EPFO | (Photo credit: archived, edited, representative image)

मुंबई: कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेच्या (EPFO) कर्मचारी पेन्शन योजनेतील (EPS) लाखो पेन्शनधारकांसाठी एक दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. आता पेन्शनधारकांना त्यांचे वार्षिक जीवन प्रमाणपत्र (Life Certificate) सादर करण्यासाठी बँकेच्या वाऱ्या करण्याची किंवा कोणत्याही रांगेत उभे राहण्याची गरज नाही. ईपीएफओने सुरू केलेल्या नवीन सुविधेनुसार, पेन्शनधारक आता त्यांच्या घरातूनच 'फेस ऑथेंटिकेशन' तंत्रज्ञानाचा वापर करून डिजिटल पद्धतीने हे प्रमाणपत्र मोफत सादर करू शकतात.

फेस ऑथेंटिकेशन तंत्रज्ञानाचा वापर या सुविधेचा लाभ घेण्यासाठी पेन्शनधारकांना त्यांच्या स्मार्टफोनचा वापर करावा लागेल. 'जीवन प्रमाण' (Jeevan Pramaan) ॲपच्या माध्यमातून चेहऱ्याची ओळख पटवून (Face Authentication) हे प्रमाणपत्र तयार केले जाते. हे तंत्रज्ञान सुरक्षित असून यामुळे पेन्शनधारकांचा वेळ आणि कष्ट वाचणार आहेत. विशेषतः ज्येष्ठ नागरिकांना प्रत्यक्ष केंद्रावर जाण्यासाठी होणारा त्रास यामुळे कमी होणार आहे.

डिजिटल जीवन प्रमाणपत्र कसे सादर करावे? या प्रक्रियेसाठी पेन्शनधारकांकडे आधार क्रमांक असणे आवश्यक आहे. सर्वप्रथम, गुगल प्ले स्टोअरवरून 'AadhaarFaceRd' आणि 'Jeevan Pramaan' हे दोन ॲप्स डाऊनलोड करावे लागतील. त्यानंतर ॲपमध्ये आधार क्रमांक, मोबाईल नंबर आणि पीपीओ (PPO) क्रमांक टाकून नोंदणी करावी लागेल. पुढील टप्प्यात कॅमेऱ्यासमोर चेहरा धरून स्कॅन केल्यानंतर डिजिटल जीवन प्रमाणपत्र आपोआप प्रणालीमध्ये जमा होईल.

बँका आणि केंद्रांवरील गर्दी कमी होणार यापूर्वी पेन्शनधारकांना त्यांचे अस्तित्व सिद्ध करण्यासाठी दरवर्षी नोव्हेंबर महिन्यात किंवा पेन्शन सुरू झाल्याच्या तारखेनुसार बँक, पोस्ट ऑफिस किंवा कॉमन सर्व्हिस सेंटरवर (CSC) प्रत्यक्ष उपस्थित राहावे लागत असे. अनेकदा शारीरिक व्याधी किंवा प्रवास करणे शक्य नसल्यामुळे पेन्शनधारकांना अडचणी येत होत्या. मात्र, ईपीएफओच्या या नवीन पुढाकारामुळे बँकांमधील गर्दी कमी होण्यास मदत होईल.

काही महत्त्वाच्या बाबी लक्षात ठेवा की हे डिजिटल जीवन प्रमाणपत्र सादर करण्यासाठी कोणतेही शुल्क आकारले जात नाही. पेन्शनधारकांनी कोणत्याही अनोळखी लिंकवर क्लिक करू नये किंवा वैयक्तिक माहिती अनोळखी व्यक्तींना देऊ नये, असे आवाहनही करण्यात आले आहे. पेन्शन सुरळीत सुरू राहण्यासाठी दरवर्षी हे प्रमाणपत्र सादर करणे अनिवार्य असते, अन्यथा पेन्शन थांबवली जाऊ शकते. या डिजिटल सुविधेमुळे आता ही प्रक्रिया अधिक पारदर्शक आणि सुलभ झाली आहे.