Revised SIR Schedule for Maharashtra: अंतिम यादी आता 16 नोव्हेंबरला होणार जाहीर; पहा नवं वेळापत्रक

भारतीय निवडणूक आयोगाने (ECI) महाराष्ट्रातील मतदार यादीच्या विशेष सखोल पुनरीक्षण (Special Intensive Revision - SIR) कार्यक्रमाचे वेळापत्रक पुन्हा एकदा सुधारित केले असून, अंतिम मतदार यादी प्रसिद्ध करण्याची तारीख १६ नोव्हेंबर २०२६ निश्चित करण्यात आली आहे. यापूर्वी ही तारीख ४ नोव्हेंबर २०२६ अशी निश्चित करण्यात आली होती.

नव्या वेळापत्रकातील ठळक बदल

निवडणूक आयोगाने महाराष्ट्राच्या मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांना दिलेल्या निर्देशानुसार, मतदार यादीसाठीची पात्रता तारीख (Qualifying Date) १ ऑक्टोबर २०२६ हीच कायम ठेवण्यात आली आहे. मात्र सुधारित वेळापत्रकानुसार, दावे आणि हरकती दाखल करण्याचा कालावधी ३० सप्टेंबरऐवजी १२ ऑक्टोबर २०२६ पर्यंत वाढवण्यात आला आहे.

तसेच, नोटीस बजावण्याची प्रक्रिया आणि दावे-हरकतींचा निपटारा ३१ ऑगस्ट ते १० नोव्हेंबर २०२६ या कालावधीत पूर्ण केला जाणार आहे. या संपूर्ण प्रक्रियेनंतरच अंतिम मतदार यादी १६ नोव्हेंबर रोजी प्रसिद्ध केली जाईल.

वेळापत्रकात वारंवार होत असलेले बदल

महाराष्ट्रातील SIR कार्यक्रमाचे वेळापत्रक यापूर्वीही अनेकदा सुधारित करण्यात आले आहे. मूळ वेळापत्रकानुसार अंतिम मतदार यादी १९ ऑक्टोबर रोजी प्रसिद्ध होणार होती. त्यानंतर बूथ स्तरीय अधिकाऱ्यांच्या (BLOs) घरोघरी पडताळणीसाठी वेळ अपुरा पडल्याने ही प्रक्रिया वाढवण्यात आली आणि अंतिम यादीची तारीख २७ ऑक्टोबरपर्यंत ढकलण्यात आली.

१९ ऑगस्ट रोजी निवडणूक आयोगाने महाराष्ट्राच्या मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांच्या विनंतीनुसार वेळापत्रक पुन्हा सुधारित करत, प्रारूप मतदार यादी ३१ ऑगस्ट रोजी प्रसिद्ध करण्याचे आणि दावे-हरकतींसाठी ३० सप्टेंबरपर्यंत मुदत देण्याचे निश्चित केले होते. त्यावेळी अंतिम मतदार यादी ४ नोव्हेंबर रोजी प्रसिद्ध करण्याचे ठरले होते. आता पुन्हा एकदा या वेळापत्रकात सुधारणा करत, अंतिम यादीची तारीख १६ नोव्हेंबरपर्यंत वाढवण्यात आली आहे.

घरोघरी पडताळणी प्रक्रियेचा आढावा

बूथ स्तरीय अधिकाऱ्यांमार्फत ३० जून ते १७ ऑगस्ट या कालावधीत घरोघरी जाऊन गणना फॉर्म संकलित करण्याची प्रक्रिया राबवण्यात आली होती. राज्यातील एकूण ९.७८ कोटी नोंदणीकृत मतदारांपैकी ७.७१ कोटी म्हणजेच ७८.८५ टक्के मतदारांनी विहित नमुन्यातील गणना फॉर्म भरून सादर केले होते, तर उर्वरित २.०७ कोटी मतदारांचे फॉर्म विहित निकषांनुसार 'अप्राप्त' (Uncollectable) म्हणून वर्गीकृत करण्यात आले होते.

SIR म्हणजे काय आणि त्याचे महत्त्व

विशेष सखोल पुनरीक्षण (SIR) २०२६ हा देशभरात राबवला जाणारा मतदार यादी अद्ययावतीकरण आणि शुद्धीकरण कार्यक्रम आहे. घरोघरी जाऊन सखोल पडताळणी करून मतदार यादीतील अचूकता वाढवणे, हा या मोहिमेमागील मुख्य उद्देश आहे. आगामी निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर ही प्रक्रिया अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे.

लोकप्रतिनिधित्व कायदा, १९५० च्या कलम २२ आणि २३ नुसार, अंतिम मतदार यादी प्रसिद्ध झाल्यानंतरही मतदार यादीतील दुरुस्त्या करण्याची प्रक्रिया सुरूच राहते. ज्यांची नावे यादीत समाविष्ट झालेली नाहीत, अशा पात्र व्यक्तींना अर्ज क्रमांक ६ द्वारे नंतरही नोंदणीसाठी अर्ज करता येतो, आणि ही दुरुस्ती प्रक्रिया कोणत्याही निवडणुकीसाठीच्या उमेदवारी अर्ज भरण्याच्या अंतिम तारखेपर्यंत सुरू राहू शकते.

(The above story first appeared on LatestLY on Sep 27, 2026 11:24 AM IST. For more news and updates on politics, world, sports, entertainment and lifestyle, log on to our website latestly.com).