नेपाळच्या गोरखा जिल्ह्यात बुधी गंडकी नदीला अचानक पूर; ३५ हून अधिक घरं गेली वाहून

नेपाळच्या गोरखा जिल्ह्यातील बुधी गंडकी नदीच्या पाणीपातळीत रविवारी (११ ऑक्टोबर) पहाटे अचानक वाढ झाली. यामुळे जगत परिसरासह नदीकाठची अनेक घरं आणि काही पूल वाहून गेले. प्रशासनाने नदीकाठच्या वस्त्यांना सुरक्षित ठिकाणी स्थलांतरित होण्याचा इशारा दिला आहे. आतापर्यंत जीवितहानीचे वृत्त नाही.

पहाटे चारच्या सुमारास पाणी वाढले

स्थानिक अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, पहाटे सुमारे चार वाजता नदीची पातळी वेगाने वाढू लागली. पाण्यासोबत चिखल आणि गाळही वाहत होता. नदीच्या प्रवाहाचा मोठा आवाज येत असल्याचे रहिवाशांनी सांगितले.

गोरखाचे मुख्य जिल्हा अधिकारी धर्मेंद्र कुमार मिश्रा यांनी सुरुवातीला सांगितले की, जगत येथील नदीपात्रातील ५ ते ७ घरं वाहून गेल्याची प्राथमिक माहिती आहे. खालच्या भागातही काही घरं वाहून गेल्याचे वृत्त होते.

नुकसानीचा आकडा वाढला

नंतर समोर आलेल्या माहितीनुसार, सॅलेरी, पैयुका आणि जगत येथील नदीपात्रातील ३५ हून अधिक घरं वाहून गेली. वॉर्डला जोडणारा एक झुलता पूलही वाहून गेला. चुमनुब्री ग्रामीण नगरपालिकेच्या वॉर्ड क्रमांक ३ चे अध्यक्ष राम कुमार गुरुंग यांनी ही माहिती दिली. एका जलविद्युत प्रकल्पाचेही काही प्रमाणात नुकसान झाल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.

नुकसानीची नेमकी आकडेवारी अद्याप निश्चित झालेली नाही. चुमनुब्री ग्रामीण नगरपालिका पडताळणी केलेली माहिती गोळा करत असून, मदत साहित्याचे वाटप करण्याची तयारी सुरू आहे.

जगत गावाचा संपर्क तुटला

चुमनुब्री ग्रामीण नगरपालिकेचे मुख्य प्रशासकीय अधिकारी नारायण प्रसाद सापकोटा यांनी सांगितले की, जगतमधील २५ घरांचा बाहेरील जगाशी संपर्क तुटला आहे. गावातील नऊ घरं वाहून गेली असली तरी रहिवासी सुरक्षित असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

पुरामुळे गावाच्या वरच्या बाजूला सॅलेरीकडे जाणारा मार्ग आणि खालच्या बाजूला कालेभीर आणि बागरकडे जाणारा रस्ता वाहून गेला आहे. त्यामुळे रहिवासी गावात अडकले आहेत.

पूर इशारा आणि स्थलांतराचे आवाहन

राष्ट्रीय आपत्ती जोखीम कमी करणे आणि व्यवस्थापन प्राधिकरणाच्या (एनडीआरआरएमए) पूर अंदाज विभागाने सकाळी ६.४० वाजता इशारा जारी केला. नागरिकांनी बुधी गंडकी नदीपासून दूर राहावे आणि पूर ओसरेपर्यंत उंच ठिकाणी थांबावे, असे आवाहन त्यात करण्यात आले. हा इशारा खालच्या बाजूला त्रिशूली डोभानपर्यंतच्या भागासाठी लागू आहे.

जगत बाजार, सॅलेरी, चुमलिंग आणि लोकपा या नदीकाठच्या वस्त्यांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे. पाणीपातळी धोक्याच्या पातळीपेक्षा वर असल्याचे वृत्त आहे.

पुराचे संभाव्य कारण

पुराचे नेमके कारण अद्याप स्पष्ट झालेले नाही. प्राथमिक अंदाजानुसार चुमनुब्रीच्या वॉर्ड क्रमांक ६ मधील तुम्जे परिसरात भूस्खलनामुळे नदीचा प्रवाह अडला असावा आणि नंतर तो फुटल्याने पाण्याचा लोंढा खाली आला असावा. काही वृत्तांमध्ये बुधी गंडकीची उपनदी असलेल्या ओढ्यात अडथळा निर्माण झाल्याची शक्यताही व्यक्त करण्यात आली आहे. अधिकाऱ्यांकडून याची पडताळणी सुरू आहे.

बुधी गंडकी ही त्रिशूली नदीची एक प्रमुख उपनदी असून ती गोरखा जिल्ह्यातून वाहते. नेपाळच्या डोंगराळ भागात भूस्खलनामुळे नद्यांचा प्रवाह तात्पुरता अडून नंतर अचानक पूर येण्याच्या घटना यापूर्वीही घडल्या आहेत. त्यामुळे पाणीपातळी आणि पुढील हवामानाच्या स्थितीकडे प्रशासनाचे लक्ष आहे.