Cervical Cancer: गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगामुळे भारतात दरवर्षी होतो 77 हजार महिलांचा मृत्यू, जाणून घ्या लक्षणे आणि कारणे
Cervical Cancer प्रतिकात्मक प्रतिमा (PC - Wikimedia Commons)

Cervical Cancer: स्तनाच्या कर्करोगानंतर गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग (Cervical Cancer) हा महिलांमध्ये होणारा सर्वात सामान्य कर्करोग आहे. शरीराच्या अत्यंत नाजूक भागावर परिणाम करणारा हा कर्करोग खूप जीवघेणाही ठरू शकतो. साधारणपणे, गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगाची स्पष्ट लक्षणे दिसत नाहीत. गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगाची लक्षणे सामान्य नाहीत. तरीही, गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगात दिसणारे एक सामान्य लक्षण म्हणजे अनियमित योनीतून रक्तस्त्राव.

गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगाची लक्षणे -

असामान्य योनीतून रक्तस्त्राव हे गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगाचे एक सामान्य लक्षण आहे. रजोनिवृत्तीनंतरही योनिमार्गातून रक्तस्त्राव होणे, लैंगिक संबंधादरम्यान किंवा नियमित मासिक पाळीच्या दरम्यान देखील गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगाची लक्षणे दिसू शकतात. याशिवाय, योनीतून स्त्रावमध्ये बदल, लैंगिक संभोग करताना वेदना किंवा अस्वस्थता जाणवणे, पाठीच्या खालच्या भागात आणि ओटीपोटाच्या भागात अस्पष्ट वेदना देखील गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग असण्याचे लक्षण असू शकते. (हेही वाचा - Heart Disease Death in Mumbai: मुंबईतील मृत्यूचे प्रमुख कारण हृदयविकार; कर्करोग, पक्षाघात आणि यकृताच्या आजारांमुळेही प्राण जाण्याचे वाढते प्रमाण)

गर्भाशयाच्या कर्करोगाचे कारण -

गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगाचे मुख्य कारण मानवी पॅपिलोमा विषाणू (HPV) आहे. एचपीव्ही ही एक अतिशय सामान्य समस्या आहे. परंतु काहीवेळा यामुळे गर्भाशय ग्रीवाच्या पेशींमध्ये मोठे बदल होतात, ज्यामुळे गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग विकसित होऊ लागतो. ही प्रक्रिया खूप मंद आहे आणि HPV मुळे गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग होण्यासाठी 5 ते 20 वर्षे लागू शकतात.

HPV मुळे गर्भाशयाचा कर्करोग होऊ शकतो. तुम्ही धुम्रपान करत असाल किंवा धूम्रपान करणाऱ्या लोकांमध्ये राहत असाल (निष्क्रिय धुम्रपान), तर तुम्हाला गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग होऊ शकतो. इतकेच नाही तर ज्या महिलांची रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत आहे त्यांना गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग होण्याचा धोका जास्त असतो. तोंडावाटे गर्भनिरोधक गोळ्या आणि डायथिलस्टिलबेस्ट्रॉल (डीईएस) घेत असलेल्या महिलांना गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग होण्याची शक्यता असते. 1938 ते 1971 दरम्यान, गर्भपाताचा इतिहास असलेल्या गर्भवती महिलांना डायथिलस्टिलबेस्ट्रॉल दिले जात होते. संशोधकांच्या मते, एचपीव्ही लस न घेतलेल्या महिलांमध्ये गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग होण्याचा धोका वाढतो.

गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग निदान -

गर्भाशयाच्या स्क्रिनिंगमध्ये, नमुने घेऊन उच्च जोखीम एचपीव्हीची चाचणी केली जाते. विषाणू आढळल्यास, गर्भाशयाच्या पेशींमध्ये काही बदल होत आहेत की नाही हे तपासण्यासाठी नमुना घेतला जातो. गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या पेशींमध्ये कोणताही बदल दिसला नाही, तर महिलेला वर्षभरात पुन्हा गर्भाशय ग्रीवाच्या तपासणीसाठी बोलावले जाते. जेणेकरुन हे सुनिश्चित केले जाऊ शकते की एचपीव्ही दूर झाला आहे. जर एखाद्या महिलेच्या गर्भाशय ग्रीवामध्ये एचपीव्ही आढळला आणि पेशींमध्ये बदल दिसले, तर कोल्पोस्कोपी केली जाते. कोल्पोस्कोपीसाठी, गर्भाशयाच्या ग्रीवेला सूक्ष्मदर्शकाद्वारे बारकाईने पाहून गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगाविषयी अधिक माहिती गोळा केली जाते.

ह्युमन पॅपिलोमाव्हायरस आणि संबंधित कर्करोग, फॅक्ट शीट 2023 नुसार, भारतात 15 वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या महिलांची लोकसंख्या 51 कोटींहून अधिक आहे. या सर्व महिलांना गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगाचा धोका आहे. दरवर्षी 1 लाख, 23 हजार, 907 महिलांना गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगाचे निदान होते. एवढेच नाही तर, अहवालानुसार, दरवर्षी 77 हजार 348 महिलांचा या घातक कर्करोगामुळे अकाली मृत्यू होतो.