Ladki Bahin Yojana | (Photo Credits: Archived, edited, symbolic images)

महाराष्ट्र शासनाच्या महत्त्वाकांक्षी 'मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण' योजनेसाठी नोंदणी केलेल्या महिलांपैकी ५४ लाख महिलांचे अर्ज सध्या अपात्रतेच्या उंबरठ्यावर आहेत. प्रशासकीय स्तरावर अर्जांची पडताळणी केली जात असताना, बहुतांश महिलांनी 'ई-केवायसी' (e-KYC) प्रक्रिया पूर्ण न केल्याचे समोर आले आहे. या तांत्रिक त्रुटीमुळे पात्र असूनही अनेक महिलांना या योजनेच्या हप्त्यापासून वंचित राहावे लागण्याची चिन्हे दिसत आहेत.

ई-केवायसी आणि आधार लिंकिंगची समस्या

योजनेच्या नियमांनुसार, अर्जासोबत आधार कार्ड बँक खात्याशी लिंक असणे आणि मोबाइल क्रमांकावरून ई-केवायसी पूर्ण करणे अनिवार्य आहे. ५४ लाख अर्जांमध्ये आधार सीडिंग (Aadhaar Seeding) नसल्याचे किंवा बायोमेट्रिक प्रमाणीकरण अपूर्ण असल्याचे आढळले आहे. जोपर्यंत ही प्रक्रिया पूर्ण होत नाही, तोपर्यंत लाभार्थी महिलेच्या खात्यात पैसे जमा होऊ शकत नाहीत, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे.

जिल्हास्तरावरील पडताळणीत धक्कादायक वास्तव

राज्यातील विविध जिल्ह्यांमध्ये सुरू असलेल्या छाननीमध्ये असे दिसून आले की, अनेक महिलांनी अर्ज भरताना चुकीचे बँक तपशील दिले आहेत किंवा त्यांचे बँक खाते सक्रिय (Active) नाही. काही ठिकाणी अर्जदाराचे नाव आधार कार्ड आणि बँक पासबुकवर वेगळे असल्याने तांत्रिक अडथळे निर्माण झाले आहेत. प्रशासन आता अशा महिलांशी संपर्क साधून त्रुटी दूर करण्याचे प्रयत्न करत आहे.

प्रलंबित अर्जदारांसाठी उपाययोजना

ज्या महिलांचे अर्ज या कारणांमुळे प्रलंबित आहेत, त्यांना राज्य सरकारकडून काही विशेष सवलती दिल्या जाण्याची शक्यता आहे. अंगणवाडी सेविका आणि 'सेतू' केंद्रांच्या माध्यमातून या त्रुटी सुधारण्यासाठी विशेष मोहिमा राबवल्या जात आहेत. महिलांनी आपल्या जवळच्या नागरी सुविधा केंद्रात जाऊन बँक खाते आधारशी लिंक आहे की नाही, याची खात्री करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

योजनेची पार्श्वभूमी आणि उद्दिष्ट

'माझी लाडकी बहीण' योजनेच्या माध्यमातून राज्यातील पात्र महिलांना दरमहा १,५०० रुपयांची आर्थिक मदत दिली जाते. महिलांचे आर्थिक सक्षमीकरण आणि आरोग्य सुधारणे हे या योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. मात्र, तांत्रिक साक्षरतेच्या अभावामुळे आणि कागदपत्रांच्या गोंधळामुळे मोठ्या संख्येने अर्ज प्रलंबित राहिल्याने योजनेच्या अंमलबजावणीत आव्हान निर्माण झाले आहे.

१. आपल्या आधार कार्डला मोबाइल नंबर लिंक असल्याची खात्री करा.

२. बँकेत जाऊन 'आधार सीडिंग' किंवा 'डीबीटी' (DBT) पर्याय सुरू आहे का ते तपासा.

३. 'नारी शक्ती दूत' ॲप किंवा अधिकृत पोर्टलवर लॉगिन करून अर्जाची स्थिती (Application Status) तपासा.

४. जर अर्ज 'पेन्डिंग' किंवा 'रिजेक्टेड' दिसत असेल, तर दिलेल्या त्रुटी त्वरित दुरुस्त करा.