Cow's Milk | Representational image (Photo Credits: pixabay)

Milk Prices Rise:  महाराष्ट्रातील दूध ग्राहकांना आता अधिक पैसे मोजावे लागणार आहेत. राज्यातील प्रमुख सहकारी आणि खासगी दूध संघांनी गाय आणि म्हशीच्या दुधाच्या दरात प्रतिलिटर 2 रुपयांची वाढ करण्याचा निर्णय घेतला आहे. हे नवे दूधाचे हे नवे दर मंगळवार, 11 ऑगस्टपासून राज्यभर लागू होणार आहेत.

दरवाढीचा निर्णय कसा झाला

दूध उत्पादक व प्रक्रियादार कल्याण संघटनेच्या बैठकीत हा निर्णय घेण्यात आला. या बैठकीचे अध्यक्षस्थान संघटनेचे अध्यक्ष गोपाळराव म्हस्के यांनी भूषवले. प्रमुख सहकारी आणि खासगी दूध संघांच्या प्रतिनिधींनी दूध उत्पादक आणि प्रक्रियादारांवरील वाढत्या खर्चाचा आढावा घेतल्यानंतर प्रतिलिटर 2 रुपये दरवाढीला मंजुरी दिली.

दरवाढीचे कारण काय

वाढती खरेदी किंमत, इंधन खर्च आणि पॅकेजिंग खर्च यामुळे राज्यभरातील दुग्ध व्यावसायिकांना ही दरवाढ करावी लागल्याचे सांगण्यात येत आहे. काही वृत्तांनुसार, डिझेलच्या वाढत्या किमती आणि वाहतूक खर्चातील वाढ हे देखील दरवाढीमागील महत्त्वाचे कारण आहे, कारण त्यामुळे दूध संकलन, प्रक्रिया आणि वितरणाचा खर्च वाढला आहे. Free Press Journal

नवे दर किती असतील

काही अहवालांनुसार, गायीच्या दुधाचा दर 60 रुपयांवरून 62 रुपये प्रतिलिटर, तर म्हशीच्या दुधाचा दर 76 रुपयांवरून 78 रुपये प्रतिलिटर इतका होणार आहे. मात्र दूध संघ, ब्रँड आणि परिसरानुसार प्रत्यक्ष दरांमध्ये थोडाफार फरक असू शकतो, त्यामुळे ग्राहकांनी खरेदीपूर्वी स्थानिक दर तपासून घ्यावेत असे सुचवण्यात आले आहे.

दुग्धजन्य पदार्थही महागणार

केवळ दुधाच्याच नव्हे, तर तूप, दही, पनीरसारख्या दुग्धजन्य पदार्थांच्या किमतीही वाढण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. हे पदार्थ सुमारे 10 टक्क्यांपर्यंत महाग होऊ शकतात, त्यामुळे सर्वसामान्य कुटुंबांच्या मासिक खर्चावर याचा थेट परिणाम होणार आहे.

दूध दरनिश्चितीबाबत केंद्र सरकारची भूमिका

दरम्यान, गेल्या महिन्यात केंद्र सरकारने संसदेत स्पष्ट केले होते की, दुधासाठी हमीभाव (एमएसपी) लागू करण्याचा कोणताही प्रस्ताव सध्या विचाराधीन नाही. मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालयाच्या वतीने लोकसभेत दिलेल्या लेखी उत्तरात, दुधाचे दर हे सहकारी संस्था आणि खासगी दूध संघांकडून बाजारातील परिस्थितीनुसार ठरवले जातात, असे सांगण्यात आले होते.

सरकारने दिलेल्या माहितीनुसार, मार्च 2026 पर्यंत गावपातळीवर 36,283 नवीन दूध सहकारी संस्था स्थापन करण्यात आल्या असून, 31,150 संस्था अधिक सक्षम करण्यात आल्या आहेत. तसेच दररोज सुमारे 168 लाख लिटर दूध शीतकरण क्षमता निर्माण करण्यात आली असून, 76,748 गुणवत्ता तपासणी उपकरणे वितरित करण्यात आली आहेत.

दूध उत्पादनातील वाढ

केंद्र सरकारच्या आकडेवारीनुसार, 2024-25 या वर्षात देशात 248 दशलक्ष मेट्रिक टन दुधाचे उत्पादन झाले, जे 2014-15 मधील 146 दशलक्ष मेट्रिक टनांच्या तुलनेत सुमारे 69 टक्क्यांनी अधिक आहे. जातिवंत गुरांची पैदास, अनुवांशिक सुधारणा, मोफत कृत्रिम रेतन आणि लिंग-निवडक वीर्य यांसारख्या उपाययोजनांमुळे ही वाढ शक्य झाल्याचे सरकारने नमूद केले आहे.

एकंदरीत, 11 ऑगस्टपासून लागू होणाऱ्या या दरवाढीमुळे राज्यातील सर्वसामान्य ग्राहकांच्या घरखर्चात भर पडणार आहे, तर दुसरीकडे वाढत्या उत्पादन खर्चामुळे अडचणीत असलेल्या दूध उत्पादक शेतकऱ्यांना काहीसा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.