8th Pay Commission: मूळ वेतन 18000 वरून थेट 72000 रुपये होणार? 4.0 फिटमेंट फॅक्टरचे गणित समजून घ्या

8th Pay Commission: ८ व्या केंद्रीय वेतन आयोगाच्या हालचालींना वेग आला असून देशभरातील १ कोटीहून अधिक केंद्रीय कर्मचारी आणि निवृत्तीवेतनधारकांचे (पेन्शनर्स) लक्ष एकाच मुद्द्यावर केंद्रित झाले आहे, तो म्हणजे 'फिटमेंट फॅक्टर'. कर्मचाऱ्यांचे मूळ वेतन (बेसिक पे) आणि निवृत्तीवेतन निश्चित करण्यात फिटमेंट फॅक्टरची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची ठरते. विविध कर्मचारी संघटनांनी ३.८३ ते ४.० पर्यंतच्या फिटमेंट फॅक्टरची मागणी लावून धरली आहे. जर सरकारने ४.० चा मल्टिप्लायर स्वीकारला, तर सध्याचे १८,००० रुपये असलेले किमान मूळ वेतन थेट ७२,००० रुपयांवर पोहोचू शकते.

फिटमेंट फॅक्टर हा असा गुणक (मल्टिप्लायर) असतो, ज्याचा वापर नव्या वेतन आयोगांतर्गत मूळ वेतनात सुधारणा करण्यासाठी केला जातो. सध्याच्या ७ व्या वेतन आयोगात २.५७ चा फिटमेंट फॅक्टर लागू करण्यात आला होता, ज्यामुळे कर्मचाऱ्यांचे किमान वेतन ७,००० रुपयांवरून १८,००० रुपये झाले होते. आता ८ व्या वेतन आयोगात हा दर वाढवण्यासाठी विविध स्तरांवरून दबाव वाढत आहे.

विविध संघटनांच्या मागण्या आणि वेतन वाढीचे अंदाज

कर्मचारी संघटनांनी महागाई आणि वाढता राहणीमान खर्च लक्षात घेऊन मोठ्या वाढीची मागणी केली आहे:

४.० फिटमेंट फॅक्टर (बीपीएमएसची मागणी): भारतीय प्रतिरक्षा मजदूर संघाने (BPMS) ४.० फिटमेंट फॅक्टरची मागणी केली आहे. ही मागणी लागू झाल्यास किमान मूळ वेतन १८,००० वरून थेट ७२,००० रुपये होईल.

३.८३३ फिटमेंट फॅक्टर (एनसी-जेसीएम व बीपीएस): नॅशनल कौन्सिल-जेसीएम आणि भारत पेन्शनर्स समाजाने ३.८३३ चा फॅक्टर सुचवला आहे. त्यानुसार किमान मूळ वेतन अंदाजे ६९,००० रुपयांपर्यंत वाढू शकते.

३.६१ फिटमेंट फॅक्टर (सर्व्हे ऑफ इंडिया कर्मचारी संघटना): या प्रस्तावानुसार किमान वेतन सुमारे ६४,९८० ते ६५,००० रुपये होऊ शकते.

पेन्शनधारकांवर काय परिणाम होणार?

फिटमेंट फॅक्टरचा थेट परिणाम केवळ सेवेत असणाऱ्या कर्मचाऱ्यांवरच नव्हे, तर ६५ लाखांहून अधिक निवृत्तीवेतनधारकांवरही होणार आहे. सध्या निवृत्तीवेतनधारकांसाठी किमान मूळ पेन्शन ९,००० रुपये प्रतिमहिना आहे. जर ३.८३ चा मल्टिप्लायर लागू झाला, तर ही पेन्शन ३४,४७० रुपयांवर जाईल. तर ४.० चा फिटमेंट फॅक्टर स्वीकारल्यास किमान पेन्शन थेट ३६,००० रुपये प्रतिमहिना होण्याची शक्यता आहे.

आर्थिक वास्तव आणि तज्ज्ञांचे मत

कर्मचारी संघटना मोठ्या वाढीची मागणी करत असल्या तरी अंतिम निर्णय देशाच्या वित्तीय स्थितीवर अवलंबून असेल. आर्थिक तज्ज्ञांच्या मते, सरकारवर पडणारा आर्थिक ताण लक्षात घेता प्रत्यक्ष फिटमेंट फॅक्टर १.९० ते २.३ किंवा कमाल २.८६ च्या दरम्यान राहण्याची शक्यता अधिक आहे. सध्या समोर आलेले ७२,००० किंवा ६९,००० रुपयांचे आकडे हे केवळ संघटनांच्या प्रस्तावांवर आधारित प्राथमिक अंदाज आहेत. वेतन आयोगाने आपला अंतिम अहवाल सादर केल्यानंतर आणि केंद्रीय मंत्रिमंडळाने त्यास मंजुरी दिल्यानंतरच अधिकृत आकडा स्पष्ट होईल.