MMS | (Photo credit: archived, edited, representative image)

इंटरनेट आणि सोशल मीडियाच्या वाढत्या वापरासोबतच सायबर गुन्हेगारांनी युजर्सला जाळ्यात ओढण्यासाठी नवनवीन क्लृप्त्या शोधल्या आहेत. सध्या व्हॉट्सॲप, टेलिग्राम, फेसबुक आणि एक्स (ट्विटर) सारख्या प्लॅटफॉर्मवर 'देशी भाभी एमएमएस लिंक व्हायरल' (Desi Bhabhi MMS Links) अशा आशयाचे मेसेज मोठ्या प्रमाणात फॉरवर्ड केले जात आहेत. सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांच्या मते, या लिंक्स पूर्णपणे बनावट असून यामागे युजर्सचा बँक डेटा चोरणे आणि मोबाईल हॅक करणे हा मुख्य उद्देश आहे. अशा कोणत्याही लिंकवर क्लिक न करण्याचे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.

सायबर गुन्हेगार नेमके कसे रचतात जाळे?

या प्रकारच्या फसवणुकीला सायबर जगतात 'फिशिंग' (Phishing) किंवा 'सोशल इंजिनिअरिंग' म्हटले जाते. युजर्सच्या उत्सुकतेचा गैरफायदा घेऊन हा संपूर्ण खेळ रचला जातो.

आकर्षक आणि दिशाभूल करणारी हेडलाईन: मेसेजमध्ये अशा काही ओळी लिहिल्या जातात, ज्यामुळे युजर्स त्या लिंकवर क्लिक करण्यास प्रवृत्त होतात.

थर्ड-पार्टी किंवा बनावट वेबसाईट: लिंकवर क्लिक करताच युजर्सला एका अनोळखी वेबसाईटवर नेले जाते. तिथे व्हिडिओ पाहण्यासाठी कोणतीतरी फाईल किंवा ॲप डाऊनलोड करण्याची अट ठेवली जाते.

मालवेअरचा प्रवेश: युजर्सने डाऊनलोड बटणावर क्लिक करताच मोबाईल किंवा कॉम्प्युटरमध्ये 'मालवेअर' (धोकादायक व्हायरस) किंवा 'स्पायवेअर' नकळत इन्स्टॉल होतो.

बनावट लिंक्सवर क्लिक करण्याचे गंभीर परिणाम

या बनावट लिंक्स केवळ मनोरंजनाचा खोटा दावा करत नाहीत, तर त्या युजर्सचे वैयक्तिक आणि आर्थिक नुकसान करतात.

१. बँक खाती रिकामी होण्याचा धोका

मोबाईलमध्ये मालवेअर शिरल्यानंतर तो बँक खात्याचे पासवर्ड, क्रेडिट/डेबिट कार्डची माहिती आणि ओटीपी (OTP) चोरतो. यामुळे युजर्सला कोणतीही पूर्वकल्पना न मिळता खात्यातील पैसे लंपास केले जातात.

२. वैयक्तिक डेटा आणि फोटोंची चोरी

गुन्हेगार युजर्सच्या गॅलरीमधील फोटो, व्हिडिओ आणि संपर्क क्रमांक (Contacts) चोरी करतात. अनेक प्रकरणांमध्ये या वैयक्तिक माहितीचा वापर करून नंतर संबंधित व्यक्तीला ब्लॅकमेल केले जाते.

३. सोशल मीडिया अकाउंट हॅक होणे

अशा लिंक्सवर क्लिक केल्यामुळे फेसबुक, इन्स्टाग्राम किंवा व्हॉट्सॲप अकाउंट्सचा ताबा सायबर गुन्हेगारांकडे जातो. त्यानंतर तुमच्याच अकाउंटवरून तुमच्या मित्रांना पैशांची मागणी करणारे मेसेज पाठवले जातात.

सायबर गुन्हेगारीच्या क्षेत्रात अशा प्रकारच्या मोहिमा नवीन नाहीत. यापूर्वीही प्रसिद्ध व्यक्तींचे व्हिडिओ लीक झाल्याच्या खोट्या अफवा पसरवून लाखो लोकांना टार्गेट करण्यात आले आहे. इंटरनेटवर अशा प्रकारचा मजकूर शोधणाऱ्या किंवा फॉरवर्डेड मेसेजवर डोळे झाकून विश्वास ठेवणाऱ्या युजर्सची संख्या मोठी आहे, नेमका याच गोष्टीचा फायदा हे हॅकर्स घेतात.

सुरक्षित राहण्यासाठी सायबर तज्ज्ञांचा सल्ला

अशा प्रकारच्या डिजिटल धोक्यांपासून स्वतःचा बचाव करण्यासाठी काही खबरदारी घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.

अनोळखी लिंक्स टाळा: व्हॉट्सॲप किंवा सोशल मीडियावर आलेल्या कोणत्याही संशयास्पद आणि खळबळजनक दाव्यांच्या लिंकवर क्लिक करू नका.

अँटी-व्हायरसचा वापर: आपल्या मोबाईल आणि कॉम्प्युटरमध्ये नेहमी अधिकृत अँटी-व्हायरस किंवा सुरक्षा सॉफ्टवेअर अपडेटेड ठेवा.

तक्रार नोंदवा: जर तुम्ही अशा कोणत्याही फसवणुकीचे बळी ठरलात, तर त्वरित केंद्रीय सायबर गुन्हे नोंदणी पोर्टल (cybercrime.gov.in) किंवा राष्ट्रीय हेल्पलाईन क्रमांक '१९३०' वर संपर्क साधून तक्रार नोंदवा.