महाराष्ट्रासह दक्षिण भारतातील भाविकांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा आणि पवित्र मानला जाणारा श्रावण महिना १३ ऑगस्ट २०२६, गुरुवारपासून सुरू होत आहे. आषाढ महिन्याची सांगता करणारी गटारी अमावस्या म्हणजेच दीप अमावस्या १२ ऑगस्ट रोजी साजरी झाली असून, आता सर्वजण शिवशंभूंच्या भक्तीत लीन होण्यासाठी सज्ज झाले आहेत. सण-उत्सवांचा राजा म्हणून ओळखला जाणारा हा महिना निसर्गाच्या हिरवाईने आणि पावसामुळे आणखीनच रमणीय बनतो.
श्रावण मास २०२६: कधी आहे प्रारंभ आणि समाप्ती?
Shravan Start Time हिंदू पंचांगानुसार, २०२६ चा श्रावण महिना १३ ऑगस्ट २०२६, गुरुवार रोजी सुरू होईल आणि ११ सप्टेंबर २०२६, शुक्रवार रोजी समाप्त होईल. हा संपूर्ण महिना भगवान शंकराला समर्पित असून, या काळात अनेक भाविक उपवास, पूजा आणि विविध धार्मिक विधी करतात.
गटारी अमावस्या (दीप अमावस्या): आषाढाची सांगता आणि श्रावणाचे स्वागत
श्रावण महिन्याच्या आदल्या दिवशी येणाऱ्या आषाढ अमावस्येला महाराष्ट्रात 'गटारी अमावस्या' म्हणून ओळखले जाते. यंदा १२ ऑगस्ट २०२६ रोजी गटारी अमावस्या साजरी झाली. ही अमावस्या दीप अमावस्या म्हणूनही ओळखली जाते, जिथे घरातील दिवे स्वच्छ करून त्यांची पूजा केली जाते. श्रावणात मांसाहार वर्ज्य मानला जात असल्याने, अनेकजण गटारीच्या दिवशी मनसोक्त मांसाहार करून या पवित्र महिन्याच्या व्रताची तयारी करतात.
श्रावण महिन्याचे महत्त्व
श्रावण महिना हा भगवान शंकराला अत्यंत प्रिय आहे. पौराणिक कथेनुसार, समुद्रमंथनातून निघालेले 'हलाहल' विष शंकरांनी याच महिन्यात प्राशन करून जगाचे रक्षण केले होते. त्यामुळे या महिन्यात त्यांची पूजा केल्याने सर्व संकटे दूर होतात आणि मनोकामना पूर्ण होतात अशी श्रद्धा आहे. विवाहित स्त्रिया पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी आणि अविवाहित स्त्रिया चांगला जोडीदार मिळवण्यासाठी श्रावणात व्रत करतात.
श्रावणी सोमवार २०२६ च्या तारखा आणि शिवामूठ
श्रावण महिन्यातील सोमवार हे भगवान शंकराच्या पूजेसाठी विशेष फलदायी मानले जातात. २०२६ मध्ये एकूण ४ श्रावणी सोमवार येतील:
| श्रावणी सोमवार | तारीख |
|---|---|
| पहिला सोमवार | १७ ऑगस्ट २०२६ |
| दुसरा सोमवार | २४ ऑगस्ट २०२६ |
| तिसरा सोमवार | ३१ ऑगस्ट २०२६ |
| चौथा सोमवार | ७ सप्टेंबर २०२६ |
प्रत्येक सोमवारी 'शिवामूठ' अर्पण करण्याची परंपरा आहे, ज्यात विशिष्ट धान्य महादेवाला वाहिले जाते:
- पहिल्या सोमवारी: तांदूळ
- दुसऱ्या सोमवारी: तीळ
- तिसऱ्या सोमवारी: मूग
- चौथ्या सोमवारी: जवस
श्रावणातील प्रमुख सण आणि व्रतवैकल्ये
श्रावण महिना केवळ सोमवारच्या व्रतासाठीच नव्हे, तर इतरही अनेक सण-उत्सवांनी समृद्ध असतो:
- मंगळागौर: नवविवाहित स्त्रिया मंगळवारी मंगळागौरीची पूजा करतात.
- नागपंचमी: श्रावण शुद्ध पंचमीला नागदेवतेची पूजा केली जाते.
- नारळी पौर्णिमा व रक्षाबंधन: श्रावण पौर्णिमेला कोळी बांधव समुद्राला नारळ अर्पण करतात, तर बहिणी भावांना राखी बांधून प्रेमाचे बंधन दृढ करतात.
- गोकुळाष्टमी व दहीहंडी: श्रावण वद्य अष्टमीला भगवान श्रीकृष्णाचा जन्मोत्सव साजरा होतो.
श्रावण महिन्याच्या हार्दिक शुभेच्छा!
या पवित्र आणि मंगलमय श्रावण मासात तुम्हीही तुमच्या मित्रपरिवाराला, कुटुंबियांना आणि प्रियजनांना खास शुभेच्छा संदेश पाठवून त्यांच्या जीवनात सुख, समृद्धी आणि आनंदाची कामना करा. निसर्गाच्या या सुंदर वातावरणात हर हर महादेवाच्या जयघोषाने आपले मन आणि घर शिवमय करा.


श्रावण महिन्याच्या या पावन पर्वावर महादेवाची कृपा तुमच्यावर आणि तुमच्या कुटुंबियांवर सदैव राहो, हीच LatestLY ची सदिच्छा!