मुंबईच्या खाद्यसंस्कृतीचा अविभाज्य भाग असलेले आणि ग्रँट रोड परिसरातील अत्यंत लोकप्रिय 'बी. मेरवान अँड को.' (B. Merwan & Co.) हे इराणी कॅफे कायमचे बंद झाले आहे. गेल्या ११२ वर्षांपासून मुंबईकरांना आपल्या चविष्ट मावा केक आणि इराणी चहाने भुरळ घालणारे हे हॉटेल बंद झाल्याने जुन्या मुंबईच्या चाहत्यांमध्ये हळहळ व्यक्त होत आहे. व्यावसायिक कारणास्तव व्यवस्थापनाने हा कठीण निर्णय घेतल्याचे समजते.
शतकाहून अधिक काळाचा वारसा १९१४ मध्ये सुरू झालेले बी. मेरवान हे मुंबईतील सर्वात जुन्या इराणी कॅफेंपैकी एक होते. ग्रँट रोड स्थानकाच्या अगदी बाहेर असलेल्या या कॅफेने मुंबईचा बदलता चेहरा जवळून पाहिला होता. साधे लाकडी फर्निचर, संगमरवरी टॉप असलेले टेबल आणि भिंतीवरील जुन्या पद्धतीचे आरसे हे या ठिकाणचे खास वैशिष्ट्य होते. ब्रिटीश काळापासून ते आजच्या डिजिटल युगापर्यंत या कॅफेने आपली ओळख जपली होती.
मावा केकसाठी लागायच्या रांगा या हॉटेलची सर्वात मोठी ओळख म्हणजे येथील 'मावा केक'. सकाळी दुकान उघडल्यापासून काही तासांतच हे केक संपून जात असत. लोक पहाटेपासूनच ताजे मावा केक घेण्यासाठी रांगा लावत असत. याशिवाय येथील बन मस्का, इराणी चहा आणि पुडिंगची चव चाखण्यासाठी केवळ मुंबईच नव्हे, तर बाहेरून येणारे पर्यटकही आवर्जून हजेरी लावत. कमी किमतीत दर्जेदार खाद्यपदार्थ ही या कॅफेची जमेची बाजू होती.
बंद होण्याचे कारण काय? मिळालेल्या माहितीनुसार, हे कॅफे बंद होण्यामागे वाढते वय आणि कुटुंबातील नवीन पिढीचा या व्यवसायातील रस कमी असणे ही मुख्य कारणे असल्याचे सांगितले जात आहे. यापूर्वी २०१४ मध्येही हे कॅफे बंद होणार असल्याची चर्चा होती, मात्र ग्राहकांच्या प्रचंड आग्रहाखातर ते पुन्हा सुरू ठेवण्यात आले होते. परंतु, आता अधिकृतपणे हे कॅफे बंद करण्यात आले असून कर्मचाऱ्यांना त्यांचे थकीत वेतन आणि देणी देण्यात आली आहेत.
मुंबईतील इराणी कॅफेंची संख्या आधीच कमी होत असताना, एका प्रतिष्ठित संस्थेचा असा अंत होणे ही शहराच्या सांस्कृतिक वारशासाठी मोठी हानी मानली जात आहे.