QuickLY
Socially
महाराष्ट्रातील सट्टा बाजारामध्ये 'कल्याण मटका' हे नाव अत्यंत जुने आणि तितकेच चर्चेत राहिलेले आहे. आजच्या डिजिटल युगात हा जुगार कागदावरून मोबाईल स्क्रीनवर पोहोचला असला, तरी त्यातील आर्थिक जोखीम आणि कायदेशीर कडकपणा अधिक वाढला आहे. अनेक लोक 'कल्याण मटका काय आला?' असा शोध इंटरनेटवर घेत असतात, परंतु या खेळामागील सत्य आणि गुंतागुंत समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
कल्याण मटकाचा इतिहास
या खेळाची सुरुवात १९६२ मध्ये कल्याणजी भगत या एका गुजराती शेतकऱ्याने केली होती. सुरुवातीला हा खेळ न्यूयॉर्क कॉटन एक्सचेंजकडून येणाऱ्या कापसाच्या दरांवर आधारित होता. कापसाचे दर वाढणार की कमी होणार, यावर लोक पैसे लावत असत. १९६१ मध्ये न्यूयॉर्क मार्केटने ही पद्धत बंद केल्यानंतर, चिठ्ठ्यांच्या साहाय्याने आकडे काढण्याची पद्धत सुरू झाली, ज्याला 'मटका' असे नाव पडले.
कायदेशीर स्थिती आणि 'प्रोगा २०२५' (PROGA)
भारतात 'सार्वजनिक जुगार कायदा, १८६७' नुसार कोणत्याही प्रकारचा जुगार खेळणे बेकायदेशीर आहे. २०२६ च्या ताज्या नियमांनुसार, भारत सरकारने 'ऑनलाइन गेमिंग नियमन कायदा २०२५' (PROGA) अंतर्गत सट्टेबाजीवर अत्यंत कठोर भूमिका घेतली आहे.
१. अजामीनपात्र गुन्हा: सट्टा चालवणे किंवा त्याची जाहिरात करणे हा आता अजामीनपात्र गुन्हा ठरवण्यात आला आहे.
२. बँक खाती फ्रीज: संशयास्पद सट्टा व्यवहारांशी संबंधित बँक खाती सरकारकडून त्वरित फ्रीज केली जात आहेत.
३. सायबर सुरक्षेचा धोका: अनेक ऑनलाइन मटका वेबसाइट्स युजर्सचा बँकिंग डेटा चोरी करण्यासाठी वापरल्या जातात.
सामाजिक आणि आर्थिक परिणाम
झटपट श्रीमंत होण्याच्या नादात अनेक नागरिक आपली आयुष्यभराची पुंजी या खेळात गमावतात. हा खेळ केवळ नशिबावर आधारित असल्याने यात जिंकण्याची शक्यता नगण्य असते. सामाजिक स्तरावर यामुळे अनेक कुटुंबे कर्जबाजारी झाली आहेत. प्रशासनाने वारंवार आवाहन केले आहे की, अशा बेकायदेशीर मार्गांपासून लांब राहून केवळ कायदेशीर गुंतवणुकीचा विचार करावा.
