Bank Strike: बँका बंद, मग UPI चं काय? 28 ते 30 सप्टेंबरच्या संपात पेमेंट अडकणार का?

बँक कर्मचारी संघटनांनी 28 ते 30 सप्टेंबर 2026 दरम्यान पुकारलेल्या संपाच्या काळात UPI सेवा सुरू राहणार का? हा प्रश्न तुम्हांला पडला असेल तर त्याचे उत्तर "हो" आहे. स्टेट बँक ऑफ इंडिया, बँक ऑफ बडोदा आणि कॅनरा बँक यांनी ग्राहकांना तशी माहिती दिली आहे. इंटरनेट बँकिंग, मोबाइल बँकिंग आणि एटीएम सेवाही सुरू राहतील, असे या बँकांनी स्पष्ट केले आहे. मात्र शाखांमधील प्रत्यक्ष कामकाजावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे बॅंकेंची आवश्यक कामं लवकर उरका अन्यथा उशीर होऊ शकतो.

संप कोणी पुकारला

युनायटेड फोरम ऑफ बँक युनियन्स (यूएफबीयू) या संघटनांच्या मंचाने हा तीन दिवसांचा देशव्यापी संप जाहीर केला आहे. या मंचात सात संघटनांचा समावेश आहे. त्या बँकिंग क्षेत्रातील 90 टक्क्यांहून अधिक कर्मचाऱ्यांचे प्रतिनिधित्व करत असल्याचा दावा करतात. मागण्या मान्य न झाल्यास 26 ऑक्टोबरपासून बेमुदत संप सुरू करण्याचा इशाराही संघटनांनी दिला आहे.

यूपीआय सेवा का सुरू राहणार?

यूपीआय स्वयंचलित प्रणालींवर चालते. त्यामुळे ती शाखांमधील कर्मचाऱ्यांवर अवलंबून नसते. कर्मचाऱ्यांच्या संपामुळे बँकांचे सर्व्हर आपोआप बंद होत नाहीत.

वित्तीय सेवा विभागाने बँकांना महत्त्वाच्या शाखा आणि पायाभूत सुविधा सुरू ठेवण्याच्या सूचना दिल्या आहेत. डिजिटल बँकिंग आणि पेमेंट प्रणाली सुरळीत ठेवण्यासही सांगण्यात आले आहे. ग्राहकांनी आवश्यक व्यवहार २५ सप्टेंबरपर्यंत पूर्ण करावेत, असेही बँकांना कळवण्यास सांगितले आहे.

स्टेट बँकेने ग्राहकांना एटीएम, यूपीआय, योनो, इंटरनेट बँकिंग आणि मोबाइल बँकिंगचा वापर करण्याचे आवाहन केले आहे. रोख रकमेसाठी एटीएम आणि ग्राहक सेवा केंद्रांचा वापर करावा, असेही बँकेने सांगितले आहे.

कोणत्या सेवांवर परिणाम शक्य

ज्या कामांसाठी बँक कर्मचारी, कागदपत्रे किंवा प्रत्यक्ष उपस्थिती लागते, त्यांना सर्वाधिक फटका बसण्याची शक्यता आहे.

• चेक क्लिअरिंग आणि रोख रकमेशी संबंधित कामे संथ होऊ शकतात.
• कागदपत्रांची पूर्तता, केवायसी आणि ग्राहक सेवा यांतही विलंब होऊ शकतो.
• एटीएममध्ये रोख भरावी लागते. शाखांमधील कामकाजात सलग अडथळे आल्यास रोखीची मागणी वाढून काही ठिकाणी तात्पुरता तुटवडा जाणवू शकतो.

कॅनरा बँकेने २८, २९ आणि ३० सप्टेंबर रोजी शाखांच्या कामकाजावर परिणाम होऊ शकतो, असे सांगितले आहे.

सुट्ट्या आणि रविवारचे कामकाज

२६ सप्टेंबर रोजी दुसऱ्या शनिवारची बँक सुट्टी आहे. २७ सप्टेंबर रोजी रविवार आहे. त्यामुळे सलग पाच दिवस बँका बंद राहतील, अशी चिंता ग्राहकांना वाटत होती. मात्र २७ सप्टेंबर रोजी रविवारी बँका सुरू राहतील. संपाच्या आधी प्रत्यक्ष व्यवहार पूर्ण करण्यासाठी ग्राहकांना यामुळे एक दिवस मिळणार आहे.

ग्राहकांनी काय करावे

• शाखेत जाऊन करावयाची कामे, जसे की केवायसी, कर्जासंबंधी कागदपत्रे आणि चेक जमा करणे, संपापूर्वी पूर्ण करावीत.
• गरजेइतकी रोख रक्कम जवळ ठेवावी. मात्र घाबरून जास्त रोख काढण्याची गरज नाही.
• आपल्या बँकेने जारी केलेल्या ताज्या सूचना तपासाव्यात. शाखांमधील परिणाम बँकेनुसार वेगवेगळा असू शकतो.

UPI ही भारतातील रिअल-टाइम डिजिटल पेमेंट प्रणाली आहे. बँक खात्यांमधील व्यवहार मोबाइल अ‍ॅपद्वारे तात्काळ करता येतात. त्यामुळे शाखा बंद असतानाही या सेवेचा वापर सुरू राहतो. संपाच्या काळात प्रत्यक्ष उपस्थितीची गरज असलेल्या सेवांवर परिणाम होण्याची शक्यता असल्याने बँकांनी डिजिटल पर्यायांचा वापर करण्याचे आवाहन केले आहे.