Bail Pola 2024: यंदा बैलपोळा कोणत्या तारखेला? जाणून घ्या, महत्व, पूजा विधीसह संपूर्ण माहिती
आपला देश हा कृषीप्रधान देश आहे. येथील शेती सुधारण्यात गुरांचा मोठा वाटा आहे. हिंदू धर्मात अनेक सण आहेत, ज्यात आपण आपल्या जवळच्या गुरांची पूजा करतो. यापैकी एक म्हणजे बैल-पोळा सण आहे. यंदा हा बैल पोळा 2 सप्टेंबर रोजी आहे. या दिवशी आपले शेतकरी गायी आणि बैलांची विशेष सेवा आणि पूजा करतात. हा सण महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश आणि छत्तीसगडमध्ये मोठ्या थाटामाटात साजरा केला जातो. पोळा उत्सव दरवर्षी भाद्रपद महिन्यातील (भादोन) अमावास्येला साजरा केला जातो.
Bail Pola 2024: आपला देश हा कृषीप्रधान देश आहे. येथील शेती सुधारण्यात गुरांचा मोठा वाटा आहे. हिंदू धर्मात अनेक सण आहेत, ज्यात आपण आपल्या जवळच्या गुरांची पूजा करतो. यापैकी एक म्हणजे बैल-पोळा सण आहे. यंदा हा बैल पोळा 2 सप्टेंबर रोजी आहे. या दिवशी आपले शेतकरी गायी आणि बैलांची विशेष सेवा आणि पूजा करतात. हा सण महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश आणि छत्तीसगडमध्ये मोठ्या थाटामाटात साजरा केला जातो. पोळा उत्सव दरवर्षी भाद्रपद महिन्यातील (भादोन) अमावास्येला साजरा केला जातो. इंग्रजी दिनदर्शिकेनुसार, बैल पोळा सण यावर्षी ६ सप्टेंबर रोजी साजरा केला जाणार आहे. विदर्भात तो दोन दिवस साजरा केला जातो. पहिला दिवस मोठा पोळा आणि दुसरा दिवस तनहा पोळा म्हणून साजरा केला जातो. चला जाणून घेऊया हा सण कसा साजरा करायचा...
गायी/ बैल हे समृद्धीचे प्रतीक
आजही ८० टक्के भारतीय शेतकरी बैल आणि गायींच्या सहाय्याने शेती करतात हे खरे आहे. म्हणूनच ते या प्राण्यांना देवासारखे मानतात आणि वर्षातून अनेक वेळा त्यांची पूजा करतात आणि सेवा करतात. महाराष्ट्रात आजही बहुतेक घरांच्या दारात गायी-बैल बांधलेले दिसतात.
शेतक-यांचे म्हणणे आहे की, एखाद्या व्यक्तीच्या घरात जितके जास्त गायी आणि बैल असतील तितका तो अधिक समृद्ध मानला जातो. त्यांच्यासाठी हे प्राणी नसून देवी लक्ष्मीसारखे स्थान आहे. नाशिकमध्ये द्राक्ष, डाळिंब, कांदा, मराठवाड्यात सोयाबीन-ज्वारी, लातूरमध्ये कबुतर, नागपुरात संत्री किंवा यवतमाळमध्ये कापूस पिकवणारे मोठे उत्पादक शेतकरी अनेक ट्रॅक्टर असूनही गाई-बैलांना घराबाहेर बांधणे हा सन्मान मानतात. .या गायी-बैलांमुळेच आज आपण इथपर्यंत पोहोचलो आहोत, अशी त्यांची धारणा आहे. हे प्राणी केवळ त्यांच्या गरजा पूर्ण करत नाहीत तर त्यांना कुटुंबातील महत्त्वाचे सदस्य मानतात.
तुम्ही हा सण कसा साजरा करता?
भाद्रपद अमावस्येच्या एक दिवस आधी शेतकरी गायी आणि बैलांना दोरीपासून मुक्त करतात. हळदीची पेस्ट आणि मोहरीचे तेल अंगावर लावून मसाज करा. दुसऱ्या दिवशी म्हणजे बैलपोळ्याच्या दिवशी गाई-बैलांना आंघोळ घातली जाते. यानंतर ते सजवले जातात. गळ्यात घंटा असलेली नवीन माळ घातली जाते. काही लोक त्यांच्या शिंगांना रंग देतात, त्यावर धातूची अंगठी आणि कपडे घालतात आणि त्यांच्या कपाळाला तिलक लावतात आणि त्यांना हिरवा चारा आणि गूळ खायला घालतात.
काही ठिकाणी पोळी नैवेद्य (तांदूळ आणि डाळीपासून बनवलेला एक खास पदार्थ) आणि गुळवणी (गुळाचा बनवलेला डिश) देखील दिला जातो. घरातील सर्व सदस्य या प्राण्यांसमोर हात जोडतात आणि शेतीत सह-भूमिका बजावल्याबद्दल धन्यवाद म्हणतात. यावेळी गावकरी मोठ्या संख्येने जमतात. काही ठिकाणी ढोल-ताशे, लेझीम वाजवत गावोगावी मिरवणूक काढतात. या वेळी ग्रामीण महिला घराबाहेर पडून या प्राण्यांना तिलक लावून त्यांची पूजा करतात. अनेक शेतकरी बैल पोळ्याच्या दुसऱ्या दिवसापासून नवीन पिके घेण्यासाठी शेतात रवाना होतात.
विदर्भातील बहुतांश भागात बैलपोळा सण दोन दिवस साजरा केला जातो. पहिल्या दिवशी मोठा पोळा आणि दुसऱ्या दिवशी छोटा पोळा. मोठ्या पोळ्याच्या दिवशी शेतकरी बैलाला सजवून त्याची पूजा करतात, तर लहान पोळ्याच्या दिवशी मुले खेळण्यांचे बैल सजवून घरोघरी घेऊन जातात. त्या बदल्यात त्यांना प्रत्येक घरातून पैसे किंवा भेटवस्तू मिळतात.