कमला एकादशी कधी आहे? हिंदू धर्मशास्त्रानुसार आणि वैदिक पंचांगानुसार, यंदा अधिकमास (पुरुषोत्तम मास) असल्याने वर्षातील एकादशींची संख्या २४ वरून २६ झाली आहे. या अधिकमासातील कृष्ण पक्षात येणाऱ्या अत्यंत महत्त्वपूर्ण एकादशीला 'परमा एकादशी' किंवा 'कमला एकादशी' (Kamala Ekadashi) म्हटले जाते. हे व्रत उद्या, गुरुवार, ११ जून २०२६ रोजी संपूर्ण महाराष्ट्रात विधीपूर्वक पाळले जाणार आहे.

दर तीन वर्षांनी येणाऱ्या या एकादशीला धार्मिक दृष्टिकोनातून विशेष महत्त्व असून, या दिवशी भगवान श्रीविष्णू आणि माता लक्ष्मीची पूजा केल्याने जीवनातील दारिद्र्य दूर होऊन सुख-समृद्धी लाभते, अशी श्रद्धा आहे.

कमला एकादशी 2026: तिथी आणि शुभ मुहूर्त

वैदिक पंचांगानुसार, यंदा ज्येष्ठ अधिक मास कृष्ण पक्षातील एकादशी तिथी ११ जून २०२६ रोजी मध्यरात्री १२ वाजून ५७ मिनिटांनी सुरू होणार आहे.

ही तिथी ११ जून २०२६ रोजी रात्री १० वाजून ३६ मिनिटांपर्यंत कायम राहील. उदयातिथीनुसार, कमला एकादशीचे व्रत गुरुवार, ११ जून रोजीच ठेवले जाईल.

या दिवशी पूजेसाठी अनेक शुभ मुहूर्त लाभत आहेत. सकाळी १० वाजून ३६ मिनिटांपासून ते दुपारी ०२ वाजून ०५ मिनिटांपर्यंत पूजेचा सर्वात शुभ मुहूर्त असेल.

याशिवाय, दुपारी ११ वाजून ५३ मिनिटांपासून ते दुपारी १२ वाजून ४९ मिनिटांपर्यंत 'अभिजीत मुहूर्त' लाभणार आहे, जो कोणत्याही शुभ कार्यासाठी अत्यंत उत्तम मानला जातो.

व्रताचे पारण (उद्यापन) कधी करावे?

एकादशी व्रताचा पूर्ण लाभ मिळवण्यासाठी योग्य वेळी व्रत सोडणे (पारण करणे) अत्यंत आवश्यक असते.

११ जून रोजी व्रत केल्यानंतर, दुसऱ्या दिवशी म्हणजेच शुक्रवार, १२ जून २०२६ रोजी सकाळी ०५ वाजून २३ मिनिटांपासून ते सकाळी ०८ वाजून १० मिनिटांपर्यंत व्रताचे पारण करण्याची शुभ वेळ आहे.

या विहित वेळेतच व्रताची समाप्ती करावी.

कमला एकादशीचे धार्मिक महत्त्व

पद्मपुराणात अधिकमासातील या कमला एकादशीचे वर्णन दुर्मिळ सिद्धी आणि अपार पुण्य देणारे व्रत म्हणून करण्यात आले आहे.

पौराणिक कथेनुसार, देवांचा खजिनदार कुबेर यांनी देखील या एकादशीचे कडक व्रत केले होते, ज्याच्या प्रभावाने प्रसन्न होऊन भगवान विष्णूंनी त्यांना धनपती होण्याचा आशीर्वाद दिला.

हे व्रत पाळल्याने व्यक्तीला केवळ आर्थिक संकटातूनच मुक्ती मिळत नाही, तर त्याच्या भूतकाळातील आणि वर्तमानकाळातील सर्व पापांचा नाश होऊन अंतिमतः मोक्ष प्राप्ती होते, असे मानले जाते.

कमला एकादशीच्या दिवशी सकाळी लवकर उठून (शक्यतो ब्राह्म मुहूर्तावर) स्नान करावे आणि पिवळे वस्त्र परिधान करून व्रताचा संकल्प करावा.

घरातील पूजेच्या ठिकाणी किंवा मंदिरात भगवान विष्णू आणि माता लक्ष्मीची मूर्ती अथवा प्रतिमा स्थापित करावी. देवांना पिवळी फुले, पिवळे चंदन, धूप, दीप आणि नैवेद्य अर्पण करावा.

या पूजेत विष्णू देवांचे अत्यंत प्रिय असलेले 'तुळशीचे पान' नक्की अर्पण करावे, कारण तुळशीशिवाय एकादशीची पूजा अपूर्ण मानली जाते. परंतु लक्षात ठेवा, एकादशीच्या दिवशी तुळशीची पाने तोडू नयेत, ती आदल्या दिवशीच तोडून ठेवावीत.

पूजेदरम्यान "ॐ नमो भगवते वासुदेवाय" या मंत्राचा जप करावा. दिवसभर उपवास करून विष्णू सहस्त्रनामाचे पठण किंवा श्रवण करावे.

एकादशीच्या दिवशी अन्न (धान्य) ग्रहण करू नये, केवळ फलाहार करावा. दुसऱ्या दिवशी सकाळी ब्राह्मणांना किंवा गरजूंना अन्न-धान्य आणि दान देऊन स्वतः व्रत सोडावे.