Makar Sankranti 2026: जीवघेण्या चायनीज मांजावर देशभर बंदी; इंदूरमधील ताज्या बळींनंतर प्रशासकीय कारवाई तीव्र
मकर संक्रांतीच्या पार्श्वभूमीवर चायनीज मांजामुळे होणाऱ्या अपघातांचे सत्र सुरूच आहे. ११ जानेवारी 2026 रोजी इंदूरमध्ये एका दुचाकीस्वाराचा मृत्यू झाला असून, या वाढत्या घटनांच्या पार्श्वभूमीवर प्रशासनाने देशभरात नायलॉन मांजाविरोधात कडक मोहीम हाती घेतली आहे.
मुंबई: मकर संक्रांतीचा सण अवघ्या काही दिवसांवर येऊन ठेपला असताना, जीवघेण्या 'चायनीज मांजा' (नायलॉन मांजा) विरुद्धची कारवाई अधिक कडक करण्यात आली आहे. दरवर्षी पतंगबाजीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या या काचयुक्त आणि सिंथेटिक मांजामुळे होणारे प्राणघातक अपघात रोखण्यासाठी केंद्र आणि राज्य सरकारांनी युद्धपातळीवर प्रयत्न सुरू केले आहेत. राष्ट्रीय हरित लवादाने (NGT) घातलेल्या बंदीची कडक अंमलबजावणी करण्यासाठी पोलीस प्रशासनाकडून देशभरात छापे टाकले जात आहेत.
ताज्या घटनांमुळे सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर
चायनीज मांजा किती भीषण असू शकतो, याचा प्रत्यय या आठवड्यात पुन्हा एकदा आला आहे. रविवार, ११ जानेवारी २०२६ रोजी मध्य प्रदेशातील इंदूर येथे एका ४५ वर्षीय दुचाकीस्वाराचा गळा चिरल्याने दुर्दैवी मृत्यू झाला. याच शहरात एका महाविद्यालयीन विद्यार्थ्याचा गळा मांजामुळे गंभीररीत्या कापला गेला असून त्याच्यावर उपचार सुरू आहेत. गेल्या तीन महिन्यांत एकट्या इंदूरमध्ये चायनीज मांजामुळे झालेला हा दुसरा मृत्यू आहे. या घटनांमुळे दुचाकीस्वारांच्या सुरक्षेचा प्रश्न पुन्हा एकदा गंभीर बनला आहे.
प्रशासनाकडून कडक पावले
या ताज्या बळींच्या पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्र, गुजरात आणि मध्य प्रदेशातील पोलीस प्रशासनाने मांजा विक्री करणाऱ्या दुकानांवर छापे टाकण्यास सुरुवात केली आहे. गुन्हे शाखेच्या पथकांनी अनेक गोदामांमधून मोठ्या प्रमाणात नायलॉन मांजा जप्त केला आहे. या बंदीचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कडक दंड आणि तुरुंगवासाची कारवाई करण्याचा इशारा प्रशासनाने दिला आहे. काही शहरांमध्ये तर ड्रोनच्या साहाय्याने छतांवरील पतंगबाजीवर लक्ष ठेवले जात आहे.
जीवघेण्या मांजाचे स्वरूप
चायनीज मांजा हा नायलॉन आणि सिंथेटिक धाग्यापासून बनवलेला असतो, ज्यावर काचेच्या चुऱ्याचा थर असतो. हा मांजा सहजासहजी तुटत नसल्यामुळे तो दुचाकीस्वारांसाठी फास ठरत आहे. केवळ माणसेच नव्हे, तर आकाशात उडणारे हजारो पक्षी या मांजात अडकून जखमी होतात किंवा प्राण गमावतात. या गंभीर परिस्थितीमुळेच पर्यावरणवादी आणि सामाजिक संस्थांनी नायलॉन मांजा पूर्णपणे बंद करण्याची मागणी केली आहे.
नागरिकांसाठी विशेष सूचना
प्रशासनाने नागरिकांना केवळ सूती आणि पारंपरिक मांज्याचा वापर करण्याचे आवाहन केले आहे. दुचाकी चालवताना गळ्याभोवती मफलर किंवा विशेष सुरक्षा गार्ड (Neck Guard) वापरण्याच्या सूचनाही काही ठिकाणी देण्यात आल्या आहेत. आपल्या आनंदासाठी कोणाचा जीव धोक्यात जाणार नाही, याची काळजी घेणे हे प्रत्येक नागरिकाचे कर्तव्य आहे.
(The above story first appeared on LatestLY on Jan 12, 2026 11:41 AM IST. For more news and updates on politics, world, sports, entertainment and lifestyle, log on to our website latestly.com).
