Gandhi Jayanti 2026 Quotes: शांतता, सत्य आणि अहिंसेचे 10 कालातीत महात्मा गांधी विचार जे मानवतेला प्रेरणा देतात
: दरवर्षी २ ऑक्टोबर हा दिवस संपूर्ण भारतात मोठ्या आदराने आणि उत्साहात ‘गांधी जयंती’ म्हणून साजरा केला जातो. हा दिवस केवळ एक राष्ट्रीय सुट्टी नसून, भारताचे राष्ट्रपिता महात्मा गांधी, ज्यांना आपण प्रेमाने 'बापू' म्हणतो, त्यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या शांतता, सत्य आणि अहिंसेच्या महान तत्त्वांचे स्मरण करण्याचा आणि जगाला त्यांच्या संदेशाची आठवण करून देण्याचा एक महत्त्वाचा प्रसंग आहे. गांधीजींचे विचार आजही काळाच्या कसोटीवर खरे उतरतात आणि मानवतेला योग्य मार्ग दाखवतात.
गांधी जयंती 2026 कधी आहे?
गांधी जयंती दरवर्षी २ ऑक्टोबर रोजी साजरी केली जाते. सन २०२६ मध्ये, गांधी जयंती शुक्रवार, २ ऑक्टोबर २०२६ रोजी येईल. हा दिवस भारतामध्ये एक 'राष्ट्रीय सुट्टी' म्हणून घोषित करण्यात आलेला आहे, ज्यामुळे सर्व सरकारी कार्यालये, बँका आणि शैक्षणिक संस्था बंद राहतील.
गांधी जयंती का साजरी केली जाते?
गांधी जयंती ही मोहनदास करमचंद गांधी यांच्या जयंतीनिमित्त साजरी केली जाते, ज्यांचा जन्म २ ऑक्टोबर १८६९ रोजी गुजरात राज्यातील पोरबंदर येथे झाला होता. गांधीजींनी ब्रिटिश राजवटीविरुद्ध भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यात अहिंसक प्रतिकार आणि सविनय कायदेभंगाच्या मार्गाने महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. त्यांचे शांतता आणि अहिंसेचे तत्त्वज्ञान केवळ भारतापुरते मर्यादित नव्हते, तर जगभरात ते स्वीकारले गेले. संयुक्त राष्ट्रसंघाने २ ऑक्टोबर हा दिवस ‘आंतरराष्ट्रीय अहिंसा दिवस’ म्हणून घोषित केला आहे, ज्यामुळे गांधीजींच्या विश्वशांतीच्या संदेशाचे महत्त्व अधोरेखित होते.
गांधी जयंती कशी साजरी केली जाते?
गांधी जयंतीच्या दिवशी देशभर विविध कार्यक्रम आयोजित केले जातात. नवी दिल्ली येथील राजघाट, महात्मा गांधींच्या समाधीस्थळी, राष्ट्रपती आणि पंतप्रधानांसह अनेक मान्यवर आणि नागरिक आदरांजली वाहण्यासाठी जमतात. प्रार्थना सभा, भजन आणि गांधीजींच्या आवडत्या 'रघुपति राघव राजा राम' या भजनाचे गायन केले जाते. शाळा आणि महाविद्यालयांमध्ये गांधीजींच्या जीवनावर आधारित निबंध स्पर्धा, चित्रकला स्पर्धा आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते, जेणेकरून युवा पिढीला त्यांच्या मूल्यांची आणि शिकवणीची जाणीव व्हावी. अनेक ठिकाणी शांतता पदयात्रा आणि जनजागृती कार्यक्रमांचेही आयोजन केले जाते, ज्यात गांधीजींच्या विचारांचा प्रसार केला जातो.
महात्मा गांधींचे शांतता, सत्य आणि अहिंसेवरील 10 प्रेरणादायी विचार
गांधीजींच्या जीवनाचा आणि तत्त्वज्ञानाचा गाभा शांतता, सत्य आणि अहिंसा हे होते. त्यांचे हे विचार आजही आपल्याला मार्गदर्शन करतात:
- “माझा धर्म सत्य आणि अहिंसेवर आधारित आहे. सत्य हा माझा देव आहे, अहिंसा हे ते मिळवण्याचे साधन आहे.”
- “शुद्ध अंतकरणाला जे जाणवतं तेच सत्य आहे.”
- “चूक करणे तर पाप आहेच, पण ती लपवणे त्याहून मोठे पाप आहे.”
- “सकाळी सर्वप्रथम संकल्प करूया की मी जगात कोणालाही घाबरणार नाही. नाही, मला फक्त देवाची भीती वाटते. कोणाबद्दलही वाईट भावना नसाव्या. मी कोणाच्याही अन्यायापुढे झुकणार नाही. मी असत्याला सत्याने जिंकून, असत्याचा प्रतिकार करताना सर्व दुःख सहन करू शकेन.”
- “सत्य आणि अहिंसा एकाच नाण्याच्या दोन बाजू असून त्यांना अलग करता येत नाही.”
- “माणसात जे सत्य, सद्गुण असतात, त्यांना प्रकाशात आणणे हे शिक्षणाचे कार्य आहे.”
- “जोपर्यंत संबंध मानवजातीत ऎक्याच्या भावनेस महत्व दिले जात नाही, तोपर्यंत प्रार्थना, उपवास, जपतप निरर्थक आहेत.”
- “आपली चूक मान्य करणे म्हणजे झाडून टाकण्यासारखे आहे, ज्यामुळे जमीन चमकदार आणि स्वच्छ राहते.”
- “सत्याला बोलण्याची गरज पडत नाही, ते आपल्या कृतीतून दिसते.”
- “धर्म म्हणजे ईश्वराकडे जाण्याच्या वाटा. माणसातील माणुसकी, मानवता, प्रगट करणारा तो खरा धर्म.”
महात्मा गांधींनी आपल्या जीवनातून जगाला दाखवून दिले की, शांतता आणि अहिंसेच्या मार्गानेही मोठे बदल घडवून आणता येतात. त्यांची शिकवण आजही आपल्यासाठी एक दीपस्तंभासारखी आहे, जी आपल्याला सत्य, नैतिकता आणि मानवतेच्या मार्गावर चालण्याची प्रेरणा देते.