कर्करोग निदानासाठी PET-CT स्कॅन आता महात्मा फुले जनआरोग्य व आयुष्मान भारत योजनेत

कर्करोगाचे अचूक निदान, आजाराचा टप्पा निश्चित करणे आणि उपचारांचा परिणाम तपासण्यासाठी वापरली जाणारी PET-CT स्कॅन ही महागडी तपासणी आता सरकारी आरोग्य योजनांमधून उपलब्ध करून देण्याचा निर्णय महाराष्ट्र शासनाने घेतला आहे. महात्मा ज्योतिबा फुले जनआरोग्य योजना आणि आयुष्मान भारत-प्रधानमंत्री जनआरोग्य योजना या दोन्ही योजनांअंतर्गत ही सुविधा मिळणार आहे.

सार्वजनिक आरोग्य विभागाने याबाबतचा शासन निर्णय जारी केला आहे. या निर्णयामुळे कर्करोग रुग्णांना स्वतःच्या खिशातून तपासणीसाठी खर्च करण्याचा भार कमी होणार आहे.

६३ उपचार पॅकेजमध्ये समावेश

शासन निर्णयानुसार, ६३ कर्करोग उपचारांच्या पॅकेजमध्ये PET-CT तपासणीचा "अतिरिक्त निदान प्रक्रिया" म्हणून समावेश करण्यात आला आहे. म्हणजेच, संबंधित उपचारांदरम्यान आवश्यक असल्यास ही तपासणी योजनेच्या कक्षेत करता येईल.

१३ प्रकारच्या कर्करोगांसाठी स्वतंत्र तपासणी

याशिवाय, निवडक १३ प्रकारच्या कर्करोगांसाठी PET-CT ला "स्वतंत्र निदान प्रक्रिया" म्हणून मान्यता देण्यात आली आहे. यामुळे या कर्करोगांच्या बाबतीत ही तपासणी स्वतंत्रपणे किंवा नियमित प्राथमिक निदान प्रक्रिया म्हणून करता येणार आहे.

PET-CT तपासणी का महत्त्वाची

PET-CT ही प्रतिमा तपासणीची (इमेजिंग) एक पद्धत आहे. शरीरात कर्करोगाच्या पेशी कुठे आहेत, आजार किती पसरला आहे आणि सुरू असलेल्या उपचारांना शरीर कसा प्रतिसाद देत आहे, हे यातून समजण्यास मदत होते. त्यामुळे उपचारांची दिशा ठरवण्यात ही तपासणी उपयुक्त मानली जाते. मात्र, खासगी केंद्रांमध्ये या तपासणीचा खर्च तुलनेने जास्त असल्याने अनेक रुग्णांना ती परवडत नाही.

रुग्णांना काय फायदा

दोन्ही योजनांमध्ये समावेश झाल्याने पात्र रुग्णांना ही तपासणी योजनेच्या नियमांनुसार उपलब्ध होऊ शकेल. त्यामुळे निदान आणि उपचारांच्या टप्प्यांवरील आर्थिक ताण कमी होण्याची अपेक्षा आहे.

तपासणीसाठी पात्रता, सहभागी रुग्णालये आणि प्रक्रिया यांबाबतचे तपशील शासन निर्णयात नमूद करण्यात आले आहेत. रुग्णांनी याबाबत आपल्या जवळच्या योजनेतील सहभागी रुग्णालयात किंवा आरोग्य मित्रांकडे चौकशी करावी.