(Photo credit: archived, edited, and only symbolic images)

आजकाल सोशल मीडिया आणि सर्च इंजिनवर विविध आकर्षक नावांनी व्हॉट्सॲप ग्रुप लिंक्स शोधण्याचे प्रमाण वाढले आहे. विशेषतः मनोरंजनाचे किंवा सोशल मीडिया ग्रुप्सचे प्रलोभन दाखवून इंटरनेटवर पसरवल्या जाणाऱ्या अशा अज्ञात लिंक्सपैकी बहुतांश लिंक्स सायबर गुन्हेगारांकडून तयार केल्या जात आहेत.

ऑनलाइन सुरक्षा तज्ज्ञांच्या मते, सोशल मीडियावर प्रसारित होणाऱ्या या असुरक्षित ग्रुप लिंक्सवर क्लिक करणे कोणत्याही युझरच्या वैयक्तिक माहितीसाठी आणि डिजिटल सुरक्षेसाठी अत्यंत धोकादायक ठरू शकते.

कशी होते सायबर फसवणूक

सायबर गुन्हेगार सहसा विविध ब्लॉग किंवा वेबसाइट्सवर आकर्षक शीर्षके वापरून व्हॉट्सॲप ग्रुपमध्ये सामील होण्यासाठी आमंत्रण देणाऱ्या लिंक्स पोस्ट करतात. जेव्हा एखादा युझर या लिंक्सवर क्लिक करतो, तेव्हा त्याला एखाद्या बनावट पेजवर पाठवले जाते किंवा अनधिकृत ॲप्लिकेशन्स डाउनलोड करण्यास सांगितले जाते.

अनेक प्रकरणांमध्ये, लिंकवर क्लिक होताच युझरच्या नकळत त्याच्या डिव्हाइसमध्ये मालवेअर किंवा स्पायवेअर इंस्टॉल होते. यामुळे फोनमधील कॉन्टॅक्ट लिस्ट, वैयक्तिक फोटो आणि मेसेज गुन्हेगारांच्या हाती जाण्याचा धोका असतो.

माहितीची चोरी आणि ब्लॅकमेलिंगचा धोका

अनोळखी ग्रुप्समध्ये सामील झाल्यानंतर युझर्सना मानसिक आणि आर्थिक त्रासाला सामोरे जावे लागू शकते. ग्रुपमध्ये आधीपासूनच उपस्थित असणारे छुप्या स्वरूपातील बनावट अकाउंट्स युझर्सशी संवाद साधून जाळ्यात ओढण्याचा प्रयत्न करतात.

यानंतर वैयक्तिक माहिती किंवा फोटोंचा गैरवापर करून युझर्सकडे पैशांची मागणी केली जाते किंवा सेक्सटॉर्शनसारख्या गुन्ह्यांना बळी पाडले जाते. सायबर सेल आणि पोलीस प्रशासनाकडून अशा ऑनलाइन फसवणुकीबाबत सातत्याने इशारे दिले जात आहेत.

इंटरनेट वापरताना सतर्कता बाळगणे हाच सायबर गुन्ह्यांपासून वाचण्याचा सर्वात प्रभावी मार्ग आहे. तज्ज्ञांनी यासाठी काही महत्त्वाच्या उपाययोजना सुचवल्या आहेत.

इंटरनेटवर दिसणाऱ्या कोणत्याही अज्ञात किंवा संशयास्पद व्हॉट्सॲप ग्रुप लिंकवर क्लिक करणे टाळा.

व्हॉट्सॲपच्या प्रिव्हसी सेटिंग्जमध्ये जाऊन 'Group' पर्याय बदलून ठेवा, जेणेकरून कोणतीही अनोळखी व्यक्ती तुम्हाला थेट ग्रुपमध्ये जोडणार नाही.

आपल्या व्हॉट्सॲप अकाउंटवर 'Two-Step Verification' सुरू ठेवा, ज्यामुळे अकाउंट सुरक्षित राहते.

सोशल मीडियावर पूर्ण ओळख पटल्याशिवाय कोणाशीही वैयक्तिक फोटो, आर्थिक माहिती किंवा ओटीपी (OTP) शेअर करू नका.

कोणत्याही प्रकारच्या सायबर गुन्ह्याला बळी पडल्यास त्वरित राष्ट्रीय सायबर हेल्पलाईन क्रमांक १९३० वर संपर्क साधा किंवा अधिकृत सायबर क्राइम पोर्टलवर (cybercrime.gov.in) तक्रार नोंदवा.