गेल्या दहा वर्षांत मुंबईने पायाभूत सुविधांच्या बाबतीत एक मोठे स्थित्यंतर अनुभवले आहे. गर्दी आणि वाहतूक कोंडीने ग्रासलेल्या या महानगराला आधुनिक जागतिक शहराच्या नकाशावर नेण्याचे श्रेय प्रामुख्याने देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखालील नियोजनाला दिले जाते. 'मुंबई ट्रान्सफॉर्मेशन' या संकल्पनेतून मेट्रोचे जाळे, कोस्टल रोड आणि अटल सेतू यांसारख्या भव्य प्रकल्पांमुळे शहराच्या वेगवान वाढीला नवी दिशा मिळाली आहे.
मेट्रोचे जाळे: प्रवाशांना मोठा दिलासा
२०१४ पूर्वी मुंबईत केवळ ११ किमीची एक मेट्रो लाईन कार्यान्वित होती. फडणवीस यांनी मुख्यमंत्री पदाची धुरा सांभाळल्यानंतर मेट्रो प्रकल्पांना गती दिली. आज मुंबईत मेट्रो २ए, ७ आणि कुलाबा-वांद्रे-सीप्झ (मेट्रो ३) यांसारख्या मार्गांमुळे उपनगरातील प्रवाशांचा प्रवास सुखकर झाला आहे. जानेवारी २०२६ पर्यंतच्या ताज्या माहितीनुसार, मुंबई महानगर क्षेत्रात ४७५ किमीहून अधिक मेट्रो मार्गांचे लक्ष्य ठेवण्यात आले असून, यामुळे २०३० पर्यंत संपूर्ण मुंबई आणि ठाणे मेट्रोने जोडले जाणार आहे.
वाहतुकीचे नवे पर्याय: अटल सेतू आणि कोस्टल रोड
मुंबई आणि नवी मुंबईला जोडणारा २१.८ किमी लांबीचा 'अटल सेतू' (MTHL) हा भारतातील सर्वात लांब सागरी पूल शहरासाठी गेमचेंजर ठरला आहे. यामुळे दोन तासांचे अंतर केवळ २० मिनिटांवर आले आहे. त्याचप्रमाणे, दक्षिण मुंबईतील कोस्टल रोडच्या कामामुळे मरिन ड्राईव्ह ते वरळी हे अंतर कमी झाले आहे. नुकत्याच मिळालेल्या माहितीनुसार, कोस्टल रोड आणि अटल सेतू यांना जोडणाऱ्या कनेक्टरचे कामही वेगाने सुरू असून, यामुळे भविष्यात प्रवासाचा वेळ ७० टक्क्यांनी कमी होणार आहे.
धारावी पुनर्विकास आणि गृहनिर्माण
पायाभूत सुविधांसोबतच फडणवीस सरकारने मुंबईतील घरांच्या प्रश्नावरही लक्ष केंद्रित केले आहे. आशियातील सर्वात मोठी झोपडपट्टी असलेल्या धारावीचा पुनर्विकास प्रकल्प आता प्रत्यक्षात उतरताना दिसत आहे. नुकतेच फडणवीस यांनी जाहीर केल्याप्रमाणे, धारावीतील पात्र रहिवाशांना ३५० चौरस फुटांचे घर दिले जाणार आहे. तसेच, शहरातील बीडीडी चाळींचा पुनर्विकास आणि मुंबई महानगरपालिकेद्वारे खड्डेमुक्त रस्त्यांचे उद्दिष्ट समोर ठेवण्यात आले आहे.
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ मे २०२६ पर्यंत पूर्ण क्षमतेने सुरू होण्याचे संकेत आहेत. या प्रकल्पामुळे मुंबईचे महत्त्व केवळ भारताचे आर्थिक केंद्र म्हणूनच नव्हे, तर आशियातील एक प्रमुख फिनटेक हब म्हणून वाढणार आहे. जलवाहतुकीचे नवे मार्ग आणि एसी लोकल गाड्यांची वाढती संख्या यामुळे मुंबईच्या सार्वजनिक वाहतुकीचा चेहरामोहरा पूर्णपणे बदलत आहे.
या सर्व प्रकल्पांमुळे मुंबईतील रिअल इस्टेट क्षेत्रात २५ टक्क्यांपर्यंत वाढ झाली असून, नवीन रोजगाराच्या संधी निर्माण झाल्या आहेत. प्रलंबित प्रकल्प मार्गी लावल्यामुळे मुंबई आता खऱ्या अर्थाने एक 'ग्लोबल सिटी' होण्याच्या मार्गावर आहे.