Shyam Benegal Dies at 90: ‘मास्टर स्टोरीटेल ज्यांनी सिनेमाची नव्याने व्याख्या केली असे ज्येष्ठ चित्रपट निर्माते श्याम बेनेगल यांचे निधन

Shyam Benegal Dies at 90:  ज्येष्ठ चित्रपट निर्माते श्याम बेनेगल यांचे निधन झाले आहे, राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सांगितले की, त्यांच्या निधनाने भारतीय चित्रपटसृष्टीचा एक गौरवशाली अध्याय संपला आहे परंतु त्यांचे कार्य पुढील पिढ्यांकडून कौतुक केले जाईल. राजकीय नेते आणि पक्ष, चित्रपट उद्योगातील लोक आणि इतर क्षेत्रातील लोकांनी त्यांचे कौतुक केले, ज्याने सिनेमाची पुनर्परिभाषित केली, आपल्या चित्रपटांद्वारे सर्वांना प्रेरित केले आणि उत्कृष्ट अभिनेत्यांमधून तारे निर्माण केले. राष्ट्रपती मुर्मू म्हणाले की, बेनेगल यांनी नवीन प्रकारचा सिनेमा सुरू केला आणि अनेक क्लासिक्स तयार केल्या आहेत.

पंतप्रधान मोदी म्हणाले की, "ज्यांच्या कथाकथनाचा भारतीय चित्रपटसृष्टीवर खोलवर परिणाम झाला" अशा बेनेगल यांच्या निधनाने मला खूप दुःख झाले आहे. "त्याच्या कार्याची विविध क्षेत्रातील लोकांकडून प्रशंसा होत राहील. त्यांच्या कुटुंबियांना आणि चाहत्यांसाठी शोक व्यक्त करतो. ओम शांती," त्याने X वर पोस्ट केले.

Deeply saddened by the passing of Shri Shyam Benegal Ji, whose storytelling had a profound impact on Indian cinema. His works will continue to be admired by people from different walks of life. Condolences to his family and admirers. Om Shanti.

— Narendra Modi (@narendramodi) December 23, 2024

काँग्रेसचे अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खर्गे म्हणाले की, बेनेगल यांचे "विचार प्रवर्तक कथाकथन आणि सामाजिक समस्यांशी प्रगल्भ वचनबद्धतेने कला प्रकारातील जबरदस्त योगदान, अमिट छाप सोडते". काँग्रेस नेते राहुल गांधी म्हणाले की, बेनेगल हे एक दूरदर्शी चित्रपट निर्माता होते ज्यांनी भारताच्या कथा सखोल आणि संवेदनशीलतेने जिवंत केल्या.

"सिनेसृष्टीतील त्यांचा वारसा आणि सामाजिक समस्यांशी असलेली बांधिलकी पिढ्यांना प्रेरणा देईल. जगभरातील त्यांच्या प्रियजनांना आणि चाहत्यांना मनापासून संवेदना." 1970 आणि 1980 च्या दशकात "समांतर चळवळ" आणि "अंकुर", "मंडी" आणि "मंथन" यांसारख्या अभिजात चित्रपटांसह हिंदी चित्रपटसृष्टीत एका नवीन युगाची सुरुवात करणारे बेनेगल यांचे मूत्रपिंडाच्या तीव्र आजाराशी झुंज दिल्यानंतर सोमवारी मुंबईतील रुग्णालयात निधन झाले. . ते 90 वर्षांचे होते. चित्रपट निर्माते शेखर कपूर म्हणाले की, अंकुर, मंथन आणि इतर असंख्य चित्रपटांनी भारतीय चित्रपटसृष्टीची दिशा बदलणारा माणूस म्हणून बेनेगल नेहमीच लक्षात राहतील. "त्यांनी शबामा आझमी आणि स्मिता पाटील यांसारख्या दिग्गज कलाकारांमधून तारे घड

अभिनेता मनोज बाजपेयी म्हणाले की, श्याम बेनेगल यांचे जाणे भारतीय चित्रपटसृष्टीचे हृदयद्रावक नुकसान आहे. ते म्हणाले की, श्याम बेनेगल हे  एक दूरदर्शी होते ज्यांनी कथाकथनाची पुन्हा व्याख्या केली आणि पिढ्यांना प्रेरणा दिली.

"त्याच्यासोबत काम करण्याची संधी मिळणे हा एक अतिशय सन्मान आहे. त्यांनी सांगितलेल्या कथा आणि त्यांनी स्पर्श केलेल्या जीवनात त्यांचा वारसा कायम राहील. श्याम बाबू, ओम शांती शांत राहा," त्याने X वर पोस्ट केले. अक्षय कुमार म्हणाले. बेनेगल यांच्या मृत्यूबद्दल जाणून घेतल्यावर "दुःख" झाले आहेत "आपल्या देशातील सर्वोत्तम चित्रपट निर्मात्यांपैकी एक, खरोखर एक दंतकथा. ओम शांती," ते  म्हणाले. तिच्या इंस्टाग्राम स्टोरीमध्ये काजोल म्हणाली की, बेनेगल यांचे भारतीय चित्रपटसृष्टीतील योगदान अतुलनीय आहे आणि त्यांचा वारसा त्यांच्या अतुलनीय कार्यातून पुढे चालू राहील.

"तुमच्या सिनेमाबद्दल धन्यवाद... अविश्वसनीय प्रतिभेला आकार देणाऱ्या कथांबद्दल आणि सीमारेषा ढकलल्याबद्दल आणि भारतीय सिनेमाचा अभिमान निर्माण केल्याबद्दल," निर्माता करण जोहरने इंस्टाग्राम स्टोरीवर म्हटले आहे. चित्रपट निर्माते सुधीर मिश्रा म्हणाले की, "सामान्य चेहरा आणि सामान्य जीवनातील कविता" व्यक्त करण्यात बेनेगल हे सर्वोत्कृष्ट होते. तेलुगू सुपरस्टार आणि राजकारणी चिरंजीवी यांनीही बेनेगल यांना श्रद्धांजली वाहिली. "आपल्या देशातील उत्कृष्ट चित्रपट निर्माते आणि महान विचारवंत श्री श्याम बेनेगल यांच्या जाण्याने खूप दुःख झाले.

त्यांनी भारतातील काही उज्ज्वल चित्रपट प्रतिभांचा शोध घेतला आणि त्यांचे पालनपोषण केले. "त्यांचे चित्रपट, चरित्रे आणि माहितीपट हे भारताच्या सर्वात मोठ्या सांस्कृतिक खजिन्याचा भाग आहेत!! सहकारी हैदराबादी आणि माजी राज्यसभा सदस्य, बेनेगल साब यांच्या उत्कृष्ट कार्यांना भारतीय चित्रपटसृष्टीत नेहमीच आदराने स्थान दिले जाईल! शांती सर! " त्याने लिहिले.

पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी, बिहारचे मुख्यमंत्री नितीश कुमार आणि ओडिशाचे माजी मुख्यमंत्री नवीन पटनायक यांनीही चित्रपट निर्मात्याच्या निधनाबद्दल शोक व्यक्त केला. कुमार म्हणाले की, बेनेगल यांच्या निधनाने कला आणि चित्रपट निर्मिती क्षेत्रात पोकळी निर्माण झाली आहे. "मी प्रार्थना करतो की सर्वशक्तिमान त्यांच्या कुटुंबाला या दुःखद क्षणाला तोंड देण्याची शक्ती देवो.

त्यांच्या आत्म्याला शांती लाभो, असे त्यांनी आपल्या शोकसंदेशात म्हटले आहे. पटनायक यांनी बेनेगल हे भारतीय चित्रपटसृष्टीचे "डोयेन" असल्याचे वर्णन केले. दिग्दर्शक संदिप रे यांनी बेनेगल यांच्या निधनाने रे कुटुंबाचे वैयक्तिक नुकसान असल्याचे वर्णन केले. आपल्या वडिलांवर, दिग्गज सत्यजित रे, ज्यांना ते प्रेमाने 'माणिकडा' म्हणत, त्यांच्यावर डॉक्युमेंट्री बनवली. पीटीआयशी बोलताना, संदिपने बेनेगल यांच्या निधनाच्या वृत्तावर आपला धक्का व्यक्त केला, चित्रपट निर्मात्याने अंकुर (1974) बनवल्यानंतर दोघांमध्ये एक प्रेमळ, वैयक्तिक बंध कसे सामायिक झाले हे आठवते.

"जेव्हा माझे वडील मुंबईला जायचे तेव्हा बेनेगल त्यांना त्यांच्या घरी आणि चित्रपट प्रदर्शनासाठी आमंत्रित करायचे. त्यांच्यात अनोखे नाते होते," संदीप म्हणाला. बेनेगल यांचे मुंबईच्या वोक्हार्ट रुग्णालयात निधन झाले, जेथे त्यांना अतिदक्षता विभागात (आयसीयू) दाखल करण्यात आले होते. "वोक्हार्ट हॉस्पिटल मुंबई सेंट्रल येथे संध्याकाळी 6.38 वाजता त्यांचे निधन झाले.

त्यांना अनेक वर्षांपासून किडनीच्या तीव्र आजाराने ग्रासले होते, परंतु ते खूप वाईट झाले होते. हेच त्यांच्या मृत्यूचे कारण आहे,” त्यांची मुलगी पिया बेनेगल यांनी पीटीआयला सांगितले. त्यांच्या पश्चात त्यांची मुलगी आणि पत्नी नीरा बेनेगल असा परिवार आहे. अगदी नऊ दिवसांपूर्वी, त्यांच्या ९०व्या वाढदिवसानिमित्त, त्यांच्यासोबत अनेक दशके काम केलेले अभिनेते त्यांना त्यांच्या कारकिर्दीतील कदाचित सर्वोत्तम भूमिका देणाऱ्या चित्रपट निर्मात्याला शेवटचा सायोनारा म्हणून शुभेच्छा देण्यासाठी जमले होते.