हिंदू धर्मात अक्षय तृतीया हा दिवस अत्यंत शुभ आणि फलदायी मानला जातो. २०२६ मध्ये हा सण २० एप्रिल, सोमवार रोजी साजरा केला जाणार आहे. साडेतीन मुहूर्तांपैकी एक असलेल्या या दिवशी कोणत्याही शुभ कार्यासाठी पंचांग पाहण्याची गरज नसते, असे मानले जाते. या दिवशी केलेली दानधर्म आणि गुंतवणूक अक्षय टिकते, अशी भाविकांची श्रद्धा आहे.

तिथी आणि शुभ मुहूर्त

हिंदू पंचांगानुसार, वैशाख महिन्यातील शुक्ल पक्षातील तृतीया तिथीला अक्षय तृतीया साजरी केली जाते. २०२६ मध्ये तृतीया तिथी १९ एप्रिलच्या रात्री उशिरा सुरू होऊन २० एप्रिलच्या संध्याकाळपर्यंत असेल. त्यामुळे उदयतिथीनुसार २० एप्रिल रोजीच अक्षय तृतीया साजरी होईल. पूजेसाठी आणि नवीन खरेदीसाठी पहाटेपासूनच शुभ वेळ उपलब्ध असणार आहे.

सोने खरेदी आणि गुंतवणुकीचे महत्त्व

अक्षय तृतीया म्हटली की सोने खरेदी हे समीकरण ठरलेले असते. या दिवशी सोने खरेदी केल्याने घरात सुख-समृद्धी येते आणि लक्ष्मीचा वास राहतो, अशी लोकधारणा आहे. २०२६ मध्ये सोमवार असल्याने चंद्र आणि रोहिणी नक्षत्राचा प्रभाव शुभ मानला जात आहे. सोने खरेदीसोबतच नवीन वाहन, घर किंवा जमिनीचे व्यवहार करण्यासाठी हा दिवस सर्वोत्तम निवडला जातो.

धार्मिक आणि ऐतिहासिक संदर्भ

अक्षय तृतीया या दिवसाला अनेक पौराणिक संदर्भ आहेत. असे मानले जाते की, याच दिवशी भगवान परशुराम यांचा जन्म झाला होता. तसेच, त्रेतायुगाची सुरुवातही याच दिवशी झाली होती. गंगेचे पृथ्वीवर आगमन आणि महर्षी व्यासांनी महाभारत लिहिण्यास सुरुवात केल्याच्या कथाही या दिवसाशी जोडल्या गेल्या आहेत. यामुळेच या दिवसाला 'अविनाशी' किंवा 'अक्षय' असे म्हटले जाते.

दानधर्माचे महत्त्व

या दिवशी केवळ खरेदीच नाही, तर दानालाही विशेष महत्त्व आहे. उन्हाळ्याचे दिवस असल्याने पाणी, मातीचे माठ, छत्री, सातू आणि अन्नाचे दान करणे अत्यंत पुण्यकारक मानले जाते. पूर्वजांच्या स्मरणात तर्पण आणि पितृपूजन करण्यासाठीही अनेक भाविक या दिवसाची निवड करतात.