QuickLY
Socially
मुंबई: महाराष्ट्राची सांस्कृतिक ओळख आणि अस्मितेचे प्रतीक असलेला 'मराठी भाषा गौरव दिन' शुक्रवारी, २७ फेब्रुवारी २०२६ रोजी राज्यभरात मोठ्या उत्साहात साजरा केला जात आहे. ज्येष्ठ कवी, नाटककार आणि ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते विष्णू वामन शिरवाडकर उर्फ 'कुसुमाग्रज' यांच्या जयंतीनिमित्त दरवर्षी हा दिवस साजरा केला जातो. यंदाच्या वर्षाचे विशेष महत्त्व म्हणजे, मराठी भाषेला केंद्र सरकारकडून मिळालेल्या 'अभिजात भाषेच्या' (Classical Language) दर्जामुळे या उत्सवाचा आनंद द्विगुणित झाला आहे.
कुसुमाग्रजांचा वारसा आणि गौरव दिनाचा इतिहास
कुसुमाग्रज यांचा परिचय- मराठी साहित्याला जागतिक उंचीवर नेऊन ठेवणाऱ्या कुसुमाग्रजांचा जन्म २७ फेब्रुवारी १९१२ रोजी झाला. त्यांच्या अफाट साहित्यिक योगदानाची दखल घेऊन, महाराष्ट्र सरकारने २१ जानेवारी २०१३ रोजी कुसुमाग्रजांचा जन्मदिवस 'मराठी भाषा गौरव दिन' म्हणून साजरा करण्याचा निर्णय घेतला होता. तेव्हापासून शाळा, महाविद्यालये आणि शासकीय संस्थांमध्ये हा दिवस मोठ्या प्रमाणावर साजरा केला जातो.
अनेकांचा 'मराठी राजभाषा दिन' आणि 'मराठी भाषा गौरव दिन' या दोन दिवसांमध्ये गोंधळ होतो. मात्र, या दोन्ही दिवसांचे महत्त्व वेगवेगळे आहे. १ मे १९६० रोजी महाराष्ट्र राज्याची निर्मिती झाली, त्या स्मरणार्थ १ मे हा दिवस 'मराठी राजभाषा दिन' म्हणून साजरा होतो. तर २७ फेब्रुवारी हा दिवस कुसुमाग्रजांच्या साहित्यिक कार्याचा सन्मान करण्यासाठी 'मराठी भाषा गौरव दिन' म्हणून ओळखला जातो.
२०२६ मधील विशेष उपक्रम
यंदा राज्यात विविध सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले आहे. मुंबई, पुणे आणि नाशिक यांसारख्या प्रमुख शहरांमध्ये 'ग्रंथ दिंडी', 'काव्य संमेलन' आणि 'मराठी स्वाक्षरी मोहिमे'द्वारे भाषेप्रती आदर व्यक्त केला जात आहे. विशेषतः नाशिकमध्ये, जे कुसुमाग्रजांचे कार्यक्षेत्र होते, तेथे 'विश्व मराठी संमेलनाचे' आयोजन करण्यात आले असून जगभरातील मराठी भाषिक या सोहळ्यात सहभागी झाले आहेत.
अभिजात दर्जा आणि भविष्यातील आव्हाने
मराठी भाषेला अभिजात दर्जा मिळाल्यानंतरचा हा दुसरा गौरव दिन असल्याने साहित्यिक वर्तुळात उत्साहाचे वातावरण आहे. या दर्जामुळे मराठी भाषेच्या संशोधनासाठी आणि प्रसारासाठी केंद्राकडून मोठ्या प्रमाणावर निधी उपलब्ध होणार आहे. डिजिटल युगात मराठी टिकवून ठेवण्यासाठी आणि ती 'ज्ञानभाषा' करण्यासाठी तरुणांनी या भाषेचा वापर वाढवणे आवश्यक असल्याचे मत तज्ज्ञांनी व्यक्त केले आहे.
