World No-Tobacco Day 2024: जागतिक तंबाखूविरोधी दिनाची तारीख, इतिहास आणि महत्व, जाणून घ्या संपूर्ण माहिती
No Tobaco Day | File Image

World No-Tobacco Day 2024: जागतिक तंबाखूविरोधी दिन हा तंबाखूच्या वापराशी संबंधित आरोग्य धोके अधोरेखित करण्यासाठी आणि तंबाखूचे सेवन कमी करण्यासाठी प्रभावी धोरणांसाठी वकिली करण्यासाठी जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) आयोजित केलेला वार्षिक कार्यक्रम आहे. या वर्षी, हा कार्यक्रम पुन्हा एकदा जगभरातील सार्वजनिक आरोग्य चॅम्पियन्सना तंबाखू उद्योगाच्या, विशेषतः तरुणांवर होणाऱ्या हानिकारक प्रभावांबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी एकत्र आणेल.

जागतिक तंबाखू विरोधी दिन 2024: दिवस आणि तारीख

जागतिक तंबाखू विरोधी दिन 2024 शुक्रवार, 31 मे रोजी साजरा केला जाणार आहे.

जागतिक तंबाखू विरोधी दिन 2024: थीम

जागतिक तंबाखू विरोधी दिन 2024 ची थीम 'तंबाखू उद्योगाच्या हस्तक्षेपापासून मुलांचे संरक्षण' आहे. ही थीम धोरणे आणि उपायांसाठी वकिली करण्यावर लक्ष केंद्रित करते जे तंबाखू उद्योगाला हानिकारक तंबाखू उत्पादनांसह तरुणांना लक्ष्य करण्यापासून प्रतिबंधित करते. हे तरुण लोक, धोरणकर्ते आणि तंबाखू नियंत्रण वकिलांना या समस्येवर चर्चा करण्यासाठी आणि सरकारांना कारवाई करण्यास उद्युक्त करण्यासाठी एक व्यासपीठ प्रदान करते.

जागतिक तंबाखू विरोधी दिन 2024: इतिहास

1987 मध्ये तंबाखूच्या साथीच्या आजाराकडे आणि त्यामुळे होणारे टाळता येण्याजोगे मृत्यू आणि रोग याकडे जागतिक लक्ष वेधण्यासाठी WHO सदस्य देशांनी जागतिक तंबाखूविरोधी दिनाची स्थापना केली. WHO च्या 40 व्या वर्धापन दिनानिमित्त 7 एप्रिल 1988 रोजी पहिला जागतिक तंबाखू विरोधी दिन आयोजित करण्यात आला होता. नंतर दरवर्षी ३१ मे रोजी हा दिवस पाळण्याचा निर्णय घेण्यात आला.

जागतिक तंबाखू विरोधी दिन 2024: महत्त्व

हा दिवस तंबाखूच्या वापराशी संबंधित आरोग्य धोके आणि इतर धोके यावर भर देतो आणि तंबाखूचे सेवन कमी करण्यासाठी प्रभावी धोरणांचे समर्थन करतो. तंबाखूच्या आरोग्यावर होणाऱ्या हानीकारक परिणामांबद्दल लोकांना शिक्षित करणे, धूम्रपान करणाऱ्यांना धूम्रपान सोडण्यास प्रोत्साहित करणे आणि धूम्रपान न करणाऱ्यांना दुसऱ्या हाताच्या धुरापासून संरक्षण करणे हा देखील यामागील उद्देश आहे. या दिवशी आयोजित केलेल्या मोहिमा आणि उपक्रम तंबाखू बंद करण्याच्या धोरणांना प्रोत्साहन देतात, बंद सेवांमध्ये प्रवेश सुधारतात आणि तंबाखू उद्योगातील हेराफेरीच्या युक्त्यांबद्दल जागरूकता पसरवतात. तंबाखू नियंत्रणाच्या मजबूत प्रयत्नांमुळे धुम्रपानाच्या दरात लक्षणीय घट झाली असूनही, अनेक तरुण लोक तंबाखूजन्य पदार्थ वापरणे सुरूच ठेवतात.  WHO च्या 2022 च्या आकडेवारीनुसार, जागतिक स्तरावर 13-15 वर्षे वयोगटातील सुमारे 37 दशलक्ष तरुण तंबाखूचे काही प्रकार वापरतात. एकट्या WHO युरोपीय प्रदेशात, या वयोगटातील 11.5% मुले आणि 10.1% मुली तंबाखूचे सेवन करणारे आहेत, एकूण सुमारे चार दशलक्ष किशोरवयीन आहेत.

तंबाखू उद्योगाची रणनीती त्याचा नफा टिकवून ठेवण्यासाठी, तंबाखू उद्योग तरुणांना लक्ष्य करतो ते दरवर्षी मृत्यूमुळे आणि सोडल्यामुळे गमावलेल्या लाखो ग्राहकांच्या बदल्यात. उद्योग आपली उत्पादने सुलभ आणि परवडणारी ठेवण्यासाठी शिथिल नियमांचा वापर करतो. हे जाहिरातींच्या युक्त्या देखील वापरते जे मुलांना आणि किशोरांना आकर्षित करतात, अनेकदा सोशल मीडिया आणि स्ट्रीमिंग प्लॅटफॉर्मद्वारे आकर्षित केल्या जातात. 

ई-सिगारेटचा उदय इलेक्ट्रॉनिक सिगारेट आणि निकोटीन पाऊच तरुणांमध्ये वाढत्या प्रमाणात लोकप्रिय होत आहेत. युरोपियन प्रदेशात, 2022 मध्ये 12.5% ​​किशोरवयीन मुलांनी ई-सिगारेट वापरल्या होत्या, त्या तुलनेत केवळ 2% प्रौढांनी. काही देशांमध्ये, शालेय मुलांमध्ये ई-सिगारेटचा वापर सिगारेट ओढण्याच्या दरापेक्षा 2-3 पट जास्त आहे.

जागतिक तंबाखू विरोधी दिन 2024 ची विनंती

सरकार आणि तंबाखू नियंत्रण समुदाय तरुणांना तंबाखू उद्योगाच्या चालीरीतीपासून वाचवण्यासाठी. हा कार्यक्रम धोरणांना प्रोत्साहन देतो: तंबाखू बंदीच्या मजबूत उपक्रमांना प्रोत्साहन देणे. समाप्ती सेवांमध्ये प्रवेश सुधारा. तंबाखू उद्योगाच्या डावपेचांबद्दल जागरुकता वाढवा. "क्विट अँड विन" प्रोग्रामद्वारे सोडू इच्छिणाऱ्या व्यक्तींना समर्थन द्या. तंबाखूच्या वापराचा आरोग्यावर परिणाम धूम्रपान आणि तंबाखू चघळल्याने अल्सर आणि दात गळणे ते तोंडाचा कर्करोग आणि हृदयविकारापर्यंत अल्पकालीन आणि दीर्घकालीन आरोग्य समस्या उद्भवू शकतात.