PC-X

बुलढाणा जिल्ह्यातील जळगाव जामोद तालुक्यातील भेंडवळ येथील सुमारे ३५० वर्षांची परंपरा असलेली 'घटमांडणी' आज 20 एप्रिल 2026 रोजी जाहीर करण्यात आली. अक्षय्य तृतीयेच्या मुहूर्तावर होणाऱ्या या मांडणीकडे संपूर्ण महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांचे डोळे लागलेले असतात. यंदाच्या भाकितानुसार, पावसाळा आणि पिकांची स्थिती समाधानकारक असली तरी नैसर्गिक आपत्ती आणि रोगराईचे मोठे संकट ओढवण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.

पावसाचा अंदाज: ऑगस्ट-सप्टेंबरमध्ये अतिवृष्टीचे सावट

भेंडवळच्या भाकितानुसार, यंदा पावसाची सुरुवात जूनमध्ये काहीशी संथ असेल. जुलै महिन्यात पावसाचा जोर वाढेल, मात्र ऑगस्ट आणि सप्टेंबर महिन्यात अतिवृष्टीचा इशारा देण्यात आला आहे. या दोन महिन्यांत होणाऱ्या अतिवृष्टीमुळे नद्यांना पूर येणे आणि पिकांचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान होण्याचे संकेत पुंजाजी महाराज आणि सारंगधर महाराज यांनी दिले आहेत.

शेती आणि पिके: उत्पादन वाढेल पण नासाडीची भीती

शेतकऱ्यांसाठी यंदाचे वर्ष संमिश्र ठरेल. भाकितानुसार, जमिनीत ओलावा चांगला राहील आणि चारापाण्याची टंचाई भासणार नाही. पिकांची स्थिती सुरुवातीला उत्तम असेल, मात्र ऐन काढणीच्या वेळी अतिवृष्टी आणि विविध रोगांचा प्रादुर्भाव झाल्यामुळे पिकांची नासाडी होऊ शकते. यामुळे पिके चांगली येऊनही शेतकऱ्यांच्या हातात अपेक्षेपेक्षा कमी उत्पन्न पडण्याची शक्यता आहे. कापूस, सोयाबीन आणि कडधान्यांच्या उत्पादनात चढ-उतार पाहायला मिळू शकतात.

भेंडवळची घटमांडणी ही पूर्णपणे निसर्गाच्या निरीक्षणावर आधारित एक प्राचीन परंपरा आहे. आधुनिक हवामान शास्त्राचे अंदाज उपलब्ध असतानाही, आजही विदर्भ, खान्देश आणि मराठवाड्यातील हजारो शेतकरी या भाकितावर विश्वास ठेवून आपल्या शेतीचे नियोजन करतात. यंदाही ही मांडणी ऐकण्यासाठी हजारो शेतकऱ्यांनी भेंडवळमध्ये गर्दी केली होती.