महाराष्ट्र शासनाने राज्यातील महिलांचे आर्थिक सक्षमीकरण आणि स्वावलंबन वाढवण्यासाठी सुरू केलेल्या 'माझी लाडकी बहीण योजने'ला महिला वर्गाकडून मोठा प्रतिसाद मिळत आहे. या योजनेअंतर्गत पात्र महिलांना शासनाकडून दरमहा निश्चित आर्थिक मदत थेट त्यांच्या बँक खात्यात जमा केली जाते. महिलांचे आरोग्य, पोषण आणि आर्थिक निर्णय घेण्याचे स्वातंत्र्य सुधारण्याच्या उद्देशाने ही योजना राबवली जात असून, लाखो गरजू महिलांनी आतापर्यंत या योजनेचा लाभ घेतला आहे.
योजनेचे स्वरूप आणि मिळणारा लाभ
लाडकी बहीण योजनेअंतर्गत पात्र ठरलेल्या प्रत्येक महिलेला दरमहा १५०० रुपयांची आर्थिक मदत दिली जाते. ही रक्कम थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) द्वारे महिलांच्या आधार लिंक असलेल्या बँक खात्यात जमा केली जाते. आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकातील महिलांना दैनंदिन गरजा पूर्ण करण्यासाठी आणि लहान व्यवसायांना हातभार लावण्यासाठी ही रक्कम अत्यंत उपयुक्त ठरत आहे.
पात्रता आणि आवश्यक निकष
योजनेचा लाभ घेण्यासाठी राज्य सरकारने काही प्रमुख पात्रता निकष निश्चित केले आहेत:
अर्जदार महिला ही महाराष्ट्र राज्याची रहिवासी असणे बंधनकारक आहे.
महिलांचे वय २१ ते ६५ वर्षे या वयोगटात असावे.
अर्जदार महिलेच्या कुटुंबाचे एकत्रित वार्षिक उत्पन्न २.५ लाख रुपयांपेक्षा जास्त नसावे.
विवाहित, विधवा, घटस्फोटित, परितक्त्या आणि निराधार महिला या योजनेसाठी पात्र मानल्या जातात.
या योजनेसाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया अत्यंत सोपी ठेवण्यात आली असून ती ऑनलाइन आणि ऑफलाइन दोन्ही माध्यमांतून पूर्ण करता येते. इच्छुक महिला अधिकृत पोर्टल किंवा 'नारी शक्ती दूत' मोबाईल ॲपच्या माध्यमातून स्वतः अर्ज करू शकतात. याशिवाय अंगणवाडी केंद्र, ग्रामपंचायत आणि सेतू केंद्रांवरही अर्ज करण्याची सुविधा उपलब्ध आहे.
अर्जासोबत आधार कार्ड, रेशन कार्ड, रहिवासी प्रमाणपत्र, उत्पन्नाचा दाखला आणि बँक पासबुकची प्रत जोडणे आवश्यक आहे. शासनाने वारंवार सूचना दिल्या आहेत की, तांत्रिक अडचणी टाळण्यासाठी महिलांनी आपले बँक खाते आधार कार्डशी लिंक (Aadhar Seeding) करून घेणे अत्यंत गरजेचे आहे.