भारतीय इतिहासातील सर्वात भीषण आणि निर्णायक मानल्या जाणाऱ्या पानिपतच्या तिसऱ्या युद्धाला आज (१४ जानेवारी २०२६) २६५ वर्षे पूर्ण होत आहेत. मकर संक्रांतीच्या दिवशी १७६१ मध्ये अब्दालीच्या आक्रमणाविरोधात लढताना शहीद झालेल्या लाखो मराठा वीरांच्या स्मृतींना आज 'शौर्य दिन' म्हणून अभिवादन करण्यात येत आहे. यानिमित्ताने हरियाणातील पानिपत येथील 'काला आम' युद्ध स्मारकावर आणि महाराष्ट्रातील ऐतिहासिक स्थळांवर विविध कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले असून, सोशल मीडियावरही शौर्य दिनाचे संदेश मोठ्या प्रमाणावर व्हायरल होत आहेत.
ऐतिहासिक पार्श्वभूमी आणि महत्त्व
14 जानेवारी 1761 रोजी पानिपतच्या मातीवर मराठा साम्राज्य आणि अफगाण आक्रमक अहमदशाह अब्दाली यांच्यात तिसरे युद्ध झाले. सदाशिवराव भाऊ, विश्वासराव पेशवे, इब्राहिम खान गार्दी आणि अनेक थोर सरदारांनी या युद्धात आपल्या प्राणाची आहुती दिली. जरी लष्करीदृष्ट्या मराठ्यांचा पराभव झाला असला, तरी त्यांच्या या बलिदानामुळे परकीय आक्रमकांना पुन्हा कधीही भारताच्या अंतर्गत भागात शिरकाव करण्याचे धाडस झाले नाही.
पानिपत येथील अभिवादन सोहळा
दरवर्षीप्रमाणे यंदाही हरियाणातील पानिपत येथे 'रोड मराठा' समाज आणि महाराष्ट्रातून गेलेल्या शिवभक्तांच्या वतीने भव्य अभिवादन सोहळा आयोजित करण्यात आला आहे. सकाळी युद्ध स्मारकावर पुष्पचक्र अर्पण करून वीरगती प्राप्त झालेल्या योद्ध्यांना मानवंदना देण्यात आली. यावेळी विविध वक्ते आणि इतिहासकारांनी पानिपतच्या लढाईतील मराठ्यांच्या रणनीतीवर प्रकाश टाकला.
शौर्य दिन शुभेच्छा आणि अभिवादन संदेश
Maratha Shaurya Din 2026: या दिवशी नागरिक एकमेकांना आणि सोशल मीडियाच्या माध्यमातून अभिवादन करत आहेत. काही प्रचलित शुभेच्छा संदेश खालीलप्रमाणे आहेत:
"ज्यांनी देशाच्या रक्षणासाठी पानिपतची रणभूमी रक्ताने न्हाऊ घातली, त्या अनाम मराठा वीरांना शौर्य दिनानिमित्त विनम्र अभिवादन."
"शौर्याचा इतिहास आणि बलिदानाची गाथा! पानिपत शौर्य दिनी वीर सुपुत्रांना मानाचा मुजरा."
"असे शौर्य की ज्याने इतिहास बदलला, अशा पानिपतच्या शूरवीरांच्या स्मृतीस त्रिवार नमन."

प्रशासकीय तयारी आणि दक्षता
पानिपतमध्ये होणारी गर्दी लक्षात घेता स्थानिक प्रशासनाने चोख बंदोबस्त ठेवला आहे. महाराष्ट्रातील विविध शहरांमधून विशेष बस आणि गाड्यांची सोय करण्यात आली होती. तसेच पुण्यात शनिवारवाडा आणि इतर ठिकाणी दीप प्रज्वलन करून शौर्य दिन साजरा केला जात आहे.