
मुंबई महानगर प्रदेशात (MMR) जागेच्या कमतरतेमुळे, मध्य रेल्वे अधिकाऱ्यांनी कर्जतजवळील भिवपुरी येथे इलेक्ट्रॉनिक मल्टीपल युनिट्स (EMU) साठी कारशेड (Bhivpuri Car Shed) उभारण्याचा निर्णय घेतला होता. आता माहिती मिळत आहे की, भिवपुरी येथे नवीन रेल्वे कार शेडचे काम अखेर सुरू झाले आहे. यामुळे मुंबईच्या लोकल ट्रेन नेटवर्कला चालना मिळणार आहे. हे गेल्या 13 वर्षातील शहरातील पहिले नवीन लोकल ट्रेन देखभाल शेड आहे. 2012 मध्ये विरार येथे शेवटचे शेड बांधण्यात आले. भिवपुरी सुविधेत साधारण 12 डब्यांच्या 20 लोकल ट्रेन सामावून घेण्याची क्षमता आहे.
भिवपुरी व्यतिरिक्त, पश्चिम रेल्वेवरील वाणगाव येथे आणखी एक ईएमयू कारशेड प्रस्तावित असल्याचे एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सांगितले. भिवपुरीचे स्थान मध्य रेल्वेने मुंबई रेल्वे विकास कॉर्पोरेशन (एमआरव्हीसी) च्या समन्वयाने अंतिम केले. साइट सर्वेक्षण आणि भूसंपादनानंतर, बांधकाम आता सुरू झाले आहे. सध्याच्या कामाच्या व्याप्तीमध्ये कार्यशाळा बांधण्यापूर्वी माती भरणे, कॉम्पॅक्शन, ड्रेनेज, सीमा भिंती, रस्ते बांधकाम आणि इतर तयारीची कामे समाविष्ट आहेत.
मुंबईकरांसाठी लोकल ट्रेन ही जीवनवाहिनी आहे. दररोज लाखो प्रवासी या ट्रेनवर अवलंबून असतात, आणि त्यांची संख्या सतत वाढत आहे. पण ट्रेनच्या देखभालीसाठी जागा नसल्याने अनेकदा तांत्रिक अडचणी येत होत्या. भिवपुरी कार शेडमुळे या समस्येवर तोडगा निघेल, आणि ट्रेनच्या सेवेची गुणवत्ता सुधारेल. हे कार शेड मध्य रेल्वेचे चौथे केंद्र असेल. (हेही वाचा: Upcoming Mumbai Infrastructure Projects: मुंबईमधील 2025 मध्ये सुरु होणारे पायाभूत सुविधा प्रकल्प; शहरातील नागरिकांसाठी प्रवास होणार आणखी सुलभ)
शेड लेआउट आणि क्षमता:
लेआउटनुसार, सुविधेत आठ मध्य-विभागातील स्टेबलिंग लाईन्स असतील ज्या, 20 12-डब्यांच्या गाड्या सामावून घेण्यास सक्षम असतील.
अतिरिक्त पायाभूत सुविधा-
दोन वॉशिंग लाईन्ससह आठ अतिरिक्त लाईन्स
तीन तपासणी शेड लाईन्स, भविष्यात आठसाठी तरतूद
लिफ्टिंग शेडसाठी तीन समांतर लाईन्स
स्थान तपशील:
मध्य रेल्वेच्या कल्याण-कर्जत विभागात भिवपुरी रोड आणि कर्जत स्थानकांदरम्यान हे कारशेड आहे.
लोकल ट्रेनचा ताफा:
मध्य रेल्वे (CR) आणि पश्चिम रेल्वे (WR) च्या आकडेवारीनुसार,
मध्य रेल्वे मुंबईमध्ये 74 12-कार रेक, 2 15-कार रेक आणि 5 एसी लोकल (एकूण: 81) चालतात
पश्चिम रेल्वे मुंबईमध्ये 75 12-कार रेक, 14 15-कार रेक आणि 8 एसी लोकल (एकूण: 95 चालतात.
नवीन कॉरिडॉरमध्ये महत्त्वाची भूमिका:
मुंबई शहरी वाहतूक प्रकल्प 3 (MUTP-3) चा महत्त्वाचा भाग असलेल्या पनवेल-कर्जत रेल्वे प्रकल्पासाठी भिवपुरी कार शेड हा एक प्रमुख आधार प्रणाली असेल अशी अपेक्षा आहे. या कॉरिडॉरचे काम 90 टक्क्यांहून अधिक पूर्ण झाले आहे, त्यामुळे नवीन शेडमुळे या प्रदेशात रेल्वे वाहतूक सुलभ होईल.
या कार शेडमध्ये अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर होणार आहे. ट्रेन तपासणीसाठी हाय-टेक सेन्सर्स असतील, जे आतापर्यंत हाताने केले जाणारे काम सोपे आणि जलद करतील. एकाच वेळी 65 रेक (ट्रेनच्या डब्यांचे संच) या ठिकाणी दुरुस्ती आणि देखभालीसाठी ठेवता येतील. सध्या मध्य रेल्वेकडे कुर्ला, कळवा आणि सानपाडा येथे तीन कार शेड आहेत, पण वाढत्या लोकल ट्रेनच्या संख्येमुळे ही जागा अपुरी पडत होती. मुंबईच्या जवळच्या भागात जागा मिळणे कठीण झाल्याने वडाळा आणि भिवंडी सारखे पर्याय नाकारले गेले, आणि अखेरीस भिवपुरीची निवड झाली.
याबाबत झोनल रेल्वे वापरकर्ते सल्लागार समिती सदस्य नितीन परमार म्हणाले, भिवपुरी येथे कारशेड हे कर्जतसाठी एक वरदान आहे. यामुळे आगामी कर्जत-पनवेल कॉरिडॉरलाही मदत होईल. झोनल रेल्वे यूजर्स कन्सल्टेटिव्ह कमिटी सदस्य केतन शाह म्हणाले, या नवीन शेडमुळे कर्जत ते कल्याण या संपूर्ण मार्गावर रेल्वे क्रियाकलापांना चालना मिळेल. यामुळे कर्जत आणि कल्याण दरम्यान समर्पित शटल सेवांचा मार्ग मोकळा होऊ शकतो.