मुंबई: सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्स आणि व्हॉट्सॲप सारख्या मेसेजिंग ॲप्सवर सध्या युजर्सचे लक्ष वेधून घेण्यासाठी सायबर गुन्हेगारांकडून एका नव्या क्लृप्तीचा वापर केला जात आहे. 'इंडियन भाभी एमएमएस लीक' (Indian Bhabhi MMS Link, Desi Bhabhi MMS) किंवा अशाच प्रकारच्या इतर आक्षेपार्ह मजकुराच्या नावाखाली काही फसव्या लिंक्स वेगाने पसरवल्या जात आहेत. अशा लिंक्सवर क्लिक करताच नागरिकांची आर्थिक फसवणूक होत असल्याचे आणि त्यांचे बँक खाते रिकामे केले जात असल्याचे समोर आले आहे. सायबर पोलिसांनी या वाढत्या प्रकाराची दखल घेत नागरिकांना अत्यंत सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे.

फिशिंग आणि मालवेअरचे धोकादायक जाळे

सायबर गुन्हेगार प्रामुख्याने मानवी उत्सुकतेचा गैरफायदा घेण्यासाठी अशा प्रकारच्या नावांचा वापर करतात. जेव्हा एखादा युझर या व्हिडिओ लिंकवर क्लिक करतो, तेव्हा थेट व्हिडिओ सुरू होण्याऐवजी एक बनावट पेज उघडते. या पेजवर व्हिडिओ पाहण्यासाठी एखादे अनधिकृत ॲप डाऊनलोड करण्यास सांगितले जाते किंवा फेसबुक-गूगलचे लॉगइन आयडी आणि पासवर्ड मागितले जातात. ही प्रत्यक्षात एक 'फिशिंग' (Phishing) किंवा 'मालवेअर' (Malware) लिंक असते, जी युझरच्या नकळत त्याच्या मोबाईल किंवा कॉम्प्युटरचा ताबा मिळवते.

आर्थिक नुकसान आणि डेटा चोरीचा धोका

एकदा का युझरने अशा फसव्या लिंकवरून एखादे फाईल किंवा ॲप डाऊनलोड केले, की सायबर गुन्हेगारांना त्या डिव्हाईसचा पूर्ण ॲक्सेस मिळतो. या माध्यमातून मोबाईलमधील बँक खात्यांचे तपशील, यूपीआय पिन (UPI PIN), पासवर्ड आणि महत्त्वाचे ओटीपी (OTP) चोरले जातात. अवघ्या काही मिनिटांत युझरच्या बँक खात्यातून मोठी रक्कम काढून घेतली जाते. याशिवाय, मोबाईलमधील वैयक्तिक फोटो, व्हिडिओ आणि कॉन्टॅक्ट लिस्ट देखील डार्क वेबवर विकली जाण्याचा किंवा ब्लॅकमेलिंगसाठी वापर केला जाण्याचा मोठा धोका असतो.

सायबर पोलिसांकडून संरक्षणात्मक मार्गदर्शक सूचना

अशा प्रकारच्या ऑनलाईन फसवणुकीपासून स्वतःचा बचाव करण्यासाठी सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांनी काही महत्त्वाचे नियम पाळण्याचा सल्ला दिला आहे. व्हॉट्सॲप, टेलिग्राम किंवा इतर सोशल मीडियावर कोणत्याही अनोळखी नंबरवरून आलेल्या संशयास्पद किंवा आक्षेपार्ह नावाच्या लिंक्सवर कधीही क्लिक करू नका. इंटरनेट ब्राउझर वापरताना नेहमी सुरक्षित वेबसाईट (https:// असलेल्या) तपासा. कोणत्याही अनोळखी लिंकवरून मोबाईलमध्ये ॲप डाऊनलोड (APK File) करणे पूर्णपणे टाळावे.

जर चुकून अशा कोणत्याही लिंकवर क्लिक झाले असेल आणि बँक खात्यातून अनधिकृत व्यवहार झाले असतील, तर तात्काळ आपल्या बँकेशी संपर्क साधून खाते ब्लॉक करावे. यानंतर केंद्रीय सायबर गुन्हे नोंदणी पोर्टल (cybercrime.gov.in) किंवा राष्ट्रीय सायबर हेल्पलाईन क्रमांक १९३० वर त्वरित तक्रार नोंदवावी, जेणेकरून चोरीला गेलेली रक्कम वेळेत गोठवणे शक्य होईल.