Ashok Saraf | Twitter

मुंबई: मराठी चित्रपटसृष्टीचे 'अशोक सम्राट' आणि आपल्या अचूक टाईमिंगने प्रेक्षकांना गेली अनेक दशके खळखळून हसवणारे ज्येष्ठ अभिनेते अशोक सराफ यांचा ४ जून रोजी वाढदिवस आहे. मराठी आणि हिंदी सिनेसृष्टीत आपल्या कसदार अभिनयाचा ठसा उमटवणाऱ्या अशोक सराफ यांना संपूर्ण मनोरंजन जगतात आदराने 'अशोक मामा' म्हटले जाते.

नायक, खलनायक, गंभीर भूमिका आणि मुख्यत्वे विनोदी भूमिकांमध्ये त्यांनी आपले वेगळे स्थान निर्माण केले आहे. त्यांच्या वाढदिवसाच्या निमित्ताने त्यांच्या वैयक्तिक आणि व्यावसायिक आयुष्यातील अशा काही गोष्टी समोर आल्या आहेत, ज्या फार कमी लोकांना माहिती आहेत.

नामांकनाची आणि 'अशोक' नावाची रंजक पार्श्वभूमी

अशोक सराफ यांच्या नावाविषयी एक अतिशय रंजक गोष्ट त्यांच्या पत्नी निवेदिता सराफ यांनी एका संवादात सांगितली होती. अनेकांना असे वाटते की त्यांचे मूळ नाव 'अशोक' आहे, परंतु प्रत्यक्षात त्यांच्या जन्मानंतर त्यांचे नाव 'अशोक' ठेवण्यात आले नव्हते.

त्यांच्या जन्माच्या वेळी त्यांचे नाव वेगळे ठेवण्याचे ठरले होते. परंतु, त्यांच्या एका नातेवाईकाने त्यांचे नाव बदलून ते 'अशोक' ठेवण्याचा सल्ला दिला आणि पुढे याच नावाने त्यांनी मनोरंजन विश्वावर आपले साम्राज्य निर्माण केले.

बँकेतील नोकरी ते अभिनयाचा महानायक

अशोक सराफ यांचे बालपण दक्षिण मुंबईतील गिरगाव (चिखलवाडी) परिसरात गेले. त्यांना लहानपणापासूनच नाटकांची आवड होती, पण सुरुवातीच्या काळात त्यांनी एका नामांकित बँकेत तब्बल दहा वर्षे नोकरी केली.

बँकेत नोकरी करत असतानाच त्यांनी नाटकांमध्ये काम करणे सुरू ठेवले होते. अखेर अभिनयासाठी त्यांनी बँकेची सुरक्षित नोकरी सोडण्याचा धाडसी निर्णय घेतला. १९६९ मध्ये 'जानकी' या मराठी चित्रपटातून त्यांनी आपल्या चित्रपट कारकिर्दीची अधिकृत सुरुवात केली होती.

'अशोक मामा' हे नाव कसे पडले?

चित्रपटसृष्टीत प्रत्येकाचे लाडके 'मामा' असण्यामागे एक जुनी आठवण आहे. एका चित्रपटाच्या शूटिंगदरम्यान सेटवर असणाऱ्या एका लहान मुलीने त्यांना 'अशोक मामा' अशी हाक मारली होती.

त्या मुलीने मारलेली ती हाक सेटवरील इतर तंत्रज्ञ आणि सह-कलाकारांना खूप आवडली. हळूहळू सेटवरील प्रत्येक जण त्यांना 'मामा' म्हणू लागला. आज इतक्या वर्षांनंतरही संपूर्ण महाराष्ट्र त्यांना याच नावाने ओळखतो आणि प्रेम करतो.

हिंदी सिनेसृष्टीत आणि टेलिव्हिजनवर वेगळी ओळख

अशोक सराफ यांनी केवळ मराठीतच नव्हे, तर बॉलिवूडमध्येही आपल्या अभिनयाची जादू दाखवली. 'करन अर्जुन', 'सिंघम', 'कोयला' आणि 'गुप्त' यांसारख्या मोठ्या हिंदी चित्रपटांमधील त्यांच्या भूमिका प्रचंड गाजल्या.

तसेच, ९० च्या दशकातील प्रसिद्ध हिंदी टीव्ही मालिका 'हम पांच' (Hum Paanch) मधील 'आनंद माथूर' या त्यांच्या पात्राने त्यांना देशभरातील घराघरात पोहोचवले. त्यांच्या या भूमिकेचे आजही कौतुक केले जाते.

अशोक सराफ यांच्यासोबत काम केलेले त्यांचे जुने सह-कलाकार सांगतात की, इतके मोठे सुपरस्टार असूनही त्यांनी कधीही सेटवर कोणताही नखरा किंवा ताण दाखवला नाही. ते वेळेचे अत्यंत पक्के आहेत.

शूटिंगची जी वेळ दिली असेल, त्या वेळेपूर्वी ते सेटवर हजर असतात. कामाप्रती असणारी हीच निष्ठा आणि शिस्त त्यांना तरुण पिढीच्या कलाकारांसाठी एक आदर्श मार्गदर्शक बनवते. त्यांच्या याच प्रदीर्घ सेवेसाठी त्यांना चित्रपटसृष्टीतील अनेक सर्वोच्च पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले आहे.