Tibet Earthquake: तिबेटमध्ये झालेल्या शक्तिशाली भूकंपानंतर चीनच्या वादग्रस्त धरण प्रकल्पावर प्रश्नचिन्ह
तिबेटमध्ये झालेल्या शक्तिशाली भूकंपात 95 जणांचा मृत्यू झाला आहे. शेजारच्या नेपाळ, भूतान आणि भारतातही भूकंपाचे धक्के जाणवले. तिबेटमधील भूकंपामुळे या भागात मोठे धरण बांधण्याच्या चीनच्या योजनेवर पुन्हा एकदा प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. चायना भूकंप नेटवर्क सेंटरने दिलेल्या माहितीनुसार, एव्हरेस्ट क्षेत्राचे उत्तर प्रवेशद्वार म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या टिंगरी या ग्रामीण काउंटीमध्ये स्थानिक वेळेनुसार सकाळी ९ वाजून ५ मिनिटांनी भूकंपाचे धक्के जाणवले.
Tibet Earthquake: तिबेटमध्ये झालेल्या शक्तिशाली भूकंपात 95 जणांचा मृत्यू झाला आहे. शेजारच्या नेपाळ, भूतान आणि भारतातही भूकंपाचे धक्के जाणवले. तिबेटमधील भूकंपामुळे या भागात मोठे धरण बांधण्याच्या चीनच्या योजनेवर पुन्हा एकदा प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. चायना भूकंप नेटवर्क सेंटरने दिलेल्या माहितीनुसार, एव्हरेस्ट क्षेत्राचे उत्तर प्रवेशद्वार म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या टिंगरी या ग्रामीण काउंटीमध्ये स्थानिक वेळेनुसार सकाळी ९ वाजून ५ मिनिटांनी भूकंपाचे धक्के जाणवले.अमेरिकन जिओलॉजिकल सर्व्हिसने या भूकंपाची तीव्रता 7.1 इतकी असल्याचे म्हटले आहे. सहा तासांनंतर चीनच्या सरकारी टेलिव्हिजनने तिबेटी भागात किमान ९५ जणांचा मृत्यू झाला असून १३० जण जखमी झाल्याची माहिती दिली. हेही वाचा: Earthquake News: नेपाळमध्ये पहाटे 7.1 रिश्टर स्केल तीव्रतेचा भूकंप; दिल्ली-एनसीआर, बिहारसह देशातील अनेक भागात जाणवले धक्के
आठ लाख लोकसंख्या असलेल्या तिबेटच्या शिगात्से भागात भूकंपाचे धक्के जाणवले. तिबेटी बौद्ध धर्मातील सर्वात महत्वाच्या व्यक्तींपैकी एक असलेल्या लामा यांचे पारंपारिक निवासस्थान असलेल्या शिगात्से शहराद्वारे या प्रदेशाचा कारभार चालविला जातो. भारतीय आणि युरेशियन टेक्टोनिक प्लेट्सच्या धडकेमुळे चीन, नेपाळ आणि उत्तर भारतातील नैऋत्य भागात अनेकदा भूकंप होतात. मंगळवारच्या भूकंपाचा केंद्रबिंदू जगातील सर्वात उंच पर्वत माऊंट एव्हरेस्टपासून ८० किलोमीटर उत्तरेला होता.
1950 पासून ल्हासा ब्लॉकमध्ये 6 किंवा त्यापेक्षा जास्त तीव्रतेचे 21 भूकंप झाले आहेत, त्यापैकी सर्वात मोठा भूकंप 2017 मध्ये मेनलिंगमध्ये 6.9 तीव्रतेचा भूकंप होता. २०१५ मध्ये नेपाळची राजधानी काठमांडूजवळ ७.८ रिश्टर स्केलतीव्रतेचा भूकंप झाला होता, ज्यात सुमारे ९,००० लोकांचा मृत्यू झाला होता आणि हजारो लोक जखमी झाले होते. माऊंट एव्हरेस्ट बेस कॅम्पवर झालेल्या हिमस्खलनात 18 जणांचा मृत्यू झाला आहे.
मेनलिंग हे तिबेटच्या यारलुंग झांगबो नदीच्या सखल भागात वसलेले आहे, जिथे चीन जगातील सर्वात मोठे जलविद्युत धरण बांधण्याची योजना आखत आहे. भारतानेही या प्रकल्पाबाबत चिंता व्यक्त केली आहे. मात्र, बीजिंग आपल्या योजनेवर पुढे जात आहे. ब्रह्मपुत्रा नदीवरील धरणाचा भारत आणि बांगलादेशवर कोणताही नकारात्मक परिणाम होणार नाही, असे चीनने सोमवारी स्पष्ट केले. नवी दिल्लीने प्रस्तावित प्रकल्पाला विरोध दर्शविल्यानंतर ही माहिती देण्यात आली.
चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते गुओ जियाकुन यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितले की, यारलुंग सांगपो नदीवर (ब्रह्मपुत्रा नदीचे तिबेटी नाव) चीनने केलेल्या जलविद्युत प्रकल्पाच्या बांधकामाची काटेकोर शास्त्रीय पडताळणी झाली असून त्याचा सखल देशांच्या पर्यावरणीय पर्यावरण, भूगर्भशास्त्र आणि जलस्त्रोतांवर कोणताही नकारात्मक परिणाम होणार नाही. जियाकुन म्हणाले की, हे धरण काही प्रमाणात डाउनस्ट्रीम आपत्तीचा प्रतिबंध, शमन आणि हवामान बदल प्रतिसादास हातभार लावेल.
याआधी भारताने या धरणाला विरोध दर्शवला होता. परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांनी शुक्रवारी ही माहिती दिली कि, "चीनच्या तिबेट स्वायत्त प्रदेशातील यारलुंग सांगपो नदीवर (ब्रह्मपुत्रा नदी) जलविद्युत प्रकल्पासंदर्भात शिन्हुआने 25 डिसेंबर 2024 रोजी जारी केलेली माहिती आम्ही पाहिली आहे. नदीच्या पाण्यावर आमचा हक्क आहे आणि एक खालच्या किनारपट्टीचा देश म्हणून आम्ही त्यांच्या हद्दीतील नद्यांवरील मोठ्या प्रकल्पांबाबत तज्ञ पातळीवरील आणि मुत्सद्दी माध्यमांद्वारे सातत्याने आपली मते आणि चिंता चिनी पक्षापर्यंत पोहोचवली आहे.
परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांनी ताज्या अहवालाच्या पार्श्वभूमीवर या चिंतेचा पुनरुच्चार करण्यात केला, तसेच खालच्या देशांशी पारदर्शकता आणि सल्लामसलत करण्यावर ही भर देण्यात आला आहे. वरच्या भागातील कारवायांमुळे खालच्या ब्रह्मपुत्रा देशांच्या हितसंबंधांना हानी पोहोचणार नाही, याची काळजी घेण्याचे आवाहन चिनी पक्षाला करण्यात आले आहे. आम्ही आमच्या हितांचे रक्षण करण्यासाठी देखरेख आणि आवश्यक उपाययोजना करत राहू.
(The above story first appeared on LatestLY on Jan 07, 2025 04:08 PM IST. For more news and updates on politics, world, sports, entertainment and lifestyle, log on to our website latestly.com).
