मुंबई: तारखेनुसार १९ फेब्रुवारी रोजी शिवजयंती साजरी केल्यानंतर, आता संपूर्ण महाराष्ट्र ६ मार्च २०२६ रोजी तिथीनुसार छत्रपती शिवाजी महाराज यांचा जन्मोत्सव साजरा करण्यासाठी सज्ज झाला आहे. फाल्गुन वद्य तृतीया या तिथीला महाराष्ट्रात विशेष महत्त्व असून, या दिवशी शिवनेरी किल्ल्यासह राज्यातील कानाकोपऱ्यात शिवरायांच्या जाज्वल्य इतिहासाचे स्मरण केले जाणार आहे.
शिवनेरीवर जन्मोत्सवाचा मुख्य सोहळा
पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर येथील किल्ले शिवनेरीवर ६ मार्च रोजी पहाटेपासूनच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले आहे. परंपरेनुसार, सकाळी १० वाजता शिवकुंज येथे जन्मकाळाचा सोहळा आणि पाळणा कार्यक्रम पार पडेल. या सोहळ्यासाठी राज्यभरातून शिवप्रेमी गडावर दाखल होणार असल्याने स्थानिक प्रशासनाने चोख बंदोबस्त तैनात केला आहे.
ढोल-ताशांच्या गजरात निघणार भव्य मिरवणुका
पुणे, मुंबई, कोल्हापूर आणि नाशिक यांसारख्या प्रमुख शहरांमध्ये ६ मार्च रोजी सायंकाळी भव्य मिरवणुका काढण्यात येणार आहेत. अनेक मंडळांनी लेझीम पथके, ढोल-ताशा पथके आणि ऐतिहासिक देखाव्यांची तयारी पूर्ण केली आहे. विशेषतः ग्रामीण भागात 'शिवज्योत' आणण्यासाठी तरुणांमध्ये मोठा उत्साह पाहायला मिळत असून, ठिकठिकाणी पोवाडे आणि व्याख्यानांचे आयोजन करण्यात आले आहे.
प्रशासकीय नियमावली आणि वाहतूक बदल
मोठ्या प्रमाणावर होणारी गर्दी लक्षात घेता, ६ मार्च रोजी अनेक शहरांतील वाहतूक व्यवस्थेत बदल करण्यात आले आहेत. मिरवणूक मार्गावर सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांची नजर असेल आणि स्वयंसेवकांची पथके तैनात करण्यात आली आहेत. गडावर चढताना आणि उतरताना नागरिकांनी शिस्त पाळावी, असे आवाहन दुर्ग संवर्धन संस्थांनी केले आहे.
सांस्कृतिक वारसा आणि परंपरा
महाराष्ट्रात अनेक दशकांपासून तिथीनुसार शिवजयंती साजरी करण्याची परंपरा आहे. १९ फेब्रुवारी ही सरकारी तारीख असली, तरी भावनेने जोडलेले अनेक शिवप्रेमी तिथीलाच खरा उत्सव मानतात. यामुळे वर्षातून दोनदा शिवरायांच्या विचारांचा जागर होणे ही महाराष्ट्राची एक वेगळी ओळख बनली आहे. यंदाही या उत्सवाच्या माध्यमातून गड-किल्ल्यांचे रक्षण आणि सामाजिक एकतेचा संदेश दिला जाणार आहे.