Zaheer Khan's Coaching Journey: मुंबईत 'सुवर्णकाळ' ते लखनौतील संघर्ष; कसा आहे जहीरचा खरा रिपोर्ट कार्ड?
भारतीय क्रिकेट संघाचे माजी वेगवान गोलंदाज जहीर खान यांनी खेळाडू म्हणून निवृत्ती घेतल्यानंतर विविध फ्रँचायझींसाठी बजावलेल्या मार्गदर्शक व प्रशिक्षक भूमिकांचा आणि त्यांच्या कार्यकाळातील निकालांचा सविस्तर आढावा.
भारतीय क्रिकेट संघाचे माजी वेगवान गोलंदाज जहीर खान यांनी खेळाडू म्हणून यशस्वी कारकीर्द पूर्ण केल्यानंतर विविध संघांच्या मार्गदर्शक आणि सपोर्ट स्टाफ भूमिकेत महत्त्वाची जबाबदारी सांभाळली आहे. इंडियन प्रीमियर लीगमध्ये (आयपीएल) मुंबई इंडियन्सचे क्रिकेट संचालक, लखनौ सुपर जायंट्सचे मार्गदर्शक आणि त्यानंतर चेन्नई सुपर किंग्सचे मुख्य प्रशिक्षक म्हणून त्यांची नियुक्ती झाली आहे.
मुंबई इंडियन्स: क्रिकेट संचालक आणि जागतिक विकास प्रमुख
जहीर खान यांनी डिसेंबर २०१८ मध्ये मुंबई इंडियन्स संघात 'डायरेक्टर ऑफ क्रिकेट ऑपरेशन्स' म्हणून प्रवेश केला. या कार्यकाळात त्यांनी संघ व्यवस्थापन, खेळाडूंची रणनीती आणि युवा वेगवान गोलंदाजांच्या मार्गदर्शनामध्ये योगदान दिले.
त्यांच्या या कार्यकाळात मुंबई इंडियन्सने २०१९ आणि २०२० मध्ये सलग दोन आयपीएल विजेतेपदे पटकावली. २०२२ मध्ये फ्रँचायझीने त्यांना मुंबई इंडियन्सच्या जागतिक क्रिकेट विकासाचे प्रमुख (Head of Global Development) म्हणून पदोन्नती दिली. या भूमिकेत त्यांनी एमआयच्या आंतरराष्ट्रीय लीग संघांच्या विकासावर लक्ष केंद्रित केले.
लखनौ सुपर जायंट्स: मार्गदर्शक आणि रणनीतिकार
२०२५ च्या आयपीएल हंगामापूर्वी लखनौ सुपर जायंट्स (LSG) फ्रँचायझीने जहीर खान यांची मार्गदर्शक (Mentor) म्हणून नियुक्ती केली. या भूमिकेत त्यांनी संघाच्या गोलंदाजी विभागाला आकार देणे, खेळाडूंची निवड आणि रणनीती आखण्यात मुख्य भूमिका बजावली.
या हंगामात लखनौ सुपर जायंट्सने स्पर्धेत चुरशीची लढत दिली, मात्र गुणतालिकेतील अत्यंत चुरशीच्या समीकरणामुळे त्यांना बाद फेरीत (Playoffs) स्थान मिळवण्यात थोडक्यात अपयश आले.
बीसीसीआय सेंटर ऑफ एक्सलन्स: युवा गोलंदाजांचे प्रशिक्षण
फ्रँचायझी क्रिकेटव्यतिरिक्त जहीर खान यांनी भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाच्या (BCCI) सेंटर ऑफ एक्सलन्समध्ये (CoE) विशेष वेगवान गोलंदाजी शिबिराचे संचालन केले. यामध्ये भारत 'अ' आणि १९ वर्षांखालील संघांतील उदयोन्मुख वेगवान गोलंदाजांना तांत्रिक मार्गदर्शन आणि कौशल्य विकासाचे धडे त्यांनी दिले.
चेन्नई सुपर किंग्स: मुख्य प्रशिक्षकपदाची नवी जबाबदारी
चेन्नई सुपर किंग्सने आयपीएल २०२७ हंगामासाठी जहीर खान यांची मुख्य प्रशिक्षक (Head Coach) म्हणून निवड केली आहे. दीर्घकाळ मुख्य प्रशिक्षक राहिलेल्या स्टीफन फ्लेमिंग यांच्या जागी त्यांची ही नियुक्ती झाली असून, खेळाडूंच्या लिलावापूर्वी संघाची नवी रणनीती आखण्याचे प्रमुख आव्हान त्यांच्यासमोर असणार आहे.