Lifestyle And Hair Loss: तणावग्रस्त जीवनशैली ठरते केसगळती आणि टक्कल पडण्यास कारण? तुम्ही असता सतत व्यग्र असता का?

Hair Loss Causes and Remedies: आपल्यापैकी अनेकांना केस गळणे, टक्कल पडणे (Baldness ) किंवा केसांशी संबंधीत समस्या उद्भवलेल्या असतात. अनेकांना वाटते आपले केस चांगले असायला पाहिजेत कारण, ते आपल्या संदर्याशी संबंधीत आहे. पण केसांचा आणि सौंदर्याचा काहीही संबंध नाही. असलाच तर तो वरवरचा आहे. खरे तर तो संबंध तुमचे आरोग्य आणि जीवनशैली यांच्याशी अधिक संबंधीत आहे. अभ्यासक सांगतात की, भारतातील सुमारे 63 दशलक्षांहून अधिक लोक केसांशी समस्येने ग्रस्त आहेत. त्वचारोगतज्ज्ञ सांगतात की, तणावग्रस्त जीवनशैली, मधुमेह (Diabetes and Hair Health), उच्च रक्तदाब, तणाव आणि संप्रेरक असंतुलन यांसारखे दीर्घकालीन आजार केसांशी संबंधीत समस्येशी कारणीभूत असतात. तुमचीही जीवणशैली फार व्यग्र असते का? केसांशी संबंधीत कारणांमध्ये आहे खालील बाबींचा समावेश.

तणाव आणि केस गळती

अभ्यासक सांगतात की, तणावामुळे होणारे केस गळणे, ज्याला टेलोजेन इफ्लुवियम म्हणतात, ते वाढत जाते. या स्थितीमुळे केस गळती होण्याससुरुवात होते. आजच्या डिजिटल युगात लोक अधिक तणावात असल्याचे पाहायला मिळते. त्यामुळे अनेकदा गॅझेट वापरणाऱ्या लोकांमध्ये या समस्या अधिक पाहायला मिळतात. शिवाय, रात्रपाळीत काम करणारे लोक, सातत्याने व्यसन, घरगुती तणाव, कामाचा ताण बाळगणारे लोकही अशा समस्येला तोंड देतात. (हेही वाचा, Does Hair Loss or Baldness Affects Self-Esteem: केस गळणे किंवा टक्कल पडल्याने आत्मविश्वासावर खरंच परिणाम होतो? घ्या जाणून)

संप्रेरक असंतुलन आणि केस गळणे

पॉलीसिस्टिक ओव्हरी सिंड्रोम (पीसीओएस) थायरॉईड बिघडलेले कार्य आणि रजोनिवृत्ती यासारखे संप्रेरक विकार केसांच्या वाढीवर लक्षणीय परिणाम करू शकतात. ही समस्या खास करुन महिलांमध्ये आढळते क्यू. आर. 678 च्या अभ्यासात असे आढळून आले आहे की, केस गळतीमुळे ग्रस्त असलेल्या 150,000 महिलांपैकी 30% स्त्रियांना महिला पॅटर्न केस गळतीचे (एफपीएचएल) निदान झाले. चिंताजनक बाब म्हणजे, केस पातळ झालेल्या 18-36 वयोगटातील 90% स्त्रियांना पीसीओएस होता, ज्यामुळे संप्रेरक असंतुलन आणि केसांचे आरोग्य यांच्यातील संबंध अधोरेखित होतो. (हेही वाचा, Hair Loss in Women: महिलांना टक्कल पडते का? केसगळतीची कारणे आणि कारणीभूत घटक कोणते? घ्या जाणून)

टेस्टोस्टेरॉनच्या अधिकतेमुळे डायहाइड्रोटेस्टोस्टेरॉन (डी. एच. टी.) या संप्रेरकाचे उत्पादन होऊ शकते, जे केसांचे प्रमाण कमी करते आणि पॅटर्न टक्कल पडण्यास कारणीभूत ठरते-अगदी स्त्रियांमध्येही. संप्रेरक स्थितीमुळे तरुण लोकसंख्येवर अधिकाधिक परिणाम होत असल्याने, केस गळणे हे अनेकदा आरोग्याच्या सखोल समस्यांचे इशारा देणारे लक्षण असते.

मधुमेह आणि उच्च रक्तदाबः केस गळतीची लपलेली कारणे

मधुमेह आणि उच्च रक्तदाबासारख्या दीर्घकालीन आजारांमुळेही लगेच केस गळू शकत नाहीत परंतु केसांच्या आरोग्यावर दीर्घकालीन परिणाम होतात. मधुमेह रक्त परिसंचरणावर परिणाम करतो, केसांच्या मुळांना आवश्यक पोषक तत्वांपासून वंचित ठेवतो, तर उच्च रक्तदाब तणावाची पातळी वाढवतो. याव्यतिरिक्त, काही रक्तदाबावरील औषधे केस गळणे हा एक सामान्य दुष्परिणाम म्हणून सूचीबद्ध करतात.

केसांशी संबंधीत समस्येवर प्रगत उपचार

वैद्यकीय प्रगतीमुळे, केस गळतीशी झुंज देणाऱ्यांसाठी अनेक नाविन्यपूर्ण उपचार आता आशा निर्माण करतात.

• लो-लेव्हल लेझर थेरपी (एल. एल. एल. टी.) हे तंत्रज्ञान केसांच्या मुळांना उत्तेजित करण्यासाठी आणि पेशीय कार्य वाढवण्यासाठी लो-इंटेंसिटी लेसरचा वापर करते. अभ्यास असे सुचवतात की एल. एल. एल. टी. केसांची घनता सुधारू शकते आणि जास्तीचे गळणे कमी करू शकते.
• क्यू. आर. 678 उपचारः बायोमिमेटिक पॉलीपेप्टाइड फॉर्म्युलेशन, क्यू. आर. 678 हे टाळूच्या त्वचेतील नैसर्गिक वाढीच्या घटकांची वाढ करण्यासाठी, नवीन केसांच्या वाढीस प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि घनता सुधारण्यासाठी डिझाइन केलेले आहे. केवळ केस गळती कमी करणाऱ्या पारंपरिक उपचारांच्या उलट, क्यू. आर. 678 सक्रियपणे नवीन केसांच्या वाढीस उत्तेजन देते, केवळ काही सत्रांमध्ये दृश्यमान परिणाम दर्शवते.

केस गळणे रोखण्यासाठी जीवनशैलीत बदल

वैद्यकीय उपचार करुन केसांशी संबंधित समस्यांवर इलाज करणे शक्य असले तरी, तज्ज्ञ नेहमी नैसर्गिक उपायांवर अधिक भर देतात. त्यासाठी ते खालील बाबींची शिफारस करतात:

• तणाव व्यवस्थापनः माइंडफुलनेस, योग किंवा खोल श्वास घेण्याच्या व्यायामांचा सराव केल्याने तणावाची पातळी कमी होऊ शकते आणि केसांचे आरोग्य सुधारू शकते.
• संतुलित पोषणः जीवनसत्त्वे ब 12, डी आणि लोहाने समृद्ध असलेला आहार निरोगी केसांच्या वाढीस मदत करतो.
• संप्रेरक नियमनः पी. सी. ओ. एस. किंवा थायरॉईड समस्या असलेल्या महिलांनी संप्रेरकांची पातळी नियंत्रित करण्यासाठी आणि केसांचे आणखी नुकसान टाळण्यासाठी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.

दरम्यान, केसांशी संबंधीत समस्या आता सामान्य होत असल्या तरी योग्य उपाचर, जीवनशैली आणि आहार यांमुळे त्यावर नियंत्रण मिळवता येते. खास करुन योग्य वयात योग्य आहार, विश्रांती आणि झोप मिळाल्यास नागरिकांमध्ये केसगळतीचे प्रमाण नियंत्रित करता येऊ शकते.

(The above story first appeared on LatestLY on Aug 14, 4796 05:38 PM IST. For more news and updates on politics, world, sports, entertainment and lifestyle, log on to our website latestly.com).