इंटरनेट आणि सोशल मीडियाच्या वाढत्या वापरासोबतच सायबर गुन्हेगारांनी सर्वसामान्यांना फसवण्यासाठी नवनवीन मार्ग शोधून काढले आहेत. सध्या व्हॉट्सॲप, टेलिग्राम, फेसबुक आणि विविध पॉर्न वेबसाईटवर 'सेक्सी व्हिडिओ ओपन करा' किंवा 'हॉट प्रायव्हेट व्हिडिओ लीक' अशा मजकुरासह संशयास्पद लिंक्स मोठ्या प्रमाणावर पसरवल्या जात आहेत. अशा लिंक्सवर क्लिक करणे युजर्ससाठी अत्यंत धोकादायक ठरू शकते. सायबर तज्ज्ञांच्या मते, या लिंक्स केवळ फसवणुकीचे एक माध्यम असून, यांच्या एका क्लिकमुळे तुमचे बँक खाते क्षणात रिकामे होऊ शकते. महाराष्ट्र सायबर सेल आणि संबंधित यंत्रणांनी यापूर्वीच अशा प्रकारच्या 'क्लिकबेट' (आकर्षक पण बनावट) लिंक्सबाबत नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे. उत्सुकतेपोटी किंवा आमिषाला बळी पडून अशा अज्ञात लिंक्स उघडल्यास युजर्सच्या नकळत त्यांच्या डिव्हाइसमध्ये व्हायरस प्रवेश करतो. या संपूर्ण प्रक्रियेमागे केवळ पैशांची चोरी करणे हाच सायबर चोरांचा मुख्य उद्देश असतो.
लिंकवर क्लिक का करू नये? समजून घ्या तांत्रिक कारणे
जेव्हा एखादा युजर अशा प्रकारच्या 'सेक्सी व्हिडिओ'च्या लिंकवर क्लिक करतो, तेव्हा बहुतांश वेळा कोणताही व्हिडिओ सुरू होत नाही. त्याऐवजी एका अज्ञात वेबसाईटवर युजरला रीडायरेक्ट (दुसऱ्या पानावर नेणे) केले जाते. इस प्रक्रियेदरम्यान युजरच्या मोबाईल किंवा कॉम्प्युटरमध्ये मालवेअर (Malware) किंवा स्पायवेअर (Spyware) सारखे धोकादायक सॉफ्टवेअर आपोआप डाउनलोड होतात. हे छुपे सॉफ्टवेअर युजर्सच्या फोनमधील वैयक्तिक डेटा जसे की, बँकेचे पासवर्ड, यूपीआय पिन (UPI PIN), आणि क्रेडिट-डेबिट कार्डची माहिती चोरून थेट सायबर गुन्हेगारांपर्यंत पोहोचवतात. याशिवाय अनेकदा बनावट पेजेस तयार करून युजर्सना लॉग-इन करण्यास भाग पाडले जाते, ज्याला सायबर भाषेत 'फिशिंग' (Phishing) म्हटले जाते. यामुळे तुमचे सोशल मीडिया अकाउंट्स आणि ईमेल देखील हॅक होतात.
सेक्सटॉर्शन आणि ब्लॅकमेलिंगचा गंभीर धोका
अशा लिंक्सवर क्लिक करण्याचा दुसरा सर्वात मोठा आणि धक्कादायक प्रकार म्हणजे 'सेक्सटॉर्शन' (Sextortion). काही लिंक्स युजर्सना थेट व्हिडिओ कॉलिंग ॲप्स किंवा प्रायव्हेट चॅट रूम्सकडे घेऊन जातात.तिथे समोरून एखादी तरुणी न्यूड कॉल करत असल्याचे भासवले जाते आणि युजरलाही स्क्रीनवर विशिष्ट कृती करण्यास प्रवृत्त केले जाते. युजरने तसे करताच स्क्रीन रेकॉर्डिंगच्या माध्यमातून त्याचा व्हिडिओ तयार केला जातो. हा व्हिडिओ सोशल मीडियावर किंवा नातेवाईकांना पाठवण्याची धमकी देऊन सायबर गुन्हेगार युजर्सकडून लाखो रुपयांची खंडणी वसूल करतात. अशा ब्लॅकमेलिंगमुळे अनेकांना गंभीर मानसिक त्रासाला सामोरे जावे लागले असून यामुळे मोठे आर्थिक नुकसानही होते.
अशा ऑनलाईन धोक्यांपासून स्वतःचा बचाव करण्यासाठी सर्वात महत्त्वाचा नियम म्हणजे कोणत्याही अज्ञात किंवा संशयास्पद वाटणाऱ्या लिंकवर कधीही क्लिक करू नका. व्हॉट्सॲप किंवा टेलिग्राम ग्रुप्सवर आलेल्या अशा मेसेजला पुढे फॉरवर्ड करणे टाळा. आपल्या सोशल मीडिया अकाउंट्सवर नेहमी 'टू-फॅक्टर ऑथेंटिकेशन' (Two-Factor Authentication) सुरू ठेवा, जेणेकरून तुमचे अकाउंट सुरक्षित राहील.