Bird Flu in Cats: मांजरीस एव्हियन इन्फ्लूएंझा (H5N1) संसर्ग, भारतातील पहिलीच घटना, मानवी संसर्गाच्या शक्यतेने चिंता
Chhindwara Bird Flu: भारताने मध्य प्रदेशातील छिंदवाडा येथे पाळीव मांजरींमध्ये प्रथमच एव्हीयन इन्फ्लूएंझा (H5N1) प्रकरणे नोंदवली आहेत. शास्त्रज्ञ संभाव्य उत्परिवर्तन आणि मानवांसाठी जोखमीबद्दल चेतावणी देतात.
Avian Influenza India: पाळीव मांजरींमध्ये एव्हियन इन्फ्लूएंझा (H5N1) आढळून आला आहे. भारतामध्ये आढळलेली ही पहिलीच घटना (Bird Flu in Cats) आहे, ज्यामुळे मध्य प्रदेशातील छिंदवाडा जिल्हा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आला आहे. सस्तन प्राण्यांमध्ये बर्ड प्लू (Bird Flu 2025) वाढवणारा विषाणू उत्परिवर्तित होत आहे आणि मानवांसाठी त्याचा संभाव्य धोका वाढतो आहे, याबद्दल शास्त्रज्ञांनी चिंता व्यक्त केली आहे. H5N1 प्रामुख्याने पक्ष्यांना प्रभावित करतो, परंतु उत्परिवर्तनांमुळे सस्तन प्राण्यांमध्ये विषाणू पसरू शकतो, ज्यामुळे सार्वजनिक आरोग्यासाठी मोठा धोका निर्माण होऊ शकतो, असे अभ्यासकांनी म्हटले आहे.
मांजरींमध्ये H5N1: आरोग्य मंत्रालयाची पुष्टी
केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने 28 फेब्रुवारी 2025 रोजी पुष्टी केली की, 31 जानेवारी 2025 रोजी छिंदवाडा येथील तीन पाळीव मांजरी आणि एका जिवंत पक्षी बाजारात एव्हीयन इन्फ्लूएंझा (H5N1) आढळला होता. महाराष्ट्राची उपराजधानी नागपूरला लागून असलेल्या या जिल्ह्यात यापूर्वी डिसेंबर 2024 मध्ये मोठ्या मांजरींमध्ये बर्ड फ्लूमुळे होणाऱ्या मृत्यूची नोंद झाली होती. (हेही वाचा, Maharashtra: वाशिममध्ये बर्ड फ्लूचा कहर, 6000 कोंबड्यांचा संशयास्पद मृत्यू, नागरिकांना सतर्कतेचा इशारा)
H5N1 आणि त्याचे धोके
एव्हीयन इन्फ्लूएंझा, किंवा बर्ड फ्लू, इन्फ्लूएंझा A विषाणूंमुळे होतो जो प्रामुख्याने पक्ष्यांना प्रभावित करतो परंतु मानवांसह सस्तन प्राण्यांना देखील संक्रमित करू शकतो. H5N1 स्ट्रेन त्याच्या उच्च मृत्युदरामुळे विशेष चिंतेचा विषय आहे. 1996 मध्ये त्याचा शोध लागल्यापासून, या विषाणूने जगभरात पोल्ट्रीचा प्रादुर्भाव आणि तुरळक परंतु गंभीर मानवी संसर्गांमध्ये वाढ दर्शवली.
वन्य प्राणी आणि दुग्धजन्य गुरांसह सस्तन प्राण्यांमध्ये H5N1 वाढत्या प्रमाणात आढळून येत आहे, ज्यामुळे त्याच्या अनुकूलतेबद्दल चिंता निर्माण झाली आहे. 2022 पासून अमेरिकेत संक्रमित प्राण्यांशी संबंधित अंदाजे 70 मानवी प्रकरणे नोंदवली गेली आहेत, परंतु आतापर्यंत मानवाकडून मानवामध्ये सतत संक्रमणाची नोंद झालेली नाही. (हेही वाचा, Bird Flu in US: टेक्सासमध्ये गाईचे दूध पिल्याने मांजरींना अंधत्व, H5N1 विषाणूमुळे मृत्यू)
दरम्यान, भारतात यापूर्वी एव्हीयन इन्फ्लूएंझाने मानवी संसर्ग झाल्याचे नोंदवले गेले आहे. 22 मे 2024 रोजी, आंतरराष्ट्रीय आरोग्य नियमन (IHR) राष्ट्रीय केंद्रबिंदूने पश्चिम बंगालमधील एका मुलामध्ये एव्हीयन इन्फ्लूएंझा A(H9N2) चा एक रुग्ण आढळल्याची नोंद केली - 2019 मध्ये झालेल्या एका घटनेनंतर भारतात हा दुसरा मानवी संसर्ग आहे. त्यानंतर तो मुलगा बरा झाला आहे.
पाळीव मांजरींमध्ये H5N1 आढळून आल्यानंतर, शास्त्रज्ञ आणि आरोग्य अधिकारी पुढील कोणत्याही उत्परिवर्तन किंवा संभाव्य मानवी संसर्गासाठी उच्च सतर्क आहेत. विषाणूचा प्रसार रोखण्यासाठी आणि सार्वजनिक आरोग्याचे रक्षण करण्यासाठी सतत देखरेख आणि प्रतिबंधात्मक उपाय अत्यंत महत्त्वाचे आहेत, असे अभ्यासक सांगतात.
(The above story first appeared on LatestLY on Mar 03, 2025 07:21 PM IST. For more news and updates on politics, world, sports, entertainment and lifestyle, log on to our website latestly.com).
