संत गाडगेबाबा निर्वाण दिन

गोपाला गोपाला देवकीनंदन गोपाला" या मंत्राचा उच्चार करत महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यात स्वच्छतेची आणि समतेची वारी करणारे संत गाडगे महाराज (डेबुजी झिंगराजी जाणोरकर) यांची आज पुण्यतिथी. २० डिसेंबर १९५६ रोजी हा मानवतेचा दीप विझला, परंतु त्यांनी प्रज्वलित केलेली सामाजिक सुधारणेची मशाल आजही कोट्यवधी लोकांना दिशा दाखवत आहे.

हातात झाडू आणि मनात क्रांती

गाडगे बाबा हे केवळ कीर्तनकार नव्हते, तर ते एक 'कृतिशील' समाजसुधारक होते. ज्या काळात लोक धर्माच्या नावाखाली कर्मकांडात बुडाले होते, त्या काळात बाबांनी हातात झाडू घेतला. "आधी गाव स्वच्छ करा, मगच कीर्तन ऐका," अशी त्यांची अट असे. त्यांनी गावागावात जाऊन रस्ते, नाल्या आणि सार्वजनिक ठिकाणे स्वतः स्वच्छ केली आणि स्वच्छतेतून ईश्वरसेवेचा नवा मार्ग दाखवला.

शिक्षणाचे महत्त्व आणि अंधश्रद्धेवर प्रहार

गाडगे बाबांनी अज्ञानाच्या अंधारात चाचपडणाऱ्या समाजाला शिक्षणाचे महत्त्व पटवून दिले. ते म्हणायचे, "शिर नसेल तरी चालेल, पण मुलाला शाळेत पाठवा." त्यांनी स्वतः निरक्षर असूनही समाजाला सुशिक्षित करण्यासाठी शाळा, वसतिगृहे आणि धर्मशाळांचे जाळे विणले.

 येथे कोट्स वाचा

अडाणी राहू नका, मुला-बाळांना शिकवा

जो वेळेवर जय मिळवतो तो जगावरही जय मिळवतो

दान घेण्यासाठी हात पसरू नका, दान देण्यासाठी हात पसरा

दुःखाचे डोंगर चढल्या शिवाय सुखाचे किरण दिसत नाहीत

घरीदारी व गावात नेहमी स्वच्छता ठेवा

गाडगेबाबांच्या शिकवणीने समाजाला नवे दिशादर्शन मिळाले. निर्वाण दिन हा केवळ आठवण नाही, तर कर्तव्याची जागृती आहे.