माहिती

तुमच्या पगारातून पेन्शनचे पैसे कापले जातात का? EPFO ने सांगितले कोणाला सक्ती, कोणाला सूट?

वेतनमर्यादा २५ हजार रुपये झाल्यानंतर ईपीएसमध्ये कोणाचा समावेश सक्तीचा आणि कोणाचा नाही, याचे ईपीएफओने स्पष्टीकरण दिले आहे. तुमच्या पगारातून होणारी कपात योग्य आहे का, हेही येथे जाणून घ्या.

By Dipali Nevarekar | Published: Oct 12, 2026 03:14 PM IST

EPFO | (Photo credit: archived, edited, representative image)

पगारातून पेन्शनसाठी पैसे कापले जात आहेत का, आणि कापले जात असतील तर ते योग्य आहेत का? वेतनमर्यादा वाढल्यानंतर हे प्रश्न अनेक नोकरदारांना पडले आहेत. त्यावर ने (ईपीएफओ) अधिकृत स्पष्टीकरण दिले आहे. दरमहा २५,००० रुपये किंवा त्यापेक्षा कमी वेतन असलेल्यांना कर्मचारी पेन्शन योजनेत (ईपीएस) सहभागी होणे सक्तीचे आहे. त्यापेक्षा जास्त पगार असलेल्यांसाठी ते सक्तीचे नाही. EPFO Claim Status: यूएएन, उमंग ॲप आणि एसएमएसद्वारे पीएफ व पेन्शन दाव्याचा पाठपुरावा कसा कराल?

नेमका बदल काय झाला?

वैधानिक वेतनमर्यादा १५,००० रुपयांवरून २५,००० रुपये करण्यात आली असून ती १७ सप्टेंबर २०२६ पासून लागू झाली आहे. सप्टेंबर २०१४ पासून ही मर्यादा १५,००० रुपये होती. या बदलामुळे १५,००० ते २५,००० रुपये पगार असलेले सुमारे ५१ लाख अतिरिक्त कामगार सक्तीच्या सामाजिक सुरक्षा चौकटीत आले आहेत. PF खातेधारकांसाठी EPFO चा मोठा निर्णय, आता फक्त 12 महिन्यांतच काढता येणार पूर्ण पीएफ रक्कम .

पेन्शन कव्हरचा निकष काय?

ईपीएफओच्या म्हणण्यानुसार केवळ सध्याचा पगार पाहून ईपीएस सदस्यत्व ठरत नाही. यासाठी दोन गोष्टी तपासल्या जातात.

कर्मचाऱ्याचे मासिक वेतन.

त्याचे यापूर्वीचे पेन्शन सदस्यत्व आहे का.

तुमचा समावेश आहे का?

पगार २५,००० रुपयांपर्यंत: ईपीएसमध्ये समावेश सक्तीचा आहे. नियोक्त्याने पात्र वेतनातून पेन्शनचा हिस्सा कापून योजनेत जमा करणे बंधनकारक आहे.

पगार २५,००० रुपयांपेक्षा जास्त, पण पूर्वी ईपीएस सदस्य नव्हता: अशा नव्या कर्मचाऱ्याला योजनेतून वगळले जाते. त्याच्या पगारातून ईपीएससाठी कोणतीही कपात होणार नाही.

पगार २५,००० रुपयांपेक्षा जास्त, पण आधीच्या नोकरीतील ईपीएस खाते सक्रिय आहे: पेन्शन कव्हरेज कायम राहते.

पेन्शन आणि पीएफमध्ये पैसे कसे विभागले जातात?

निवृत्तीसाठीची बचत ईपीएफ आणि ईपीएस या दोन भागांत विभागली जाते. ईपीएफमधून निवृत्तीच्या वेळी एकरकमी रक्कम मिळते, तर ईपीएसमधून निवृत्तीनंतर पेन्शन मिळते.

२५,००० रुपयांच्या मर्यादेवर नियोक्त्याचे १२ टक्के योगदान असे विभागले जाते.

घटक	टक्केवारी	रक्कम (२५,००० रुपयांवर)
ईपीएफ	३.६७%	९१७.५० रुपये
ईपीएस	८.३३%	२,०८२.५० रुपये
एकूण	१२.००%	३,००० रुपये

कर्मचाऱ्याचे स्वतःचे १२ टक्के योगदान पूर्णपणे त्याच्या ईपीएफ खात्यात जमा होते. ईपीएससाठी अपात्र असलेल्या, म्हणजे २५,००० रुपयांपेक्षा जास्त पगार असलेल्या नव्या कर्मचाऱ्याच्या बाबतीत नियोक्त्याचे संपूर्ण १२ टक्के योगदान ईपीएफ खात्यात जाते.

सप्टेंबरच्या पगारात दोन मर्यादा

नवी मर्यादा १७ सप्टेंबरपासून लागू झाल्याने सप्टेंबर महिन्याचे योगदान दोन टप्प्यांत मोजले जाते. १ ते १६ सप्टेंबरसाठी जुनी १५,००० रुपयांची मर्यादा आणि १७ ते ३० सप्टेंबरसाठी नवी २५,००० रुपयांची मर्यादा वापरली जाते.

कपात चुकीची वाटल्यास काय करावे?

ईपीएफओने कर्मचाऱ्यांना मासिक वेतनपट्टी आणि इलेक्ट्रॉनिक पासबुक तपासण्याचा सल्ला दिला आहे. २५,००० रुपयांपर्यंत पगार असूनही पेन्शन कपात न होणे किंवा अपात्र नव्या कर्मचाऱ्याच्या पगारातून चुकीने कपात होणे, अशा चुका आढळू शकतात.

अशा वेळी आधी कंपनीच्या वेतन विभागाकडे विषय मांडावा. तिथे निराकरण न झाल्यास ईपीएफ आय-ग्रिव्हन्स मॅनेजमेंट सिस्टीम (ईपीएफआयजीएमएस) पोर्टलवर औपचारिक तक्रार दाखल करता येते.

(The above story first appeared on LatestLY on Oct 12, 2026 03:14 PM IST. For more news and updates on politics, world, sports, entertainment and lifestyle, log on to our website latestly.com).