Vasant Panchami 2026 Date: कधी आहे सरस्वती पूजन? जाणून घ्या शुभ मुहूर्त, तिथी आणि धार्मिक महत्त्व

वसंत पंचमी । File Image

मुंबई: भारतीय संस्कृतीत वसंत पंचमीच्या सणाला विशेष महत्त्व आहे. हा दिवस केवळ वसंत ऋतूच्या आगमनाचे प्रतीक नसून, विद्येची देवता माता सरस्वतीचा प्रकट दिन म्हणूनही साजरा केला जातो. हिंदू पंचांगानुसार, माघ महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील पंचमीला वसंत पंचमी साजरी केली जाते. 2026 मध्ये हा सण शुक्रवार, 23 जानेवारी 2026 रोजी साजरा होणार आहे. या दिवशी पिवळ्या रंगाला विशेष महत्त्व असून, विद्यार्थी आणि कलाकारांसाठी हा दिवस अत्यंत शुभ मानला जातो.

वसंत पंचमी, सरस्वती पूजनाचा शुभ मुहूर्त

वैदिक ज्योतिषशास्त्रानुसार, 2026 मधील पंचमी तिथी 23 जानेवारी रोजी पहाटे 2:28 वाजता सुरू होईल आणि 24 जानेवारी रोजी पहाटे 1:46 वाजता समाप्त होईल. सूर्योदयाची तिथी ग्राह्य धरल्यामुळे 23 जानेवारीलाच मुख्य उत्सव साजरा होईल.

पूजेचा मुहूर्त: सकाळी 7:13 ते दुपारी 12:33 पर्यंत.

एकूण कालावधी: 5 तास 20 मिनिटे.

माध्यन्ह वेळ (सर्वात शुभ): दुपारी 12:33 वाजता.

'अबूझ मुहूर्त' आणि त्याचे महत्त्व

वसंत पंचमी माहिती- वसंत पंचमीला 'अबूझ मुहूर्त' मानले जाते. याचा अर्थ असा की, या दिवशी कोणत्याही शुभ कार्यासाठी पंचांग पाहण्याची किंवा विशेष मुहूर्त काढण्याची आवश्यकता नसते. नवीन व्यवसाय सुरू करणे, गृहप्रवेश, साखरपुडा किंवा मुलांच्या शिक्षणाची सुरुवात (पाटी पूजन/अक्षरारंभ) करण्यासाठी हा दिवस अत्यंत फलदायी मानला जातो.

वसंत पंचमीच्या हार्दिक शुभेच्छा फोटो

वसंत पंचमीच्या हार्दिक शुभेच्छा मराठी

पिवळ्या रंगाचे खास आकर्षण

वसंत ऋतूत सृष्टी निसर्गाच्या नव्या रंगात न्हाऊन निघते, विशेषतः मोहरीची पिवळी फुले सर्वत्र डोलताना दिसतात. त्यामुळेच या दिवशी पिवळ्या रंगाचे कपडे घालणे, पिवळ्या रंगाचा भात किंवा मिठाई (केशर भात) तयार करणे आणि देवीला पिवळी फुले अर्पण करण्याची परंपरा आहे. पिवळा रंग हा ज्ञान, समृद्धी आणि ऊर्जेचे प्रतीक मानला जातो.

धार्मिक आणि सांस्कृतिक वारसा

पौराणिक कथेनुसार, याच दिवशी ब्रह्मांडाचा निर्माता भगवान ब्रह्मदेवाच्या मुखातून देवी सरस्वती प्रकट झाली होती. तिच्या प्रकटीकरणामुळे जगाला वाचा आणि संगीत लाभले, अशी श्रद्धा आहे. बंगालमध्ये याला 'सरस्वती पूजा' म्हणून मोठे स्वरूप असते, तर उत्तर भारतात पतंगबाजीचा आनंद घेतला जातो. महाराष्ट्रातही शाळा आणि शैक्षणिक संस्थांमध्ये सरस्वती पूजन मोठ्या श्रद्धेने केले जाते.