मुंबई महानगर प्रदेशातील (MMR) दळणवळण यंत्रणा अधिक सक्षम करण्यासाठी राज्य सरकारने मेट्रो मार्ग ५ (ठाणे-भिवंडी-कल्याण) आणि त्याच्या विस्तारित 'मेट्रो ५अ' प्रकल्पासाठी सुधारित प्रशासकीय मान्यता दिली आहे. या महत्त्वपूर्ण निर्णयामुळे प्रकल्पाचा एकूण खर्च आता १८,१३१ कोटी रुपयांवर पोहोचला आहे. मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण (MMRDA) द्वारे राबविल्या जाणाऱ्या या प्रकल्पामुळे ठाणे, भिवंडी, कल्याण आणि उल्हासनगर ही शहरे मेट्रो नेटवर्कने जोडली जाणार आहेत.
प्रकल्पाची व्याप्ती आणि नवीन मार्ग ५अ
सुरुवातीला हा मार्ग केवळ ठाणे ते कल्याण असा मर्यादित होता. मात्र, प्रवाशांची वाढती संख्या आणि कनेक्टिव्हिटीची गरज लक्षात घेऊन यात सुधारणा करण्यात आली आहे. आता प्रस्तावित 'मेट्रो ५अ' हा नवीन मार्ग कल्याण ते उल्हासनगर दरम्यान जोडला जाणार आहे. या एकात्मिक कॉरिडॉरमुळे मध्य रेल्वेवरील उपनगरीय गाड्यांवरील ताण कमी होण्यास मदत होणार असून, लाखो प्रवाशांचा प्रवासाचा वेळ वाचणार आहे.
खर्च वाढण्याची कारणे आणि तांत्रिक बदल
मेट्रो मार्ग ५ ला सर्वप्रथम २०१७ मध्ये २५ किमी लांबीचा उन्नत (Elevated) मार्ग म्हणून मंजुरी देण्यात आली होती. मात्र, भिवंडी आणि कल्याण परिसरातील जमिनीचे संपादन आणि पुनर्वसनाच्या गुंतागुंतीच्या प्रश्नांमुळे प्रकल्पाच्या आराखड्यात अनेकवेळा बदल करावे लागले. काही भागांत तांत्रिक अडचणींमुळे बांधकामाच्या पद्धतीत बदल झाल्याने आणि नवीन ५अ मार्ग समाविष्ट केल्याने प्रकल्पाच्या मूळ खर्चात मोठी वाढ झाली आहे.
प्रवाशांना होणारे फायदे
या मेट्रो प्रकल्पामुळे एमएमआर क्षेत्रातील महत्त्वाच्या औद्योगिक आणि निवासी भागांना मोठी चालना मिळणार आहे.
ठाणे-भिवंडी कनेक्टिव्हिटी: भिवंडीतील लॉजिस्टिक हबमध्ये काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांसाठी हा मार्ग वरदान ठरेल.
वाहतूक कोंडीतून सुटका: भिवंडी आणि कल्याण दरम्यानच्या रस्त्यांवरील वाहतूक कोंडी या मेट्रोमुळे कमी होईल.
प्रदूषण घट: सार्वजनिक वाहतुकीचा वापर वाढल्याने खासगी वाहनांचा वापर कमी होऊन प्रदूषणात घट होईल.
एमएमआरडीएने दिलेल्या माहितीनुसार, ठाणे ते भिवंडी या पहिल्या टप्प्याचे काम प्रगत अवस्थेत आहे. जमिनीच्या संपादनाचे उर्वरित प्रश्न सोडवण्यासाठी स्थानिक प्रशासनाशी समन्वय साधला जात आहे. नवीन सुधारित मंजुरी मिळाल्यामुळे आता निविदा प्रक्रिया आणि बांधकामाला अधिक गती मिळण्याची अपेक्षा आहे. हा प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर ठाणे आणि उल्हासनगर दरम्यानचा प्रवास अत्यंत सुलभ आणि आरामदायी होणार आहे.