मुंबई: माघ महिन्यातील शुक्ल पक्षाच्या चतुर्थीला 'माघी गणेश जयंती' साजरी केली जाते. पौराणिक मान्यतेनुसार, या दिवशी गणपती बाप्पाचा जन्म झाला होता. यंदा 22 जानेवारी 2026 रोजी महाराष्ट्रभर हा उत्सव मोठ्या उत्साहात साजरा होत आहे. मुंबईतील सिद्धिविनायक मंदिरापासून ते पुण्याच्या श्रीमंत दगडूशेठ हलवाई गणपतीपर्यंत सर्वच मंदिरांमध्ये भाविकांनी दर्शनासाठी मोठी गर्दी केली आहे.
माघी गणेश जयंती पूजेचा शुभ मुहूर्त आणि महत्त्व
गणेश जयंतीला 'वरद चतुर्थी' किंवा 'तिलकुंद चतुर्थी' असेही संबोधले जाते. उदयतिथीनुसार, 22 जानेवारी रोजीच मुख्य पूजा आणि उत्सव साजरा केला जात आहे. या दिवशी गणेशाची मनोभावे पूजा केल्याने घरातील नकारात्मकता दूर होऊन सुख-समृद्धी लाभते, अशी भाविकांची श्रद्धा आहे.
विद्या आणि बुद्धीची देवता असलेल्या गणपती बाप्पाच्या जन्मोत्सवाच्या म्हणजेच माघी गणेश जयंतीच्या तुम्हाला आणि तुमच्या परिवाराला हार्दिक शुभेच्छा."
गणेश जयंतीच्या मंगलमय शुभेच्छा! बाप्पा तुमच्या सर्व मनोकामना पूर्ण करोत.
माता पार्वतीचा पुत्र, लाडक्या बाप्पाचा आज जन्मदिवस. माघी गणेश जयंती निमित्त मंगलमय शुभेच्छा!
तुमच्या आयुष्यातला आनंद मोदकासारखा गोड आणि सुख मोदकासारखे मोठे राहो. माघी गणेश जयंतीच्या हार्दिक शुभेच्छा!
माघ विनायक चतुर्थीच्या मंगलमय शुभेच्छा! गणपती बाप्पा तुम्हाला बुद्धी, कीर्ती आणि यश देवो.
उत्सवाचे स्वरूप आणि परंपरा
भाद्रपद गणपतीप्रमाणेच माघी गणपतीचे स्वरूपही तितकेच भव्य असते. अनेक घरांमध्ये आणि सार्वजनिक मंडळांमध्ये बाप्पाची मूर्ती बसवली जाते. या दिवशी तीळ आणि गूळ घालून केलेले नैवेद्य (तिलकुंद) अर्पण करण्याची विशेष परंपरा आहे. विशेषतः कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रात हा सण मोठ्या प्रमाणावर साजरा केला जातो. भजन, कीर्तन आणि 'गणपती बाप्पा मोरया'च्या जयघोषाने आज सर्वत्र भक्तीमय वातावरण पाहायला मिळत आहे.
पार्श्वभूमी: भाद्रपद गणेशोत्सव आणि माघी जयंतीमधील फरक
अनेकदा भाद्रपद चतुर्थी आणि माघ चतुर्थीमध्ये गल्लत होते. भाद्रपद चतुर्थीला 'गणेश चतुर्थी' म्हणतात, ज्यावेळी 10 दिवसांचा सार्वजनिक उत्सव असतो. मात्र, माघ महिन्यातील चतुर्थी ही गणपतीचा जन्मोत्सव म्हणून साजरी केली जाते. धार्मिक ग्रंथानुसार, याच दिवशी गणेशाने महोत्कट विनायकाच्या रूपात अवतार घेतला होता.