Paracetamol Side Effects Study: पॅरासिटामोल सेवनामुळे दुष्परिणाम; तरुण आणि वृद्धांमध्ये हृदय, मूत्रपिंड आणि गॅस्ट्रोइंटेस्टाइनल समस्या: अभ्यास

पॅरासिटामॉल (Paracetamol) नामक सामान्यतः निर्धारित वेदनाशामक औषध नियमीत सेवन करणाऱ्या वृद्ध आणि काही तरुण व्यक्तींमध्ये जठरांत्रीय रक्तस्त्राव (Gastrointestinal Bleeding), मूत्रपिंडाचा आजार (Kidney Complications) आणि हृदयाची गुंतागुंत (Heart Failure) होण्याची शक्यता वाढत असल्याचा निष्कर्ष एका अभ्यासामध्ये पुढे आला आहे. युकेतील नॉटिंघम विद्यापीठाच्या संशोधकांनी नुकत्याच केलेल्या अभ्यासात 65 वर्षे आणि त्याहून अधिक वयाच्या प्रौढांमध्ये पॅरासिटामॉलच्या दीर्घकाळ वापराशी संबंधित महत्त्वपूर्ण आरोग्यविषयक धोके अधोरेखित केले आहेत. आर्थरायटिस केअर अँड रिसर्च या नियतकालिकात हा अभ्यास प्रकाशित झाला आहे.

अभ्यासातील महत्त्वाचे निष्कर्ष

सौम्य ते मध्यम तापावर उपचार करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाणारे आणि अस्थिसंधिवातासाठी प्रथम श्रेणी उपचार म्हणून शिफारस केलेले पॅरासिटामॉल हे फार पूर्वीपासून सुरक्षित मानले जात आले आहे. तथापि, अलीकडील संशोधन काही वेगळेच सूचवते:

• जठररोगविषयक धोकेः पेप्टिक अल्सर रक्तस्त्राव 24% वाढ आणि कमी जठरोगविषयक रक्तस्त्राव 36% वाढ पॅरासिटामॉल वापर संबंधित होते.
• मूत्रपिंडातील गुंतागुंत-क्रॉनिक किडनी रोग होण्याचा धोका 19% वाढला.
• हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी समस्याः औषध हृदयविकाराच्या 9% जास्त जोखमीशी आणि उच्च रक्तदाब प्रकरणांमध्ये 7% वाढीशी संबंधित होते. (हेही वाचा, Top-Selling Drugs Fail Quality Check: देशात Paracetamol सह 53 औषधे गुणवत्ता चाचणीत नापास; व्हिटॅमिन, अँटिबायोटिक्ससह मधुमेह, उच्च रक्तदाबाच्या ड्रग्जचा समावेश)

युनिव्हर्सिटी ऑफ नॉटिंगहॅमच्या स्कूल ऑफ मेडिसिनमधील प्रमुख संशोधक वेया झांग यांनी सांगितले, "हा अभ्यास यूकेमध्ये वारंवार एसिटामिनोफेन (पॅरासिटामोल) लिहून दिलेल्या वृद्ध लोकांमध्ये मूत्रपिंड, हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी आणि जठरोगविषयक दुष्परिणामांचे लक्षणीय प्रमाण दर्शवितो". (हेही वाचा, India's 52 Drug Samples Fail Quality Test: भारतातील 52 औषधांचे नमुने गुणवत्ता चाचणीत अयशस्वी; यादीत Paracetamol चाही समावेश)

ऑस्टिओआर्थरायटिससाठी किमान वेदना-निवारण परिणाम

अभ्यासात काढलेले हे निष्कर्ष ऑस्टियोआर्थरायटिससाठी एक प्रभावी उपचार म्हणून पॅरासिटामॉलच्या समजुतीला आव्हान देतात. वेया झांग यांनी यावर जोर दिला की, "त्याच्या किमान वेदना-निवारण प्रभावामुळे, वृद्ध लोकांमध्ये अस्थिसंधिवातासारख्या दीर्घकालीन परिस्थितींसाठी प्रथम-ओळ वेदनाशामक म्हणून पॅरासिटामॉलचा वापर काळजीपूर्वक विचारात घेणे आवश्यक आहे". हे द लॅन्सेटमध्ये प्रकाशित झालेल्या 2016 च्या अभ्यासाशी सुसंगत आहे, ज्याने 58,000 हून अधिक रूग्णांचा समावेश असलेल्या 76 यादृच्छिक चाचण्यांमधील डेटाचे विश्लेषण केले. त्या अभ्यासात असे आढळून आले की गुडघा आणि नितंबाच्या अस्थिसंधिवाताच्या रूग्णांसाठी पुरेसा वेदना कमी करण्यासाठी किंवा शारीरिक कार्य सुधारण्यासाठी पॅरासिटामॉल मोठ्या प्रमाणात अप्रभावी आहे.

अभ्यासाची रचना आणि विश्लेषण

नॉटिंगहॅम अभ्यासाने 1998 ते 2018 दरम्यानच्या डेटाचा समावेश करून क्लिनिकल प्रॅक्टिस रिसर्च डेटालिंक-गोल्डमधील आरोग्य नोंदींचे विश्लेषण केले. 65 वर्षे आणि त्याहून अधिक वयाच्या 1.8 लाख व्यक्तींच्या आरोग्य परिणामांची तुलना केली गेली, ज्यांना सहा महिन्यांत दोनपेक्षा जास्त वेळा पॅरासिटामोल दिले गेले होते, तर समान वयाच्या 4.02 लाख व्यक्तींच्या तुलनेत ज्यांना वारंवार औषध दिले गेले न सहभागींचे सरासरी वय 75 होते आणि ते सर्व किमान एक वर्षासाठी यू. के. मधील सामान्य व्यावसायिकाकडे नोंदणीकृत होते.

हे निष्कर्ष, विशेषतः औषध-संबंधित गुंतागुंत होण्याचा जास्त धोका असलेल्या वृद्ध रूग्णांसाठी, अस्थिसंधिवातावरील उपचार पद्धतींचे पुनर्मूल्यांकन करण्याची मागणी करतात. परिणामांची पुष्टी करण्यासाठी आणि सुरक्षित वेदना व्यवस्थापन धोरणांच्या विकासास मार्गदर्शन करण्यासाठी संशोधक पुढील अभ्यासाची शिफारस करतात.

दरम्यान, पॅरासिटामॉल हे मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाणारे आणि सहज उपलब्ध होणारे औषध राहिले असले तरी, वृद्ध प्रौढांमध्ये त्याचा दीर्घकाळ वापर केल्याने आरोग्यास गंभीर धोका निर्माण होऊ शकतो. रुग्ण सुरक्षा आणि कल्याणाला प्राधान्य देत, अस्थिसंधिवातासारख्या दीर्घकालीन परिस्थितीसाठी पर्यायी वेदना व्यवस्थापन पर्यायांचा विचार करण्याचे आवाहन अभ्यासक आरोग्य सेवा पुरवठादारांना करतात.

(The above story first appeared on LatestLY on Jan 01, 1970 05:30 AM IST. For more news and updates on politics, world, sports, entertainment and lifestyle, log on to our website latestly.com).