ISRO ने पुन्हा रचला इतिहास, Spadex लॉन्च करणारा बनला चौथा देश,चांद्रयान 4 साठी का आवश्यक आहे ते जाणून घ्या
भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) ने अंतराळात आपले पराक्रम दाखवून स्पेस डॉकिंग प्रयोग (SpaDeX) मोहीम यशस्वीपणे प्रक्षेपित केली आहे. ISRO ने PSLV रॉकेटचा वापर करून श्रीहरीकोटा येथून सोमवारी रात्री 10:00 वाजता स्पॅडेक्स मिशन (स्पेस डॉकिंग प्रयोग) लाँच केले. या यशासह, स्पॅडेक्सचे यशस्वी प्रक्षेपण करणारा भारत हा चौथा देश ठरला आहे. या मोहिमेमुळे भविष्यातील अंतराळ मोहिमांचा भक्कम पाया तयार होईल.
History Remade by ISRO: भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) ने अंतराळात आपले पराक्रम दाखवून स्पेस डॉकिंग प्रयोग (SpaDeX) मोहीम यशस्वीपणे प्रक्षेपित केली आहे. ISRO ने PSLV रॉकेटचा वापर करून श्रीहरीकोटा येथून सोमवारी रात्री 10:00 वाजता स्पॅडेक्स मिशन (स्पेस डॉकिंग प्रयोग) लाँच केले. या यशासह, स्पॅडेक्सचे यशस्वी प्रक्षेपण करणारा भारत हा चौथा देश ठरला आहे. या मोहिमेमुळे भविष्यातील अंतराळ मोहिमांचा भक्कम पाया तयार होईल. इस्रोने भारताच्या अंतराळ कार्यक्रमातील 'महत्त्वाचा टप्पा' असे वर्णन केले आहे. SpaDeX च्या यशामुळे अमेरिका, रशिया आणि चीननंतर स्पेस डॉकिंग तंत्रज्ञानावर प्रभुत्व मिळवणारा भारत हा चौथा देश बनला आहे. इस्रोच्या या मोहिमेने भारताला अवकाश संशोधनात नव्या उंचीवर नेले आहे. या रॉकेटमध्ये SDX01 (चेझर) आणि SDX02 (लक्ष्य) असे दोन 220 किलोचे उपग्रह पाठवण्यात आले. पृथ्वीच्या कक्षेत आधीच असलेल्या उपग्रहांशी टक्कर टाळण्यासाठी प्रक्षेपण नियोजित वेळेपासून दोन मिनिटे उशीर झाला आहे.
स्पेस डॉकिंग म्हणजे काय?
स्पेस डॉकिंग ही प्रक्रिया आहे ज्यामध्ये दोन स्पेसक्राफ्ट एकमेकांना जोडतात आणि एक युनिट म्हणून कार्य करतात. या मोहिमेत दोन उपग्रह आहेत. पहिला पाठलाग आणि दुसरा लक्ष्य. चेझर उपग्रह लक्ष्य पकडेल. त्यासोबत डॉकिंग करणार आहे.
उपग्रहातून एक रोबोटिक हात बाहेर आला आहे, जो हुकद्वारे लक्ष्य स्वतःकडे खेचून घेईल. हे लक्ष्य वेगळे क्यूबसॅट असू शकते. या प्रयोगामुळे भविष्यात इस्रोला कक्षेतून बाहेर पडून वेगळ्या दिशेने जाणाऱ्या उपग्रहांना पुन्हा कक्षेत आणण्याचे तंत्रज्ञान मिळणार आहे.
येथे पाहा, Spadex लॉन्च चा व्हिडीओ
SpaDeX मिशन प्रक्रिया
प्रक्षेपणानंतर हे दोन्ही उपग्रह लो अर्थ ऑर्बिटमध्ये ठेवण्यात आले. आता येत्या 10 दिवसांत (7 जानेवारीपर्यंत) दोन्ही उपग्रहांना एकमेकांशी जोडण्याची प्रक्रिया केली जाईल. दोन्ही उपग्रह 10-15 किलोमीटर अंतरावर वेगवेगळ्या कक्षेत तरंगतील. दोघेही हळूहळू जवळ येतील. त्यानंतर शेवटी डॉकिंगची प्रक्रिया सुरू होईल. डॉकिंग म्हणजे दोन वेगवेगळ्या भागांना एकमेकांकडे आणून जोडणे. अंतराळातील दोन भिन्न गोष्टींना जोडण्याचे हे तंत्रज्ञान भारताला स्वतःचे अंतराळ स्थानक तयार करण्यास मदत करेल.