डिजिटल युगात पैसा कमवण्याचे अनेक मार्ग उपलब्ध झाले असले तरी, 'Dpboss' आणि 'कल्याण मटका' यांसारखे सट्टा प्रकार आजही अनेकांसाठी सापळा ठरत आहेत. गेल्या काही महिन्यांत सायबर गुन्हे आणि आर्थिक फसवणुकीच्या घटनांमध्ये झालेली वाढ पाहता, प्रशासनाकडून अशा अवैध सट्टा नंबर आणि गेसिंग प्लॅटफॉर्मपासून दूर राहण्याचे आवाहन करण्यात येत आहे.
सट्टा मटका: जुना खेळ, नवे धोके
कल्याण मटका हा मूळतः कापसाच्या दरांवर सट्टा लावण्याचा प्रकार होता, जो कालांतराने पूर्णपणे आकड्यांच्या खेळावर आधारित जुगार बनला. आजच्या काळात 'Dpboss' सारख्या वेबसाईटवर हे आकडे 'फिक्स' मिळतात असा दावा केला जातो. मात्र, हे पूर्णपणे तर्कहीन असून यात केवळ सर्वसामान्यांची फसवणूक केली जाते. या प्लॅटफॉर्मवर युजर्सचा डेटा चोरीला जाण्याचा आणि बँक खाती रिकामी होण्याचा मोठा धोका असतो.
२०२५-२६ चे कडक कायदे: 'PROGA' कायद्याचा बडगा
भारत सरकारने 'प्रमोशन अँड रेग्युलेशन ऑफ ऑनलाइन गेमिंग ॲक्ट (PROGA) २०२५' अंतर्गत ऑनलाइन सट्टेबाजीवर कठोर निर्बंध लादले आहेत. २०२६ च्या ताज्या नियमांनुसार:
तुरुंगवास आणि दंड: अवैध सट्टा प्लॅटफॉर्म चालवणे, त्यांचे जाहिरात करणे किंवा त्यामध्ये आर्थिक व्यवहार करणे हा अजामीनपात्र गुन्हा आहे. यासाठी १ कोटी रुपयांपर्यंत दंड आणि ३ ते ५ वर्षांच्या तुरुंगवासाची तरतूद आहे.
बँक खाती गोठवणे: सट्टा मटकाशी संबंधित संशयास्पद व्यवहार आढळल्यास बँकांना संबंधित खाती त्वरित गोठवण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.
वेबसाईटवर बंदी: जानेवारी २०२६ पर्यंत सरकारने ७,८०० पेक्षा जास्त अवैध जुगार आणि सट्टा वेबसाईट ब्लॉक केल्या आहेत.
आर्थिक आणि मानसिक फटका
मटका हा 'नशिबाचा खेळ' नसून तो गणिताच्या अशा पद्धतीने मांडला जातो की ज्यामध्ये सामान्य माणूस हमखास पैसा गमावतो.
१. फसव्या नंबरचा सापळा: Dpboss सारख्या साइटवर दिले जाणारे 'लकी नंबर' केवळ लोकांना आकर्षित करण्यासाठी असतात.
२. कर्जबाजारीपणा: एकदा पैसे गमावले की ते परत मिळवण्याच्या नादात लोक कर्ज घेतात आणि मोठ्या आर्थिक संकटात सापडतात.
३. कौटुंबिक समस्या: सट्ट्याच्या व्यसनामुळे अनेक कुटुंबे उद्ध्वस्त झाली असून, मानसिक तणाव आणि नैराश्याचे प्रमाण यात सर्वाधिक आढळते.
पैसे कमवण्यासाठी सट्ट्यासारखे अवैध मार्ग निवडण्याऐवजी शेअर बाजार, म्युच्युअल फंड किंवा अधिकृत सरकारी योजनांचा विचार करणे कधीही श्रेयस्कर ठरते. यांमध्ये जोखीम असली तरी ती पारदर्शक आणि कायदेशीर असते.
नागरिकांनी अशा कोणत्याही प्रलोभनांना बळी पडू नये. आपण किंवा आपल्या ओळखीतील कोणी अशा खेळांच्या आहारी गेले असल्यास, सायबर पोलिसांकडे किंवा नजीकच्या पोलीस ठाण्यात तक्रार करावी.