Image : @art_line_101

हिंदू धर्मात अक्षय्य तृतीयेचा सण अत्यंत मंगलदायी मानला जातो. या दिवशी लक्ष्मीचे आगमन व्हावे आणि घरात सुख-समृद्धी नांदावी, यासाठी घराची स्वच्छता करून अंगणात रांगोळी काढण्याची प्राचीन परंपरा आहे. यंदा १९ एप्रिल रोजी साजरा होणाऱ्या या सणासाठी महिलांमध्ये उत्साहाचे वातावरण असून, घराच्या प्रवेशद्वारावर कोणती रांगोळी काढावी, याचे नवनवीन प्रकार सध्या चर्चेत आहेत.

पारंपारिक शुभ चिन्हांचा वापर

अक्षय्य तृतीयेला 'कलश', 'लक्ष्मीची पावले' आणि 'स्वस्तिक' या चिन्हांना विशेष महत्त्व असते. रांगोळीमध्ये धान्याने भरलेला कलश आणि त्यावर नारळ दाखवल्यास ते समृद्धीचे प्रतीक मानले जाते. याशिवाय, प्रवेशद्वारापासून घराच्या आत येणारी लक्ष्मीची पावले काढणे अत्यंत शुभ मानले जाते. या पारंपारिक डिझाइन्समुळे घराला एक सात्विक लूक मिळतो.

संस्कार भारती आणि ठिपक्यांची रांगोळी

महाराष्ट्रात 'संस्कार भारती' रांगोळीचा मोठा वापर केला जातो. मोठ्या अंगणासाठी विविध रंगांचा वापर करून काढलेली गोलाकार संस्कार भारती रांगोळी आकर्षक दिसते. ज्यांना मोठी रांगोळी काढणे शक्य नाही, ते ५ किंवा ७ ठिपक्यांची सोपी रांगोळी काढून त्याभोवती फुलांची सजावट करू शकतात. ठिपक्यांच्या रांगोळीमध्ये प्रामुख्याने कमळाचे फूल काढण्याकडे महिलांचा कल असतो.

फुलांची रांगोळी: एक आधुनिक कल

सध्या रंगांसोबतच ताज्या फुलांची रांगोळी काढण्याचा कल वाढला आहे. झेंडूची फुले, गुलाबाच्या पाकळ्या आणि आंब्याची पाने वापरून बनवलेली रांगोळी केवळ दिसायला सुंदर नसते, तर तिचा सुवास वातावरणात प्रसन्नता निर्माण करतो. अक्षय्य तृतीयेला आंब्याच्या पानांचे तोरण लावले जात असल्याने, रांगोळीतही पानांचा वापर करणे सुसंगत ठरते.

वेळ आणि जागेनुसार सोपे पर्याय

शहरी भागातील फ्लॅट सिस्टीममध्ये जागेची कमतरता असल्याने 'कोलम' किंवा 'बॉर्डर' रांगोळीचे प्रकार लोकप्रिय होत आहेत. दाराच्या दोन्ही बाजूंना छोटे वेल किंवा फुलांच्या डिझाइन्स काढून मध्यभागी एखादा दिवा लावल्यास कमी जागेतही शोभा वाढते. तसेच, कामाच्या व्यापामुळे वेळ कमी असल्यास बाजारात मिळणाऱ्या रांगोळी स्टॅन्सिलचा वापर करून अवघ्या काही मिनिटांत सुबक डिझाइन काढता येते.