सट्टा मटका आणि सट्टा किंग यांसारख्या खेळांची व्याप्ती गेल्या काही वर्षांत डिजिटल माध्यमातून मोठ्या प्रमाणावर वाढली आहे. यामध्ये 'श्री गणेश सट्टा किंग' हा एक असाच लोकप्रिय पण अत्यंत धोकादायक प्रकार आहे. झटपट पैसे कमावण्याच्या नादात अनेक तरुण आणि मध्यमवर्गीय लोक या जुगाराच्या जाळ्यात ओढले जात आहेत. मात्र, या खेळाचे परिणाम केवळ पैशांच्या नुकसानापुरते मर्यादित नसून, ते व्यक्तीला तुरुंगाच्या उंबरठ्यापर्यंत आणि मानसिक नैराश्यापर्यंत नेऊ शकतात.
कायदेशीर संकट आणि तुरुंगवासाची शिक्षा
भारतात सट्टा आणि जुगार खेळणे 'पब्लिक गॅम्बलिंग ॲक्ट, १८६७' अंतर्गत बेकायदेशीर मानले जाते. २०२५ मध्ये संमत झालेल्या नवीन 'ऑनलाइन गेमिंग नियमन कायद्यानुसार' (PROGA) यावर अधिक कडक निर्बंध लादण्यात आले आहेत.
कठोर दंड: सट्टा किंग चालवणाऱ्या किंवा त्यासाठी व्यासपीठ उपलब्ध करून देणाऱ्यांना १ कोटी रुपयांपर्यंतचा दंड होऊ शकतो.
तुरुंगवास: अशा बेकायदेशीर कृत्यांमध्ये सहभागी आढळल्यास ३ ते ५ वर्षांच्या तुरुंगवासाची तरतूद आहे.
बँक खाती गोठवणे: सट्ट्याशी संबंधित व्यवहारांवर बँकांचे बारीक लक्ष असून, संशयास्पद व्यवहार आढळल्यास तुमचे बँक खाते कायमस्वरूपी गोठवले जाऊ शकते.
आर्थिक डबघाई आणि कर्जबाजारीपणा
सट्टा हा पूर्णपणे 'नशिबावर' आधारित खेळ असल्याने यात जिंकण्याची शक्यता नगण्य असते. सुरुवातीला थोडा नफा दाखवून युजर्सना मोठी रक्कम लावण्यास प्रवृत्त केले जाते.
चक्राकार कर्ज: एकदा मोठी रक्कम हरल्यानंतर ती भरून काढण्यासाठी (Chasing losses) लोक कर्ज घेतात, ज्यातून बाहेर पडणे अशक्य होते.
आर्थिक दिवाळखोरी: अनेक कुटुंबांची बचत आणि मालमत्ता या जुगारापायी नष्ट झाल्याच्या घटना समोर आल्या आहेत.
मानसिक आरोग्यावर होणारे घातक परिणाम
जुगाराचे व्यसन हे अमली पदार्थांच्या व्यसनासारखेच मेंदूवर परिणाम करते. सातत्याने हरल्यामुळे निर्माण होणारा ताण, चिंता (Anxiety) आणि अपराधीपणाची भावना यामुळे व्यक्ती गंभीर नैराश्यात जाऊ शकते. जागतिक आरोग्य संघटनेनेही (WHO) 'गॅम्बलिंग डिसऑर्डर'ला एक मानसिक आजार म्हणून मान्यता दिली आहे.
सायबर फसवणुकीचा धोका
सध्या 'श्री गणेश सट्टा'च्या नावाखाली अनेक बनावट वेबसाइट्स आणि ॲप्स सक्रिय आहेत. या प्लॅटफॉर्मवर आपली माहिती भरल्यास तुमचे वैयक्तिक तपशील हॅक केले जाऊ शकतात. अनेकदा जिंकलेली रक्कम काढताना 'प्रोसेसिंग फी'च्या नावाखाली पुन्हा पैसे लुटले जातात.
श्री गणेश सट्टा किंग हा कोणताही कायदेशीर व्यवसाय नसून तो एक आर्थिक सापळा आहे. कायद्याचा बडगा आणि भविष्यातील संकट टाळण्यासाठी अशा बेकायदेशीर प्रवृत्तींपासून दूर राहणेच हिताचे आहे.