Tirupati Laddu Ghee Scandal: तिरुपती लाडूच्या तुपात भेसळ, ED च्या कारवाईत 230 कोटींचा घोटाळा उघड

तिरुमला तिरुपती देवस्थानमच्या (TTD) प्रसिद्ध लाडू प्रसादमसाठी वापरण्यात येणाऱ्या तुपात भेसळ झाल्याचे प्रकरण अधिकाधिक गंभीर होत चालले आहे. अंमलबजावणी संचालनालयाने (ED) शुक्रवारी सुकृती फूड्स प्रायव्हेट लिमिटेडचे प्रमोटर कैलाश चंद मंगला यांना मनी लाँड्रिंगच्या आरोपाखाली अटक केली आहे.

ED च्या तपासानुसार, TTD ला 'ॲगमार्क स्पेशल ग्रेड काऊ घी' म्हणून पुरवण्यात आलेले तूप प्रत्यक्षात शुद्ध पामतेल, पाम कर्नल तेल आणि पामोलिनपासून तयार करण्यात आले होते. यासोबतच MG-90, मोनोग्लिसराइड्स, मायव्हासेट सॉफ्ट 400 आणि ॲसिटिक ॲसिड एस्टर यांसारख्या रसायनांचाही वापर करण्यात आल्याचा आरोप ED ने केला आहे.

कधी आणि कशी झाली अटक?

ED च्या हैदराबाद विभागीय कार्यालयाने 17 सप्टेंबर रोजी मंगला यांना प्रिव्हेन्शन ऑफ मनी लाँड्रिंग ॲक्ट (PMLA), 2002 च्या कलम 19 अंतर्गत अटक केली. त्यानंतर त्यांना विशाखापट्टणम येथील विशेष PMLA न्यायालयासमोर हजर करण्यात आले, जिथे न्यायालयाने त्यांना न्यायालयीन कोठडी सुनावली.

तिरुपती पूर्व पोलीस ठाण्यात नोंदवण्यात आलेल्या एफआयआरच्या आधारे ED ने ही तपासणी सुरू केली होती. या एफआयआरमध्ये TTD ला भेसळयुक्त तुपाचा फसवणुकीने पुरवठा केल्याप्रकरणी गुन्हेगारी कट, फसवणूक, बनावटगिरी आणि भ्रष्टाचाराचे आरोप करण्यात आले होते.

किती कोटींचा घोटाळा?

ED च्या तपासानुसार, 2019 ते 2024 या कालावधीत TTD ला करण्यात आलेला फसवा तूप पुरवठा सुमारे 230 कोटी रुपयांचा असून, यापैकी सुमारे 96 कोटी रुपयांचे भेसळयुक्त तूप मंगला यांनी स्वतः तयार केल्याचा आरोप आहे.

बनावट कागदपत्रे तयार केल्याचाही आरोप

ED च्या आरोपानुसार, मंगला यांनी शुद्ध पामतेल आणि तुपाच्या खरेदी-विक्रीसंदर्भात खोटे रेकॉर्ड तयार करून जपले होते, जेणेकरून भेसळकारक पदार्थांच्या प्रत्यक्ष वापराची माहिती लपवता येईल आणि खऱ्या गायीच्या तुपाचे उत्पादन व पुरवठा होत असल्याचा आभास निर्माण करता येईल.

तपासात असेही समोर आले की, श्री वैष्णवी डेअरी स्पेशालिटीज प्रायव्हेट लिमिटेड, मालगंगा मिल्क अँड ॲग्रो प्रॉडक्ट्स प्रायव्हेट लिमिटेड आणि एआर डेअरी फूड्स प्रायव्हेट लिमिटेड यांसारख्या अनेक फ्रंट कंपन्यांच्या माध्यमातून मंगला यांनी भेसळयुक्त तुपाचा पुरवठा व्यवस्थापित केला होता.

याआधीही झाली होती अटक

या प्रकरणी ED ने यापूर्वीच भोले बाबा ऑरगॅनिक डेअरी मिल्क प्रायव्हेट लिमिटेडचे प्रमोटर आणि संचालक विपिन जैन यांनाही अटक केली होती. त्यांच्यावर TTD ला भेसळयुक्त तुपाचा पुरवठा करण्याचा कट रचल्याचा आरोप आहे.

याशिवाय, सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशानुसार स्थापन करण्यात आलेल्या सीबीआयच्या विशेष तपास पथकाने (SIT) यापूर्वीच विपिन जैन, पोमिल जैन, अपूर्वा चावडा आणि राजू राजशेखरन या चौघांना याच घोटाळ्याप्रकरणी अटक केली होती. काही अंदाजानुसार, या घोटाळ्यात सुमारे 60 लाख किलो भेसळयुक्त तुपाचा वापर करून 20 कोटींहून अधिक लाडू तयार करण्यात आल्याचा दावा करण्यात आला आहे.

मंगला सध्या न्यायालयीन कोठडीत असून, भेसळकारक पदार्थांची खरेदी, तुपाचे उत्पादन, मध्यस्थ कंपन्यांमार्फत त्याचा पुरवठा आणि याच्याशी संबंधित आर्थिक व्यवहारांबाबत ED चा तपास सुरूच आहे. हे सर्व आरोप अद्याप न्यायालयात सिद्ध होणे बाकी असून, तपास प्रक्रिया अद्याप सुरू असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.