Mumbai University | (Photo Credits: Archived, edited, symbolic images)

विद्यार्थ्यांच्या नावांमध्ये अधूनमधून टायपिंगच्या चुकांसाठी ओळखल्या जाणाऱ्या मुंबई विद्यापीठाने (Mumbai University) आता आणखी एक धक्कादायक चूक केली आहे. शैक्षणीक वर्ष 2023-24 च्या पदवीधर बॅचच्या दीक्षांत प्रमाणपत्रांवर विद्यापीठाने स्वतःचे नाव चक्क 'मुमाबाई विद्यापीठ' ९University of Mumabai) असे चुकीचे लिहिले आहे. ही सदोष प्रमाणपत्रे आधीच अनेक संलग्न महाविद्यालयांना वितरित केली गेली आहेत, ज्यामुळे विद्यार्थी आणि प्राध्यापकांमध्ये मोठ्या प्रमाणात लाजिरवाणेपणा निर्माण झाला आहे. जो त्यांनी विद्यापीठाच्या लक्षात आणून दिला. मग विद्यापीठ प्रशासनही खडबडून जागे झाले आणि त्यांनी ही मुद्रित चूक (Mumbai University Misspells Own Name) असल्याचे मान्य करत नवी दीक्षांत प्रमाणपत्रे वितरीत करण्यात येतील अशी ग्वाही दिली.

महाविद्यालयांनी त्रुटी-मुक्त प्रमाणपत्रे परत केली

मुंबई विद्यापीठ कक्षेत येणाऱ्या अनेक महाविद्यालयांनी प्रमाणपत्रे परत करण्यास सुरुवात केली आहे किंवा ती ते परत करण्याच्या प्रक्रियेत आहेत. शहरातील एका प्रतिष्ठित महाविद्यालयातील प्राचार्यांनी आपली निराशा व्यक्त करत म्हटले आहे की, 'हे अत्यंत लाजिरवाणे आहे आणि प्रमाणपत्रे अनधिकृत वाटतात. कल्पना करा की विद्यार्थी नोकरीच्या अर्जांसाठी किंवा पुढील अभ्यासासाठी ही कागदपत्रे वापरत आहेत - ही एक संपूर्ण आपत्ती आहे.' दुसऱ्या प्राचार्याने विद्यापीठाच्या अधिकृत लोगोच्या वर दिसणारी एवढी मोठी चूक विद्यापीठाच्या विश्वासार्हतेला लक्षणीयरीत्या हानी पोहोचवते, असे म्हटले. (हेही वाचा, Food Poisoning: मुंबई विद्यापीठात दूषित पाणी पुरवठा; 40 पेक्षा अधिक विद्यार्थिनींना उलटी, डोकेदुखीचा आजार)

किती प्रमाणपत्रांवर परिणाम होतो?

मुंबई विद्यापीठाचा दीक्षांत समारंभ 7 जानेवारी 2024 रोजी झाला, ज्यामध्ये 1.64 लाख विद्यार्थी पदवीधर झाले. तथापि, त्रुटी असलेल्या प्रमाणपत्रांची नेमकी संख्या अद्याप अज्ञात आहे. प्रसारमाध्यमांनी दिलेल्या वृत्तानुसार, काही विद्यार्थ्यांनी नोकरीच्या अर्जांसाठी किंवा उच्च शिक्षण प्रवेशासाठी या प्रमाणपत्रांचा वापर केला असेल. कदाचित ही स्पष्ट चूक त्यांच्याही लक्षात आली नसेल.. एका महाविद्यालयीन अधिकाऱ्याने टिप्पणी केली की, 'एवढी स्पष्ट चूक असूनही, समारंभ पार पडला आणि पदव्या देण्यात आल्या. त्या पुन्हा छापल्याने विद्यार्थ्यांना आणखी विलंब होईल.' (हेही वाचा, Weather Forecast Today, March 2: राज्यात उन्हाची तीव्रता कायम, देशात मात्र काही भागात पावसाची शक्यता)

मुंबई विद्यापीठाचा प्रतिसाद: सुधारणा प्रगतीपथावर

मुंबई विद्यापीठाने हैदराबादस्थित कंपनीला दीक्षांत समारंभ प्रमाणपत्रांच्या छपाईचे काम आउटसोर्स केले होते. विद्यापीठाच्या प्रवक्त्याने ही चूक मान्य केली आणि ही 'छापाईतील चूक' असल्याचे कारण दिले. तथापि, प्रभावित प्रमाणपत्रांची नेमकी संख्या उघड करण्यात आली नाही. 'आम्ही ही समस्या दुरुस्त करत आहोत आणि विद्यार्थ्यांना कोणत्याही अतिरिक्त खर्चाशिवाय नवीन प्रमाणपत्रे दिली जातील,' असे अधिकाऱ्याने आश्वासन दिले. विद्यापीठाने असेही पुष्टी केली आहे की ज्या महाविद्यालयांना अद्याप त्यांचे वाटप झालेले नाही त्यांना दुरुस्त प्रमाणपत्रे पाठवली जातील.

दरम्यान, ज्या विद्यार्थ्यांना चुकीची प्रमाणपत्रे मिळाली आहेत त्यांना बदली तपशीलांसाठी त्यांच्या संबंधित महाविद्यालयांशी संपर्क साधण्याचा सल्ला देण्यात येत आहे. नोकरीच्या ठिकाणी आणि उच्च शिक्षण प्रवेशांमध्ये होणारा विलंब टाळण्यासाठी दुरुस्ती प्रक्रिया जलद करण्याची विनंती महाविद्यालयांनी विद्यापीठाला केली आहे. मुंबई विद्यापीठाची प्रतिष्ठा पणाला लागल्याने, या घटनेने पुन्हा एकदा कागदपत्रांच्या प्रक्रियेत गुणवत्ता नियंत्रणाचे महत्त्व अधोरेखित केले आहे. सुधारात्मक उपाययोजना सुरू असताना, विद्यार्थी आणि प्राध्यापक या मोठ्या चुकीवर जलद तोडगा निघण्याची वाट पाहत आहेत.