Mobile Phone प्रतिकात्मक प्रतिमा (फोटो सौजन्य -Pixabay)

केंद्र सरकारच्या दूरसंचार विभागातर्फे (DoT) आज, २ मे रोजी देशभरातील विविध भागांमध्ये मोबाईल फोनवर 'आपत्कालीन सतर्कता प्रणाली'ची (Emergency Alert System) चाचणी घेतली जात आहे. या प्रक्रियेदरम्यान अनेक नागरिकांच्या मोबाईलवर एक मोठा सायरन वाजून संदेश प्राप्त होत आहे. ही केवळ एक तांत्रिक चाचणी असून नागरिकांनी घाबरून जाण्याचे कारण नाही, असे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.

चाचणीचा मुख्य उद्देश

नैसर्गिक आपत्ती किंवा युद्धासारख्या आणीबाणीच्या परिस्थितीत नागरिकांना त्वरित सतर्क करणे, हा या प्रणालीचा मुख्य उद्देश आहे. भूकंप, पूर किंवा चक्रीवादळ यांसारख्या संकटांच्या वेळी एकाच वेळी लाखो लोकांपर्यंत महत्त्वाची माहिती पोहोचवण्यासाठी या 'सेल ब्रॉडकास्टिंग' तंत्रज्ञानाचा वापर केला जातो. आजची चाचणी ही या यंत्रणेची कार्यक्षमता तपासण्यासाठी घेतली जात आहे.

मोबाईलवर असा येईल संदेश

या चाचणीदरम्यान, मोबाईल वापरकर्त्यांना एक 'फ्लॅश मेसेज' प्राप्त होतो. हा संदेश येताच फोनवर एक विशिष्ट प्रकारचा मोठ्या आवाजातील सायरन वाजतो. फोन सायलेंट किंवा व्हायब्रेट मोडवर असला तरीही हा आवाज ऐकू येतो. स्क्रीनवर दिसणाऱ्या संदेशात स्पष्टपणे नमूद केलेले असते की, "ही भारत सरकारच्या दूरसंचार विभागातर्फे पाठवलेली एक नमुना चाचणी आहे. कृपया याकडे दुर्लक्ष करा. तुमच्याकडून कोणत्याही कृतीची आवश्यकता नाही."

यंत्रणेचे महत्त्व आणि पार्श्वभूमी

राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDMA) आणि दूरसंचार विभाग मिळून ही यंत्रणा विकसित करत आहेत. यापूर्वीही अशा चाचण्या टप्प्याटप्प्याने विविध राज्यांमध्ये घेण्यात आल्या आहेत. टेलिव्हिजन किंवा रेडिओपेक्षा मोबाईल हे माहिती पोहोचवण्याचे सर्वात जलद माध्यम असल्याने, भविष्यात जीवितहानी टाळण्यासाठी ही यंत्रणा अत्यंत कळीची ठरणार आहे.

ही केवळ चाचणी असल्याने नागरिकांनी चिंता करू नये. संदेश मिळाल्यानंतर वापरकर्त्याला फक्त 'OK' बटणावर क्लिक करून तो संदेश बंद करायचा आहे. यासाठी कोणत्याही लिंकवर क्लिक करण्याची किंवा वैयक्तिक माहिती देण्याची गरज नसते. ही प्रक्रिया पूर्णपणे सुरक्षित असून सरकारी पातळीवर यंत्रणेच्या सज्जतेचा हा एक भाग आहे.