Scientists Succeed in Making Kidneys and Lungs: लॅबमध्ये मिनी किडनी आणि मिनी लंग्ज बनवण्यात शास्त्रज्ञांना यश
Baby (File Image)

Scientists succeed in making mini kidneys and mini lungs : प्रयोगशाळेत लहान आकाराचे फुफ्फुसे आणि इतर अवयव वाढवण्यात वैज्ञानिकांना यश आले आहे. या यशामुळे गर्भवती महिलांच्या समस्यांवर उपचार करण्यासाठी भविष्यात येणारी मोठी दूर होऊ शकते. शास्त्रज्ञांनी लॅबमध्ये लघु-अवयव तयार केले आहेत. गर्भाशयात गर्भाला टिकवून ठेवणाऱ्या द्रवातून पेशी काढून हे अवयव विकसित केले गेले आहेत. शास्त्रज्ञांनी त्यांना ऑर्गनॉइड्स असे नाव दिले आहे. हे छोटे अवयव नवीन औषधे विकसित करण्यासाठी तसेच अवयवांचे कार्य समजून घेण्यासाठी उपयुक्त ठरू शकतात. ब्रिटनच्या युनिव्हर्सिटी कॉलेज लंडन आणि ग्रेट ऑर्मंड स्ट्रीट हॉस्पिटलच्या संशोधकांनी 12 गर्भवती महिलांच्या गर्भाशयातून पेशी गोळा केल्या. हे नमुने केवळ नियमित चाचणी दरम्यान घेण्यात आले. त्या पेशींमधून प्रथमच हे ऑर्गनॉइड्स विकसित करण्यात आले.

या शास्त्रज्ञांचा असा विश्वास आहे की, त्यांचा शोध भविष्यात डॉक्टरांना मुलाच्या जन्मापूर्वीच जन्मजात आजारांवर उपचार करण्यास मदत करू शकेल. याशिवाय गर्भातच बाळाला आवश्यक पोषण मिळू शकते.

संशोधन कसे केले गेले?

'नेचर मेडिसीन' या जर्नलमध्ये या शोधावर एक शोधनिबंध प्रकाशित झाला आहे. युनिव्हर्सिटी कॉलेज लंडनच्या संशोधक मॅटिया गेर्ली या शोधाबद्दल खूप उत्साहित आहेत. त्याने आणि त्याच्या सहकाऱ्यांनी गर्भाशयातून काढलेल्या स्टेम पेशी प्रत्यक्षात गर्भाच्या पेशी होत्या. गर्भधारणेदरम्यान असे होणे सामान्य आहे.

प्रथम, शास्त्रज्ञांनी त्या पेशी वेगळे केल्या आणि ते कोणत्या अवयवातून आले हे ओळखले. त्यापैकी, फुफ्फुस, मूत्रपिंड आणि आतडे यांच्यातील पेशी वेगळ्या केल्या गेल्या आणि नंतर अवयव विकसित करण्यासाठी वापरल्या गेल्या.

तसे, ऑर्गनॉइड्स बनवण्याचा हा पहिला प्रयत्न नाही. पण आतापर्यंत तयार झालेले ऑर्गनॉइड्स प्रौढ पेशींमधून घेतले गेले. परंतु प्रौढ पेशींपासून स्टेम सेल घेण्याचे अनेक नियम आणि नियम आहेत. गर्भाशयात असलेल्या अमोनिया द्रवपदार्थापासून पेशी घेणे हे या नियमांच्या कक्षेबाहेरचे आहे, त्यामुळे शास्त्रज्ञांसाठी ते सोपे आहे.

योग्य की अयोग्य 

ब्रिटनमध्ये गर्भपाताची सर्वसाधारण मर्यादा २२ आठवडे आहे. त्यानंतर गर्भाशयातून पेशी घेता येत नाहीत. यामुळे, त्या मर्यादेपलीकडे ते पेशींच्या माध्यमातून गर्भाच्या विकासाचा अभ्यास करू शकत नाहीत. उर्वरित जगातही गर्भपातावर वेगवेगळ्या पण कठोर मर्यादा आहेत.

विस्कॉन्सिन, मॅडिसन विद्यापीठातील कायदा आणि बायोएथिक्सच्या एमेरिटस प्रोफेसर अल्ता चारो म्हणतात की, संशोधनासाठी गर्भातील ऊतक घेणे हे अमेरिकेतील बहुतेक राज्यांमध्ये कायदेशीर आहे. पण ब्रिटनमध्ये असे नाही.

चारो या संशोधनात सहभागी नव्हत्या. ती म्हणते की, या नवीन पद्धतीमुळे कोणत्याही प्रकारची नैतिक कोंडी निर्माण होत नाही. ते म्हणाले, "अमोनियापासून पेशी घेणे हे गर्भ किंवा आईसाठी कोणत्याही प्रकारे धोकादायक नाही. ते फक्त नियमित चाचणीसाठी वापरले जात आहे."

अनेक शास्त्रज्ञ याच्याशी सहमत आहेत. कॅलिफोर्निया युनिव्हर्सिटी, सॅन फ्रान्सिस्को येथील डेव्हलपमेंटल आणि स्टेम सेल बायोलॉजी विभागाचे अध्यक्ष डॉ. अरनॉल्ड क्रिगस्टीन म्हणतात की अशा प्रकारे स्टेम सेल घेतल्यास त्या विशिष्ट गर्भाबद्दल बरीच माहिती मिळू शकते.

आणि अमोनियापासून लॅबमध्ये ऑर्गनॉइड्स तयार करण्यासाठी चार ते सहा आठवडे लागत असल्याने, जन्मलेल्या मुलामध्ये कोणतीही समस्या दिसल्यास, जन्मापूर्वी त्यावर उपचार करण्यासाठी पुरेसा वेळ असू शकतो.