विमान इंधन प्रतिलिटर 16 रुपयांनी महाग; 1 ऑक्टोबरपासून ATF 137 रुपयांवर, कमर्शियल एलपीजी सिलिंडरही महागला

देशांतर्गत विमान कंपन्यांसाठी विमान इंधन (ATF) १ ऑक्टोबरपासून सुमारे १६ रुपये प्रतिलिटर महाग झाले आहे. एटीएफचा दर प्रतिलिटर १२१ रुपयांवरून सुमारे १३७ रुपयांवर गेला आहे. त्यामुळे विमान कंपन्यांच्या खर्चात आणखी भर पडली आहे. त्याचबरोबर १९ किलोचा कमर्शियल एलपीजी सिलिंडरही महागला आहे.

एटीएफ दरात सलग तिसऱ्या महिन्यात वाढ

ऑक्टोबरमधील ही वाढ सलग दुसरी मासिक दरवाढ आहे. सप्टेंबरमध्ये एटीएफचा दर ६.२८ रुपये प्रतिलिटरने, म्हणजे ५.४६ टक्क्यांनी वाढला होता. त्याआधी ऑगस्टमध्ये सुमारे ५ रुपये प्रतिलिटरची वाढ झाली होती.

भारतात विमान कंपन्यांच्या एकूण परिचालन खर्चापैकी साधारण ३५ ते ४० टक्के खर्च इंधनावर होतो. त्यामुळे इंधन दरातील सातत्यपूर्ण वाढीचा कंपन्यांच्या खर्चावर मोठा परिणाम होऊ शकतो.

विमान तिकीट महाग होणार का?

एटीएफ महाग झाल्यामुळे विमान तिकिटांच्या दरांवर वाढीचा दबाव येऊ शकतो. मात्र त्यामुळे तिकिटांचे दर लगेच वाढतील, असे नाही. विमान कंपन्या भाडे ठरवताना इंधन खर्चाबरोबरच प्रवाशांची मागणी, स्पर्धा, मार्गनिहाय मागणी आणि उपलब्ध जागा यांचाही विचार करतात.

वाढलेले दर कायम राहिल्यास वाढीव खर्चाचा काही भाग भरून काढण्यासाठी कंपन्या भाडे किंवा इतर शुल्कांमध्ये बदल करू शकतात. हा भार प्रवाशांवर किती टाकला जाईल, हे संबंधित कंपनी आणि बाजारातील परिस्थितीवर अवलंबून असेल. कंपनीच्या विमानांची कार्यक्षमता, इंधन वापर, मार्गांचे जाळे आणि विमानांचा वापर यानुसार परिणामही वेगवेगळा असू शकतो.

कमर्शियल एलपीजी सिलिंडर ६२.५९ रुपयांनी महाग

१ ऑक्टोबरपासून १९ किलोचा कमर्शियल एलपीजी सिलिंडरही ६२.५९ रुपयांनी महाग झाला आहे. याचा फटका हॉटेल, रेस्टॉरंट आणि इतर व्यावसायिक आस्थापनांना बसणार आहे.

सप्टेंबरमध्ये या सिलिंडरच्या दरात केवळ ९.५० रुपयांची वाढ झाली होती. त्याआधी ऑगस्टमध्ये १९२ रुपयांची आणि जुलैमध्ये १८३.५० रुपयांची कपात करण्यात आली होती.

घरगुती एलपीजी, पेट्रोल आणि डिझेलचे दर स्थिर

१४.२ किलोच्या घरगुती एलपीजी सिलिंडरच्या दरात कोणताही बदल झालेला नाही. तो ९४२ रुपयांवर कायम आहे. पेट्रोल आणि डिझेलचे दरही स्थिर ठेवण्यात आले आहेत.

त्यामुळे या मासिक दरबदलाचा तात्काळ अतिरिक्त भार प्रामुख्याने विमान कंपन्यांवर आणि कमर्शियल एलपीजी वापरणाऱ्या व्यावसायिकांवर पडणार आहे.

एटीएफचे दर दर महिन्याला का बदलतात?

एटीएफचे दर दर महिन्याच्या सुरुवातीला सुधारित केले जातात. हे दर आंतरराष्ट्रीय बाजारातील इंधनाच्या दरांवर आणि रुपया-डॉलर विनिमय दरावर अवलंबून असतात. याशिवाय व्हॅटसारखे राज्यस्तरीय कर लागू असल्याने वेगवेगळ्या विमानतळांवर कंपन्यांना द्यावा लागणारा अंतिम दर वेगळा असू शकतो.

प्रवाशांसाठी महत्त्वाचा मुद्दा हा की एटीएफ महाग झाल्याने कंपन्यांचा खर्च वाढतो. मात्र तिकीट दरवाढ होणार की नाही, हे कंपन्यांचा प्रतिसाद, मागणी आणि बाजारातील स्पर्धा यावर ठरेल.